Αμερικανικές και ιρανικές δυνάμεις αντάλλαξαν εκτεταμένες επιθέσεις με πυραύλους και drones, με την Τεχεράνη να πλήττει σήμερα Κυριακή αμερικανικές εγκαταστάσεις σε χώρες του Περσικού Κόλπου και να ανακοινώνει ότι έκλεισε εκ νέου τα ζωτικής σημασίας Στενά του Ορμούζ, μεταδίδει το Reuters.
Τα πλήγματα αποτελούν το πιο πρόσφατο επεισόδιο στον κύκλο επιθέσεων και αντεπιθέσεων, καθώς το Ιράν επιδιώκει να εδραιώσει τον έλεγχό του στη ναυσιπλοΐα μέσω των Στενών. Ωστόσο, η τελευταία επίθεση σηματοδότησε σημαντική κλιμάκωση τόσο ως προς την ένταση όσο και ως προς τη γεωγραφική της έκταση.
Οι επιθέσεις επεκτάθηκαν και στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, τα οποία δεν είχαν αποτελέσει στόχο από τις αρχές Μαΐου, καθώς και στο Κατάρ, που διαμεσολαβεί στις συνομιλίες για κατάπαυση του πυρός και δεν είχε δεχθεί επίθεση από τον Απρίλιο.
Η αναζωπύρωση της βίας εντείνει τις αμφιβολίες για το μέλλον της προσωρινής συμφωνίας μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν, η οποία είχε υπογραφεί τον περασμένο μήνα με στόχο την επαναλειτουργία των Στενών και τον τερματισμό του πολέμου ύστερα από ακόμη 60 ημέρες διαπραγματεύσεων.
Την τελευταία εβδομάδα, ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι θεωρεί πως η κατάπαυση του πυρός έχει πλέον καταρρεύσει, αφήνοντας πάντως ανοιχτό το ενδεχόμενο νέων συνομιλιών.
Ο πόλεμος, που ξεκίνησε με αμερικανικά και ισραηλινά πλήγματα κατά του Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου, έχει αποσταθεροποιήσει την περιοχή του Κόλπου, ενώ ο ουσιαστικός αποκλεισμός των Στενών από το Ιράν έχει οδηγήσει σε άνοδο των τιμών της ενέργειας, ενισχύοντας τις πληθωριστικές πιέσεις παγκοσμίως.
Οι υψηλότερες τιμές, ιδιαίτερα της βενζίνης, αποτελούν πολιτικά ευαίσθητο ζήτημα για τον Τραμπ ενόψει των εκλογών για το Κογκρέσο τον Νοέμβριο.
Καταιγισμός επιθέσεων
Παρότι η προσωρινή συμφωνία προοριζόταν να επαναλειτουργήσει τα Στενά του Ορμούζ, από τα οποία πριν από τον πόλεμο διερχόταν περίπου το ένα πέμπτο των παγκόσμιων μεταφορών πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG), το Ιράν επιδίωξε να θεσπίσει ένα μόνιμο σύστημα επιβολής τελών διέλευσης και προειδοποίησε τα πλοία να μην πλέουν χωρίς την άδειά του.
Αργά το Σάββατο ανακοίνωσε ότι έκλεισε τη θαλάσσια οδό, αφού προηγουμένως είχε ρίξει προειδοποιητικά πυρά, τα οποία έπληξαν πλοίο που κινούνταν σε μη εγκεκριμένη διαδρομή. Την Κυριακή δήλωσε ότι ακινητοποίησε και δεύτερο πλοίο.
Η Ινδία ανακοίνωσε ότι ένας υπήκοός της αγνοείται μετά από επίθεση στο πλοίο μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων GFS Galaxy, ανοικτά των ακτών του Ομάν, νωρίτερα την Κυριακή. Το Ομάν γνωστοποίησε ότι διασώθηκαν 23 μέλη του πληρώματος. Το Κατάρ συνέστησε σε όλα τα πλοία, καθώς και στα σκάφη αναψυχής, τα αλιευτικά και τα τζετ σκι, να αναστείλουν κάθε δραστηριότητα.
Οι Φρουροί της Ισλαμικής Επανάστασης δήλωσαν ότι τα Στενά θα παραμείνουν κλειστά «μέχρι να τερματιστεί η αμερικανική παρέμβαση στην περιοχή».
Από την πλευρά της, η Κεντρική Διοίκηση των Ενόπλων Δυνάμεων των ΗΠΑ ανέφερε ότι οι αμερικανικές δυνάμεις βρίσκονται σε θέση να διασφαλίσουν την ελευθερία της ναυσιπλοΐας, παρά αυτό που χαρακτήρισε ως «επιθετικότητα, παρενοχλήσεις, απειλές και αυθαίρετες ανακοινώσεις» του Ιράν. «Το Ιράν δεν ελέγχει τα Στενά. Η ναυσιπλοΐα συνεχίζεται κανονικά», ανέφερε.
Το Κοινό Κέντρο Πληροφοριών Ναυτιλίας, υπό την ηγεσία του Πολεμικού Ναυτικού των ΗΠΑ, επανέλαβε τις οδηγίες του, επισημαίνοντας ότι, παρά το ιδιαίτερα υψηλό επίπεδο απειλής, μια «διευρυμένη» νότια θαλάσσια διαδρομή κοντά στο Ομάν παραμένει διαθέσιμη για αμφίδρομη κυκλοφορία πλοίων.
