Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο αναθεωρεί προς τα πάνω τις προβλέψεις του για τον πληθωρισμό, καθώς εντείνονται οι ανησυχίες για νέα κλιμάκωση της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή.
Τυχόν νέα έξαρση της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή θα μπορούσε να ενισχύσει τον παγκόσμιο πληθωρισμό, να επιβαρύνει τις εφοδιαστικές αλυσίδες και να προκαλέσει αναταράξεις στις χρηματοπιστωτικές αγορές, προειδοποιεί το ΔΝΤ, που παράλληλα αναθεώρησε προς τα πάνω τις εκτιμήσεις του για την πορεία των τιμών διεθνώς.
Στην τελευταία έκδοση της έκθεσης World Economic Outlook, η οποία ολοκληρώθηκε πριν από τη δήλωση του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ ότι η εκεχειρία με το Ιράν «έχει τελειώσει», το ΔΝΤ επισημαίνει ότι, παρά το γεγονός πως η παγκόσμια οικονομία έχει μέχρι στιγμής αποδειχθεί πιο ανθεκτική απ’ ό,τι αναμενόταν απέναντι στη σύγκρουση, ο κίνδυνος νέας κλιμάκωσης «παραμένει ιδιαίτερα έντονος».
Το Ταμείο εκτιμά ότι ο παγκόσμιος πληθωρισμός θα αυξηθεί από 4,1% το 2025 σε 4,7% το 2026, ποσοστό υψηλότερο από εκείνο που προέβλεπε τον Απρίλιο, πριν αποκλιμακωθεί στο 3,9% το 2027.
Παράλληλα, προβλέπει ότι ο ρυθμός ανάπτυξης της παγκόσμιας οικονομίας θα επιβραδυνθεί από 3,5% το 2025 σε 3% το 2026, ελαφρώς χαμηλότερα από τις προηγούμενες προβλέψεις, για να επιταχυνθεί εκ νέου στο 3,4% το 2027.
Η έκθεση δημοσιοποιήθηκε λίγες ώρες μετά τις νέες στρατιωτικές συγκρούσεις μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, οι οποίες οδήγησαν τον Τραμπ να δηλώσει, κατά τη διάρκεια της συνόδου κορυφής του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα, ότι η συμφωνία εκεχειρίας με την Τεχεράνη «όσον αφορά τον ίδιο, έχει λήξει».
Οι εξελίξεις ώθησαν την τιμή του brent σε άνοδο άνω του 5%, κοντά στα 78 δολάρια ανά βαρέλι, ενώ οι βασικοί χρηματιστηριακοί δείκτες υποχώρησαν.
Κίνδυνοι για ενέργεια, εφοδιασμό και τρόφιμα
«Η πιο άμεση απειλή για την παγκόσμια οικονομία προέρχεται από τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή», αναφέρει το ΔΝΤ, προειδοποιώντας ότι νέα κλιμάκωση των γεωπολιτικών εντάσεων θα επιβραδύνει την ανάπτυξη και θα εντείνει τις πληθωριστικές πιέσεις.
Το Ταμείο εκτιμά ότι τυχόν παρατεταμένη σύγκρουση θα οδηγήσει σε υψηλότερες τιμές των εμπορευμάτων, μεγαλύτερες ελλείψεις στην προσφορά και αυξημένες πιέσεις στις συναλλαγματικές ισοτιμίες.
Παράλληλα, σημειώνει ότι η μέχρι σήμερα σχετικά ήπια αντίδραση των αγορών ενέργειας οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στη χρήση των στρατηγικών αποθεμάτων πετρελαίου. Ωστόσο, τα αποθέματα αυτά έχουν πλέον περιοριστεί σε πολυετή χαμηλά επίπεδα και ενδέχεται να δεχθούν σοβαρές πιέσεις εάν συνεχιστούν οι διαταραχές στην προσφορά ή αυξηθούν τα φαινόμενα αποθεματοποίησης.
Το ΔΝΤ προειδοποιεί επίσης ότι ενδεχόμενες νέες αναταράξεις στις αγορές λιπασμάτων και ενέργειας θα μπορούσαν να επιδεινώσουν τα προβλήματα επισιτιστικής ασφάλειας σε πολλές περιοχές του κόσμου.
