Πόσο εύθραυστη είναι η ποκαταρκτική συμφωνία μεταξύ Ιράν και Ηνωμένων Πολιτειών αποδεικνύεται από το ότι λίγες ώρες αφότου τέθηκε σε ισχύ σχεδόν κατέρρευσε. Και το ζήτημα που απειλεί να την εκτροχιάσει είναι ο Λίβανος. Οι πληροφορίες λιβανέζικων ΜΜΕ για πέντε νεκρούς από ισραηλινά αεροπορικά πλήγματα, δεν βελτιώνουν την κατάσταση.
Όπως σημειώνουν οι New York Times στην ανάλυσή τους, η σύγκρουση στον Λίβανο, που κάποτε θεωρούνταν δευτερεύον μέτωπο στον αμερικανο-ισραηλινό πόλεμο κατά του Ιράν, έχει γίνει ένα από τα κύρια εμπόδια για τον τερματισμό του. Αυτή η δυναμική ήρθε στο προσκήνιο χθες, Παρασκευή 19 Ιουνίου, μετά την εντατικοποίηση των συγκρούσεων μεταξύ της υποστηριζόμενης από το Ιράν Χεζμπολάχ και του Ισραήλ και την ακύρωση ενός νέου γύρου συνομιλιών μεταξύ Τεχεράνης και Ουάσιγκτον στην Ελβετία.
Ενώ καμία πλευρά δεν έδωσε λόγο για την αναβολή, τρεις διπλωμάτες, που μίλησαν στους NYT υπό τον όρο της ανωνυμίας, δήλωσαν ότι το Ιράν είχε αποσυρθεί από τις συνομιλίες λόγω των ισραηλινών επιθέσεων στον Λίβανο.
«Η νέα ηγεσία του Ιράν θεωρεί τον Λίβανο αναπόσπαστο μέρος της δικής του εθνικής ασφάλειας, καθώς οι προηγούμενες ισραηλινές προελάσεις εναντίον της Χεζμπολάχ το 2024 άνοιξαν το δρόμο για μια άμεση σύγκρουση με το Ιράν», δήλωσε ο Mohanad Hage Ali, ανώτερος συνεργάτης στο Κέντρο Carnegie Middle East στη Βηρυτό. «Για το Ιράν, το τελικό αποτέλεσμα είναι η ισραηλινή αποχώρηση από τον Λίβανο».
Η διπλωματική κατάρρευση την Παρασκευή ήταν η δεύτερη φορά τις τελευταίες εβδομάδες που η σύγκρουση στον Λίβανο έθεσε σε κίνδυνο τις συνομιλίες μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ιράν. Νωρίτερα αυτόν τον μήνα, ισραηλινές επιθέσεις στα περίχωρα της πρωτεύουσας του Λιβάνου, Βηρυτού, ώθησαν το Ιράν να εκτοξεύσει πυραύλους προς το Ισραήλ και το Ισραήλ να απαντήσει με το δικό του κύμα επιθέσεων σε όλο το Ιράν.
Η κατάρρευση ήρθε λίγες μέρες αφότου οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν υπέγραψαν μια προκαταρκτική συμφωνία για τον τερματισμό του δικού τους πολέμου, η οποία απαιτεί «τον άμεσο και οριστικό τερματισμό των στρατιωτικών επιχειρήσεων» στον Λίβανο και δεσμεύεται να διαφυλάξει την «εδαφική ακεραιότητα και κυριαρχία» της χώρας.
Διπλωματική νίκη για το Ιράν η συμπερίληψη του Λιβάνου στην προκαταρκτική συμφωνία με τις ΗΠΑ
Η συμπερίληψη του Λιβάνου στη συμφωνία θεωρήθηκε ως διπλωματική νίκη για το Ιράν, το οποίο επιμένει εδώ και καιρό ότι οποιαδήποτε συμφωνία περιλαμβάνει τον Λίβανο, όπου ο σύμμαχός του, η Χεζμπολάχ, επιτέθηκε στο Ισραήλ τον Μάρτιο σε ένδειξη αλληλεγγύης με την Τεχεράνη. Ο πρωθυπουργός του Ισραήλ, Μπέντζαμιν Νετανιάχου, ο οποίος δεν συμμετείχε στις διαπραγματεύσεις, είχε αντιταχθεί σθεναρά σε αυτούς τους όρους και είχε ορκιστεί να συνεχίσει τη στρατιωτική εκστρατεία κατά της Χεζμπολάχ.
Την Παρασκευή, ο Ισραηλινός πρέσβης στις Ηνωμένες Πολιτείες, Γεχίελ Λάιτερ, δήλωσε ότι το Ισραήλ είχε δεσμευτεί για άμεση κατάπαυση του πυρός και είχε «σταματήσει όλες τις επιθετικές επιχειρήσεις» στον Λίβανο, καθώς οι διπλωμάτες προσπαθούσαν να διατηρήσουν την εύθραυστη συμφωνία μεταξύ Ιράν και Ηνωμένων Πολιτειών σε καλό δρόμο. Αλλά είπε ότι οι ισραηλινές δυνάμεις εξακολουθούσαν να επιχειρούν στο νότιο Λίβανο «για να απαλλάξουν την περιοχή από τη Χεζμπολάχ και να διαλύσουν την τρομοκρατική της υποδομή», προσθέτοντας: «Θα παραμείνουμε εκεί μέχρι να ολοκληρωθεί αυτή η αποστολή».
Οι όροι της συμφωνίας μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ιράν, ωστόσο, έχουν εγείρει τόσα ερωτήματα όσα έχουν απαντήσει.
Στη συμφωνία αναφέρεται ότι προβλέπεται επέκταση των δεσμεύσεων Ουάσιγκτον και συμμάχων της Τεχεράνης, αλλά ούτε το Ισραήλ ούτε η Χεζμπολάχ υπέγραψαν το μνημόνιο και δεν εξηγεί πώς θα αναγκαστεί οποιαδήποτε πλευρά να συμμορφωθεί. Επίσης, δεν επιλύει τα δύο ερωτήματα που βρίσκονται στην καρδιά της σύγκρουσης: εάν το Ισραήλ θα αποσυρθεί από τον νότιο Λίβανο και εάν η Χεζμπολάχ θα παραδώσει τα όπλα της.
Η Ουάσιγκτον και το Ισραήλ είχαν επιδιώξει να διατηρήσουν τις δύο συγκρούσεις ξεχωριστές, ενώ η Τεχεράνη ανέδειξε τις πολεμικές επιχειρήσεις του Ισραήλ στον Λίβανο σε σημείο πίεσης στις διαπραγματεύσεις με την Ουάσιγκτον.
Αυτή η στρατηγική προκαλεί ανησυχία στον Αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ, όπως υπογραμμίζουν οι NYT, καθώς εντεινόμενες ισραηλινές επιθέσεις θα μπορούσαν να θέσουν σε κίνδυνο μια τελική συμφωνία. Η εφημερίδα αναφέρεται στην έκφραση απογοήτευσης από την πλευρά του Τραμπ απέναντι στις στρατηγικές του Ισραηλινού πρωθυπουργού Νετανιάχου και σημειώνει ότι από τότε που ανακοινώθηκε η συμφωνία, το Ισραήλ έχει σταματήσει να εκδίδει σχεδόν καθημερινές προειδοποιήσεις εκκένωσης για πόλεις και χωριά σε όλο το νότιο Λίβανο.