Η Κεντρική Διοίκηση ανακοίνωσε ακόμη ότι οι αμερικανικές δυνάμεις έπληξαν 140 ιρανικούς στρατιωτικούς στόχους το Σάββατο και περισσότερους από 300 μέσα σε τρεις νύχτες επιθέσεων αυτή την εβδομάδα, με στόχο, όπως ανέφερε, «τη μείωση της δυνατότητας του Ιράν να επιτίθεται σε εμπορικά και πολιτικά πλοία που διέρχονται ελεύθερα από τα Στενά».
Τα ιρανικά κρατικά μέσα ενημέρωσης μετέδωσαν ότι σημειώθηκαν εκρήξεις σε αρκετές λιμενικές πόλεις και ότι ένας αξιωματικός του ιρανικού στρατού σκοτώθηκε σε «αμερικανοϊσραηλινές» επιθέσεις εντός του Ιράν.
Σε απάντηση, οι Φρουροί της Επανάστασης ανακοίνωσαν ότι κατέστρεψαν κέντρο διοίκησης και ελέγχου, καθώς και υπόστεγα μη επανδρωμένων αεροσκαφών στην Ιορδανία, χώρα σύμμαχο των ΗΠΑ. Παράλληλα, δήλωσαν ότι έπληξαν αμερικανικό σταθμό ραντάρ στο Κουβέιτ, επιτέθηκαν σε πλατφόρμες υποστήριξης και ανεφοδιασμού αμερικανικών αεροπλανοφόρων στο Ομάν και κατέστρεψαν κέντρο συντήρησης μαχητικών αεροσκαφών και εγκατάσταση διοίκησης στο Κατάρ.
Το Κατάρ, το οποίο είχε δηλώσει στο παρελθόν ότι δεν θα συνεχίσει να διαμεσολαβεί όσο δέχεται επιθέσεις, ανακοίνωσε ότι τρεις άνθρωποι, μεταξύ των οποίων και ένα παιδί, τραυματίστηκαν από θραύσματα πυραύλων. Παράλληλα, τόνισε ότι το Ιράν φέρει «πλήρη νομική ευθύνη» για την επίθεση.
Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα ανακοίνωσαν ότι εντόπισαν πυραυλικές απειλές εκτός των συνόρων τους, το Μπαχρέιν ότι αναχαίτισε αρκετές ιρανικές εναέριες επιθέσεις, η Ιορδανία ανέφερε πυραυλικά πλήγματα, ενώ το Ομάν δήλωσε ότι έγινε στόχος επιθέσεων με μη επανδρωμένα αεροσκάφη.
Το Ομάν γνωστοποίησε επίσης ότι κάλεσε τον πρέσβη του Ιράν για να διαμαρτυρηθεί για επιθέσεις με drones σε δύο περιοχές της χώρας, ενώ η αμερικανική πρεσβεία στο Ομάν κάλεσε τους Αμερικανούς πολίτες που βρίσκονται στις περιοχές Ντουκμ και Μουσαντάμ να παραμείνουν σε ασφαλή καταφύγια.
Ιράν: Τηρήστε τον λόγο σας ή πληρώστε το τίμημα
Ο τελευταίος γύρος των εχθροπραξιών ακολούθησε τις συνομιλίες που πραγματοποιήθηκαν το Σάββατο στο Ομάν μεταξύ του υπουργού Εξωτερικών του Ιράν, Αμπάς Αραγτσί, και του υπουργού Εξωτερικών του Ομάν, Μπαντρ Αλμπουσαΐντι. Το Ιράν ανέφερε ότι οι συνομιλίες είχαν στόχο τον συντονισμό των ρυθμίσεων που αφορούν τα Στενά του Ορμούζ και ότι επρόκειτο να συνεχιστούν με τη συμμετοχή του Κατάρ.
Αργότερα, ο Αραγτσί συζήτησε τις εξελίξεις στην περιοχή σε τηλεφωνική επικοινωνία με τον υπουργό Εξωτερικών του Πακιστάν, Ισάκ Νταρ, η χώρα του οποίου έχει διαδραματίσει σημαντικό διαμεσολαβητικό ρόλο μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ιράν, σύμφωνα με το ημιεπίσημο ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων Tasnim.
Την Τρίτη, οι Ηνωμένες Πολιτείες ανακάλεσαν την άδεια που επέτρεπε την πώληση ιρανικού αργού πετρελαίου, μετά τις επιθέσεις που δέχθηκαν εμπορικά δεξαμενόπλοια του Κατάρ και της Σαουδικής Αραβίας.
Παρότι το Ιράν δεν έχει αναλάβει την ευθύνη για τις προηγούμενες επιθέσεις εναντίον πλοίων, αναλυτές εκτιμούν ότι η Τεχεράνη χρησιμοποιεί τέτοιες ενέργειες ως μέσο άσκησης πίεσης και ενίσχυσης της διαπραγματευτικής της θέσης.
Την Κυριακή, ο επικεφαλής διαπραγματευτής του Ιράν, Μοχάμαντ Μπαγέρ Καλιμπάφ, έγραψε στην πλατφόρμα X: «Η εποχή των μονόπλευρων συμφωνιών ΤΕΛΕΙΩΣΕ. Σας το είχαμε πει: τηρήστε τον λόγο σας ή πληρώστε το τίμημα. Η πραγματικότητα χτυπά την πόρτα».
