Η Ευρωπαϊκή Ένωση εξετάζει το ενδεχόμενο προσωρινού παγώματος του ανώτατου ορίου τιμής στο ρωσικό πετρέλαιο, καθώς ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή εισέρχεται στον τέταρτο μήνα και οι διεθνείς αγορές ενέργειας συνεχίζουν να πιέζονται έντονα.
H EE είχε υιοθετήσει πέρυσι έναν δυναμικό μηχανισμό, σύμφωνα με τον οποίο το πλαφόν για το ρωσικό πετρέλαιο αναπροσαρμόζεται αυτόματα κάθε έξι μήνες σε επίπεδο 15% χαμηλότερο από τη μέση τιμή αγοράς του ρωσικού αργού Urals.
Το ισχύον όριο βρίσκεται σήμερα στα 44,10 δολάρια ανά βαρέλι και αναμένεται να επανεξεταστεί αργότερα μέσα στο καλοκαίρι.
Με βάση το υφιστάμενο καθεστώς, ευρωπαϊκές εταιρείες δεν μπορούν να παρέχουν υπηρεσίες, όπως ασφάλιση και μεταφορά, για φορτία πετρελαίου που πωλούνται πάνω από το καθορισμένο όριο.
Η ευρωπαϊκή πολιτική κυρώσεων
Η εκτίναξη των τιμών του πετρελαίου, που συνδέεται με τον πόλεμο στο Ιράν και το ουσιαστικό κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ, δημιουργεί νέες πιέσεις στην ευρωπαϊκή πολιτική κυρώσεων.
Σύμφωνα με πληροφορίες, η επόμενη αναθεώρηση του Ιουλίου θα μπορούσε να οδηγήσει σε αύξηση του πλαφόν ακόμη και πάνω από τα 65 δολάρια ανά βαρέλι, υψηλότερα από το προηγούμενο επίπεδο των 60 δολαρίων που είχε συμφωνηθεί από τις χώρες της G7.
Για τον λόγο αυτό, στις Βρυξέλλες εξετάζεται το ενδεχόμενο να διατηρηθεί προσωρινά το σημερινό όριο, ώστε να αποφευχθούν περαιτέρω αναταράξεις στην αγορά. Παράλληλα, βρίσκονται στο τραπέζι και άλλες επιλογές, όπως η αναστολή των αυτόματων αυξήσεων έως το τέλος του έτους ή ο περιορισμός οποιασδήποτε αύξησης στα 60 δολάρια, ευθυγραμμισμένα με το επίπεδο της G7.
Η συγκεκριμένη κίνηση εντάσσεται στο νέο πακέτο κυρώσεων της ΕΕ κατά της Ρωσίας, το 21ο από την έναρξη της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία το 2022.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση επιδιώκει να οριστικοποιήσει και να παρουσιάσει επίσημα τις νέες προτάσεις στις αρχές Ιουνίου, ενώ οι πρέσβεις των κρατών-μελών ενημερώθηκαν ήδη την περασμένη εβδομάδα.
Μέτρα και κυρώσεις σε τρίτους που συνεργάζονται με Ρωσία
Μεταξύ των νέων μέτρων που συζητούνται περιλαμβάνονται κυρώσεις σε περισσότερες τράπεζες, εμπόρους πετρελαίου, διυλιστήρια και εταιρείες κρυπτονομισμάτων σε τρίτες χώρες, οι οποίες θεωρείται ότι βοηθούν τη Μόσχα να παρακάμπτει τους ευρωπαϊκούς περιορισμούς.
Παράλληλα, εξετάζεται η επιβολή κυρώσεων σε περίπου 20 επιπλέον δεξαμενόπλοια του λεγόμενου «σκιώδους στόλου» που χρησιμοποιεί η Ρωσία για τη μεταφορά πετρελαίου. Το σχέδιο προβλέπει μελλοντικά επέκταση των περιορισμών και σε πλοία που μεταφέρουν υγροποιημένο φυσικό αέριο, περιορίζοντας τη δυνατότητα του Κρεμλίνου να δημιουργήσει αντίστοιχο παράλληλο δίκτυο μεταφορών LNG.
Η ΕΕ έχει ήδη επιβάλει κυρώσεις σε εκατοντάδες πλοία και εξετάζει πλέον και μέτρα κατά εταιρειών που παρέχουν υπηρεσίες υποστήριξης στα συγκεκριμένα δεξαμενόπλοια.
Ωστόσο, οι πληροφορίες αναφέρουν ότι το νέο πακέτο δύσκολα θα περιλαμβάνει πλήρη απαγόρευση ναυτιλιακών υπηρεσιών, καθώς αρκετά κράτη-μέλη εξακολουθούν να αντιδρούν λόγω της αβεβαιότητας στη Μέση Ανατολή και της ανησυχίας για τις επιπτώσεις στην ενέργεια και το εμπόριο.
Επιφυλακτική η Ελλάδα σε αλλαγές στο πλαφόν
Χώρες με ισχυρό ναυτιλιακό κλάδο, όπως η Ελλάδα, εμφανίζονται ιδιαίτερα επιφυλακτικές απέναντι σε πιο επιθετικές αλλαγές στο καθεστώς του πλαφόν.
Στο τραπέζι βρίσκονται επίσης νέοι εμπορικοί περιορισμοί σε κρίσιμα ορυκτά, μέταλλα και πρώτες ύλες που χρησιμοποιούνται στη ρωσική αεροδιαστημική βιομηχανία και στην ανάπτυξη drones που χρησιμοποιούνται στις επιθέσεις κατά ουκρανικών πόλεων.
Επιπλέον, η ΕΕ εξετάζει ελέγχους εξαγωγών σε περίπου 25 εταιρείες από την Κίνα, την Ινδία, την Τουρκία και χώρες της Κεντρικής Ασίας, οι οποίες φέρονται να συνεχίζουν να προμηθεύουν τη Ρωσία με προϊόντα που υπόκεινται σε περιορισμούς και χρησιμοποιούνται σε οπλικά συστήματα.
Στήριξη ΕΕ σε Euroclear
Την ίδια ώρα, οι Βρυξέλλες αξιολογούν τρόπους στήριξης της Euroclear μετά από απόφαση ρωσικού δικαστηρίου που θα μπορούσε να επιτρέψει στην Κεντρική Τράπεζα της Ρωσίας να κατασχέσει περιουσιακά της στοιχεία.
Η εξέλιξη αυτή ακολουθεί την απόφαση της ΕΕ να παρατείνει επ’ αόριστον το πάγωμα περίπου 210 δισεκατομμυρίων ευρώ ρωσικών κρατικών κεφαλαίων, τα περισσότερα από τα οποία βρίσκονται μέσω της Euroclear.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση επιμένει ότι τα συγκεκριμένα περιουσιακά στοιχεία θα παραμείνουν δεσμευμένα μέχρι να ολοκληρωθεί ο πόλεμος και η Ρωσία να καταβάλει αποζημιώσεις στην Ουκρανία. Παρ’ όλα αυτά, αρκετά κράτη-μέλη, μεταξύ αυτών και το Βέλγιο, εξακολουθούν να αντιτίθενται στην πλήρη κατάσχεση των κεφαλαίων.
Παράλληλα συνεχίζονται και οι συζητήσεις για πιθανή επιβολή απαγόρευσης έκδοσης βίζας σε πρώην μαχητές, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές.
