Ο Καναδάς προχωρά σε μια ιδιαίτερα συμβολική αλλά και στρατηγικής σημασίας αλλαγή στην αμυντική του πολιτική, επιλέγοντας σουηδικά αεροσκάφη έγκαιρης προειδοποίησης Saab GlobalEye αντί της αμερικανικής πρότασης της Boeing.
Η απόφαση θεωρείται από πολλούς αναλυτές ως ακόμη ένα βήμα απομάκρυνσης της Οτάβα από την παραδοσιακή εξάρτησή της από τις αμερικανικές αμυντικές βιομηχανίες.
Ο πρωθυπουργός Μαρκ Κάρνεϊ ανακοίνωσε ότι ο Καναδάς θα προχωρήσει στην αγορά του GlobalEye της Saab, ενός προηγμένου αεροσκάφους επιτήρησης και έγκαιρης προειδοποίησης που βασίζεται στο Bombardier Global 6500, καναδικής κατασκευής επιχειρηματικό jet.
Το ανταγωνιστικό Boeing E-7 Wedgetail είχε επίσης εξεταστεί σοβαρά, ωστόσο αντιμετωπίζει εδώ και χρόνια προβλήματα καθυστερήσεων και αυξημένου κόστους.
Κρίσιμο εργαλείο
Ο Κάρνεϊ δήλωσε ότι το σουηδικό σύστημα θα αποτελέσει κρίσιμο εργαλείο για τις καναδικές ένοπλες δυνάμεις, ιδίως στην επιτήρηση της Αρκτικής. «Με προηγμένους αισθητήρες και συστήματα αποστολής, το GlobalEye θα βοηθήσει τον Καναδά να εντοπίζει και να αποτρέπει απειλές σε ολόκληρη την Αρκτική», ανέφερε χαρακτηριστικά κατά τη διάρκεια αμυντικού συνεδρίου στην Οτάβα.
Η απόφαση συνδέεται άμεσα με τη νέα στρατηγική της καναδικής κυβέρνησης για μεγαλύτερη αυτονομία στην άμυνα και ειδικά στην προστασία της τεράστιας αρκτικής επικράτειας της χώρας.
Ο Κάρνεϊ είχε δεσμευθεί ήδη από τον Μάρτιο ότι ο Καναδάς θα αναλάβει πλήρως την ευθύνη επιτήρησης των περίπου 4,4 εκατομμυρίων τετραγωνικών χιλιομέτρων χερσαίας και θαλάσσιας περιοχής στον Βορρά, περιορίζοντας την εξάρτηση από τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Η επιλογή της Saab αποκτά ακόμη μεγαλύτερη βαρύτητα σε μια περίοδο όπου οι σχέσεις Οτάβας – Ουάσιγκτον περνούν φάση επαναξιολόγησης. Τα τελευταία χρόνια, Καναδοί αξιωματούχοι έχουν εκφράσει ανησυχίες για τη μειωμένη αξιοπιστία των ΗΠΑ ως στρατηγικού εταίρου, ιδιαίτερα μετά τις εμπορικές εντάσεις και τους αμερικανικούς δασμούς σε καναδικά προϊόντα.
Παράλληλα, ο Καναδάς επιδιώκει στενότερη συνεργασία με τις σκανδιναβικές χώρες, ειδικά μετά την ένταξη της Σουηδίας στο ΝΑΤΟ.
Η συνεργασία στον Αρκτικό Κύκλο θεωρείται πλέον κομβικής σημασίας, καθώς η περιοχή αποκτά ολοένα μεγαλύτερη γεωπολιτική και οικονομική αξία λόγω του ανταγωνισμού για φυσικούς πόρους, νέους θαλάσσιους δρόμους και στρατιωτική παρουσία.
Περαιτέρω επενδύσεις της Saab στον Καναδά
Η Saab ανακοίνωσε ότι, στο πλαίσιο της συμφωνίας, σχεδιάζει σημαντικές επενδύσεις σε έρευνα και ανάπτυξη στον Καναδά, καθώς και συνεργασίες με την καναδική αμυντική βιομηχανία. Ήδη μέρος της παραγωγικής αλυσίδας του GlobalEye συνδέεται με καναδικές εταιρείες μέσω της Bombardier.
Αναλυτές εκτιμούν ότι η επιλογή αυτή αποτελεί «δοκιμασία» για τη νέα αμυντική στρατηγική της κυβέρνησης Κάρνεϊ. Ο Philippe Lagasse, ειδικός διεθνών σχέσεων στο Carleton University της Οτάβα, χαρακτήρισε τη συμφωνία «σημαντικό τεστ για την πολιτική απεξάρτησης από τις αμερικανικές στρατιωτικές δυνατότητες».
Πιθανότητα επιλογής Gripen αντί F-35
Το ενδιαφέρον είναι ότι η Saab δεν περιορίζεται μόνο στα αεροσκάφη έγκαιρης προειδοποίησης. Η σουηδική εταιρεία παραμένει και υποψήφια για μελλοντικές παραγγελίες μαχητικών Gripen από τον Καναδά, σε περίπτωση που η κυβέρνηση αποφασίσει να περιορίσει τη συμφωνία αγοράς 88 αμερικανικών F-35.
Η συμφωνία για τα F-35 έχει μετατραπεί τους τελευταίους μήνες σε πολιτικά ευαίσθητο ζήτημα. Μετά τους νέους αμερικανικούς εμπορικούς δασμούς, η κυβέρνηση Κάρνεϊ ζήτησε επανεξέταση του προγράμματος, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο διαφοροποίησης προμηθευτών.
Ωστόσο, αρκετοί αναλυτές θεωρούν δύσκολο ο Καναδάς να εγκαταλείψει πλήρως το πρόγραμμα F-35, καθώς κάτι τέτοιο θα δημιουργούσε επιχειρησιακές δυσκολίες και αυξημένο κόστος συντήρησης δύο διαφορετικών στόλων μαχητικών αεροσκαφών.
Πέρα όμως από την τεχνική διάσταση, η επιλογή του GlobalEye στέλνει και ένα σαφές γεωπολιτικό μήνυμα: ο Καναδάς επιχειρεί να αποκτήσει μεγαλύτερη στρατηγική ανεξαρτησία, επενδύοντας περισσότερο σε ευρωπαϊκές συνεργασίες και λιγότερο στην παραδοσιακή αμερικανική αμυντική «ομπρέλα».
Σε μια εποχή αυξανόμενων διεθνών εντάσεων, πολέμων και αβεβαιότητας στο ΝΑΤΟ, η κίνηση αυτή ίσως αποδειχθεί η αρχή μιας βαθύτερης αναδιάταξης των αμυντικών συμμαχιών και προτεραιοτήτων της χώρας.
