Πύρινος εφιάλτης στην Ευρώπη: 400.000 εκτοπισμένοι σε Γαλλία και Ισπανία, νέα μέτωπα στην Ιταλία

Μάχη με τον χρόνο δίνουν οι αρχές σε Ισπανία, Γαλλία και Ιταλία για να περιοριστούν τα μέτωπα των πυρκαγιών

Πυρκαγιά σε δασική έκταση στην Ισπανία ©EPA/Andreu Esteban

Σε οριακό σημείο βρίσκεται η μάχη με τις μεγάλες δασικές πυρκαγιές στη δυτική και νότια Ευρώπη, καθώς οι πυροσβεστικές δυνάμεις επιχειρούν να περιορίσουν τα μέτωπα πριν από την έλευση νέου κύματος ακραίων θερμοκρασιών. Ισπανία και Γαλλία αντιμετωπίζουν τις σοβαρότερες καταστάσεις, ενώ νέες εστίες έχουν εκδηλωθεί στην κεντρική και νότια Ιταλία.

Οι πυρκαγιές έχουν αναγκάσει συνολικά περίπου 400.000 ανθρώπους να εγκαταλείψουν τις κατοικίες τους, την ώρα που εκατομμύρια στρέμματα δασικών και γεωργικών εκτάσεων έχουν παραδοθεί στις φλόγες.

Στην Ισπανία, ο υπουργός Εσωτερικών Φερνάντο Γκράντε-Μαρλάσκα χαρακτήρισε τη Δευτέρα και την Τρίτη «αποφασιστικές» για την προσπάθεια ελέγχου των πυρκαγιών. Οι αρχές επιδιώκουν να σταθεροποιήσουν τα μέτωπα προτού η νέα άνοδος της θερμοκρασίας επιβαρύνει περαιτέρω τις ήδη εξαιρετικά δύσκολες συνθήκες.

Από τις αρχές του 2026 έχουν καεί στην Ισπανία περισσότερα από 170.000 εκτάρια, δηλαδή 1,7 εκατ. στρέμματα, έναντι περίπου 290.000 στρεμμάτων κατά την αντίστοιχη περίοδο του 2025. Η καμένη έκταση είναι σχεδόν εξαπλάσια, ενώ μέχρι στιγμής έχουν καταγραφεί 35 μεγάλες πυρκαγιές, έναντι μόλις 11 πέρυσι.

Στη Γαλλία, σύμφωνα με το France 24, έχουν αποτεφρωθεί από την αρχή του έτους περίπου 1,15 εκατ. στρέμματα. Ο Γάλλος υπουργός Εσωτερικών Λοράν Νούνιεζ δήλωσε ότι πρόκειται για έκταση πολύ μεγαλύτερη από οτιδήποτε έχει αντιμετωπίσει η χώρα στο παρελθόν.

Δύσκολη η κατάσταση σε Βαλένθια και Άβιλα

Περίπου 116.000 άνθρωποι έχουν απομακρυνθεί τις τελευταίες ημέρες από περιοχές της Ισπανίας. Τα μέτωπα δυτικά της Μαδρίτης εμφανίζουν σημάδια ύφεσης, ωστόσο η εικόνα παραμένει ιδιαίτερα ανησυχητική σε άλλες περιοχές.

Κοντά στη Βαλένθια, πυρκαγιά με περίμετρο περίπου 21 χιλιομέτρων οδήγησε στην προληπτική εκκένωση τουλάχιστον 15.000 κατοίκων. Στην περιοχή Μανίσεις, ένας άνδρας εντοπίστηκε νεκρός μέσα σε αυτοκίνητο σε χαράδρα.

Στην επαρχία Άβιλα, οι φλόγες έχουν καταστρέψει περίπου 500.000 στρέμματα. Ισπανοί αξιωματούχοι τη χαρακτηρίζουν ως τη μεγαλύτερη δασική πυρκαγιά στη σύγχρονη ιστορία της χώρας, ενώ η επικεφαλής της Πολιτικής Προστασίας την περιέγραψε ως «τέρας».