Ο πληθωρισμός επιμένει
Οι νέες προβλέψεις του ΔΝΤ είναι αισθητά υψηλότερες από εκείνες του Απριλίου, όταν το Ταμείο εκτιμούσε ότι ο παγκόσμιος πληθωρισμός θα διαμορφωνόταν στο 4,4% το 2026 και στο 3,7% το 2027. Πριν από την έναρξη της σύγκρουσης στα τέλη Φεβρουαρίου, οι προβλέψεις ήταν ακόμη χαμηλότερες, στο 3,8% για το 2026 και στο 3,4% για το 2027.
«Η πορεία αποκλιμάκωσης του πληθωρισμού που παρατηρούσαμε από τις αρχές του 2024 έχει ουσιαστικά ανακοπεί», δήλωσε στους Financial Times η αναπληρώτρια διευθύντρια του ερευνητικού τμήματος του ΔΝΤ Petya Koeva Brooks.
Όπως ανέφερε, «η παγκόσμια οικονομία έχει αποδειχθεί πιο ανθεκτική απ’ ό,τι φοβόμασταν, όμως τα νέα όσον αφορά τον πληθωρισμό είναι λιγότερο ενθαρρυντικά».
Πιθανές αυξήσεις επιτοκίων
Το ΔΝΤ εκτιμά ότι η Fed θα αυξήσει το βασικό της επιτόκιο από το σημερινό εύρος 3,50%-3,75% μέσα στο 2026, προτού προχωρήσει σε μειώσεις το 2027.
Για την ευρωζώνη, προβλέπει ότι ο πληθωρισμός θα παραμείνει πάνω από τον στόχο του 2% της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας έως και το 2028, γεγονός που ενδέχεται να αναγκάσει την ΕΚΤ να προχωρήσει σε νέα αύξηση επιτοκίων αργότερα μέσα στη χρονιά, μετά την αύξηση κατά 25 μονάδες βάσης τον Ιούνιο, που διαμόρφωσε το επιτόκιο στο 2,25%.
Η ευρωπαϊκή οικονομία, ως μεγάλος εισαγωγέας πρώτων υλών, έχει πληγεί δυσανάλογα από τον πόλεμο, σημείωσε η Brooks.
Αντίστοιχα, οι αγορές αναμένουν αύξηση επιτοκίων από τη Fed έως τον Οκτώβριο και από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα έως τον Σεπτέμβριο, νωρίτερα απ’ ό,τι προέβλεπαν προηγουμένως.
Η τεχνητή νοημοσύνη στηρίζει την ανάπτυξη
Στις νέες προβλέψεις του, το ΔΝΤ είτε διατήρησε αμετάβλητες είτε υποβάθμισε τις εκτιμήσεις του για όλες τις οικονομίες της G7, με μοναδική εξαίρεση τη Βρετανία, για την οποία αναβάθμισε την πρόβλεψη ανάπτυξης κατά 0,2 ποσοστιαίες μονάδες, στο 1%, μετά τα ισχυρά στοιχεία για το ΑΕΠ του πρώτου τριμήνου.
Για το 2027, η ανάπτυξη της βρετανικής οικονομίας εκτιμάται ότι θα επιταχυνθεί περαιτέρω στο 1,3%.
Το ΔΝΤ επισημαίνει ότι η μέχρι σήμερα ανθεκτικότητα της παγκόσμιας οικονομίας οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στην ισχυρή ώθηση που προσφέρει η ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης (AI), η οποία αντισταθμίζει μέρος των αρνητικών επιπτώσεων του πολέμου με το Ιράν.
Ωστόσο, υπογραμμίζει ότι η θετική αυτή εικόνα βασίζεται κυρίως στις επιδόσεις λίγων οικονομιών που αποτελούν σημαντικούς εξαγωγείς εξοπλισμού σχετικού με την AI. Συγκεκριμένα, η Ταϊβάν, η Νότια Κορέα, η Ταϊλάνδη και η Μαλαισία ξεπέρασαν κατά μέσο όρο κατά 4,4 ποσοστιαίες μονάδες τις προβλέψεις ανάπτυξης που είχε δημοσιεύσει το ΔΝΤ τον Απρίλιο.
