Οι διαπραγματεύσεις μεταξύ Ιράν και ΗΠΑ για το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης αναμένεται να ξεκινήσουν εκ νέου την Κυριακή (21/6) στο θέρετρο Μπίργκενστοκ της Ελβετίας, με τη συμμετοχή διαμεσολαβητών από το Κατάρ και το Πακιστάν, σε μια προσπάθεια να διασωθεί η εύθραυστη συμφωνία που επιτεύχθηκε νωρίτερα μέσα στην εβδομάδα.
Ωστόσο, λίγες ώρες πριν από την έναρξη των επαφών, το Ιράν έστειλε σαφές μήνυμα δυσαρέσκειας προς την Ουάσινγκτον, προειδοποιώντας ότι οι διαπραγματεύσεις δύσκολα θα σημειώσουν πρόοδο όσο συνεχίζονται οι ισραηλινές επιχειρήσεις στον Λίβανο.
Ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών Εσμαΐλ Μπαγαΐ δήλωσε ότι η ιρανική αποστολή μεταβαίνει στην Ελβετία πρωτίστως για να ζητήσει από την άλλη πλευρά να τηρήσει τις δεσμεύσεις της που απορρέουν από το πρόσφατο μνημόνιο κατανόησης.
«Οι διαπραγματεύσεις για μια οριστική συμφωνία θα ξεκινήσουν μόνο όταν εφαρμοστούν οι βασικές δεσμεύσεις», ανέφερε, προειδοποιώντας ότι σε διαφορετική περίπτωση κινδυνεύει να καταρρεύσει συνολικά η συμφωνία.
Ανταγωνισμός και δηλώσεις για τα Στενά του Ορμουζ
Στην Ελβετία αναμένεται να μεταβούν, μεταξύ άλλων, ο πρόεδρος του ιρανικού κοινοβουλίου Μοχαμάντ Μπαγέρ Γκαλιμπάφ, ο υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί, καθώς και ανώτατοι αξιωματούχοι που σχετίζονται με την οικονομία και τον ενεργειακό τομέα.
Από αμερικανικής πλευράς, ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς επιβεβαίωσε ότι οι βασικοί διαπραγματευτές της κυβέρνησης Τραμπ, Τζάρεντ Κούσνερ και Στιβ Γουίτκοφ, βρίσκονται ήδη στην Ελβετία, όπου επεξεργάζονται τις τεχνικές λεπτομέρειες των συνομιλιών.
Το κλίμα πριν από τις συνομιλίες επιβαρύνθηκε το Σάββατο, όταν το Γενικό Επιτελείο των Ενόπλων Δυνάμεων του Ιράν ανακοίνωσε το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ, κατηγορώντας τις Ηνωμένες Πολιτείες ότι δεν τήρησαν τις δεσμεύσεις τους για τον τερματισμό των εχθροπραξιών.
Σε ανακοίνωση που μεταδόθηκε από την ιρανική κρατική τηλεόραση, η Τεχεράνη επικαλέστηκε τις συνεχιζόμενες ισραηλινές επιθέσεις στον Λίβανο και έκανε λόγο για «σαφή παραβίαση» των συμφωνηθέντων από την αμερικανική πλευρά.
Το ιρανικό επιτελείο προειδοποίησε ότι το κλείσιμο του Ορμούζ αποτελεί μόνο το «πρώτο βήμα» και ότι έχουν ήδη σχεδιαστεί νέα μέτρα εάν συνεχιστούν οι επιθέσεις.
Η ανακοίνωση προκάλεσε άμεση ανησυχία, καθώς τα Στενά του Ορμούζ είναι μία από τις σημαντικότερες θαλάσσιες οδούς για τη μεταφορά πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου. Ωστόσο, ο αμερικανικός στρατός ανέφερε ότι η εμπορική ναυσιπλοΐα συνεχίστηκε το Σάββατο, με 55 εμπορικά πλοία να διασχίζουν τα Στενά μεταφέροντας φορτία και περισσότερα από 17 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου.
Δεν έχει διευκρινιστεί αν τα πλοία πέρασαν πριν ή μετά την ιρανική ανακοίνωση, ούτε με ποιον τρόπο σκοπεύει η Τεχεράνη να εφαρμόσει στην πράξη το κλείσιμο του Ορμούζ.
Διάψευση από την Centcom
Ο αμερικανικός στρατός διέψευσε απόψε τους ισχυρισμούς του Ιράν ότι έκλεισε τα Στενά του Ορμούζ, δηλώνοντας ότι αυτή η κρίσιμης σημασίας θαλάσσια δίοδος παραμένει ανοιχτή και ότι οι αμερικανικές δυνάμεις παρακολουθούν την κατάσταση για να διασφαλίσουν ότι αυτό θα συνεχιστεί.
«Το Ιράν δεν ελέγχει τα Στενά του Ορμούζ», είπε στο πρακτορείο Reuters ο εκπρόσωπος της Κεντρικής Διοίκησης των ΗΠΑ (Centcom), πλοίαρχος του Πολεμικού Ναυτικού Τιμ Χόκινς. «Η κυκλοφορία συνεχίζει να διεξάγεται κανονικά και οι αμερικανικές δυνάμεις παρακολουθούν την κατάσταση για να διασφαλίσουν ότι αυτό θα παραμείνει έτσι».
Νωρίτερα, οι Φρουροί της Επανάστασης του Ιράν ανακοίνωσαν ότι κλείνουν τα Στενά και προειδοποίησαν τα πλοία να μην πλησιάζουν στην περιοχή, θέτοντας υπό νέα αμφισβήτηση το μέλλον της συμφωνίας κατάπαυσης του πυρός μεταξύ της Ουάσιγκτον και της Τεχεράνης, η οποία είχε ως στόχο να ανοίξει τον δρόμο για εις βάθος ειρηνευτικές συνομιλίες.
Το ιρανικό πρακτορείο Mehr εξάλλου μετέδωσε δηλώσεις ενός συμβούλου του ανώτατου ηγέτη του Ιράν, αγιατολάχ Μοτζταμπά Χαμενεΐ ο οποίος φέρεται να δήλωσε ότι «αν συμφωνία μείνει στα χαρτιά, η ροή ενέργειας στη Μέση Ανατολή θα παραμείνει σταματημένη».