Ο πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ προειδοποίησε ότι η Ισπανία και συνολικά η Ιβηρική Χερσόνησος βιώνουν με ολοένα μεγαλύτερη ένταση τις συνέπειες της κλιματικής κρίσης, από τις καταστροφικές πυρκαγιές και τις καταιγίδες έως τα ακραία φαινόμενα του χειμώνα.

Στις πύλες του Μπορντό οι φλόγες

Στη Γαλλία, το μεγαλύτερο πύρινο μέτωπο μαίνεται στη Ζιρόντ, νοτιοδυτικά της χώρας. Η πυρκαγιά έχει ήδη κατακάψει έκταση περίπου τετραπλάσια από το Παρίσι και έχει οδηγήσει στην απομάκρυνση σχεδόν 220.000 ανθρώπων.

Οι φλόγες βρίσκονται σε απόσταση 25 έως 30 χιλιομέτρων από τη μητροπολιτική περιοχή του Μπορντό. Ο δήμαρχος της πόλης διευκρίνισε ότι δεν εξετάζεται προς το παρόν γενική εκκένωση, ωστόσο οι δυνάμεις ασφαλείας και οι υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης παραμένουν σε πλήρη κινητοποίηση.

Συνολικά, σχεδόν 260.000 άνθρωποι έχουν αναγκαστεί να εγκαταλείψουν περιοχές της Γαλλίας. Μόνο στη Ζιρόντ επιχειρούν περίπου 2.500 πυροσβέστες, 1.500 στρατιωτικοί και 1.200 αστυνομικοί, με τη συνδρομή ομάδων από άλλες ευρωπαϊκές χώρες.

Το μέτωπο παρουσιάζει εξαιρετικά απρόβλεπτη συμπεριφορά. Η μεγάλη ένταση της φωτιάς δημιουργεί ισχυρά τοπικά ρεύματα αέρα, τα οποία προκαλούν αιφνίδιες αλλαγές κατεύθυνσης και μεταφέρουν καύτρες σε μεγάλες αποστάσεις. Από την έναρξη των επιχειρήσεων έχουν τραυματιστεί 84 πυροσβέστες, ενώ δέκα χρειάστηκε να απομακρυνθούν από τη ζώνη της πυρκαγιάς.

Ο πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν συγκάλεσε έκτακτη κυβερνητική σύσκεψη στο Παρίσι, ενώ οι τοπικές αρχές κάλεσαν τους τουρίστες να αποφεύγουν τη Ζιρόντ μέχρι να τεθεί η πυρκαγιά υπό έλεγχο.

Εκκενώσεις τουριστών και στην Ιταλία

Νέα μέτωπα έχουν εκδηλωθεί και στην Ιταλία. Στην περιοχή Γκαργκάνο, στο νότιο τμήμα της χώρας, τουλάχιστον 300 τουρίστες απομακρύνθηκαν από παραθαλάσσιο θέρετρο, καθώς η φωτιά πλησίαζε ξενοδοχεία, κάμπινγκ και ενοικιαζόμενα καταλύματα κοντά στο Πέσκιτσι.

Η πυρκαγιά ξεκίνησε σε γεωργική έκταση, αλλά επεκτάθηκε γρήγορα σε πευκοδάση λόγω των ισχυρών ανέμων. Οι παραθεριστές μεταφέρθηκαν προσωρινά σε δημοτικά πολιτιστικά κέντρα και κλειστά γυμναστήρια.

Στην περιφέρεια Μολίζε, στην κεντρική Ιταλία, τουρίστες και μόνιμοι κάτοικοι εγκατέλειψαν προληπτικά τις κατοικίες τους. Μεταξύ αυτών ήταν και 20 ηλικιωμένοι που φιλοξενούνταν σε μονάδα φροντίδας.

Οι πυρκαγιές προκάλεσαν παράλληλα σοβαρές δυσλειτουργίες στις μεταφορές, με διακοπές σε οδικές και σιδηροδρομικές συνδέσεις κατά μήκος της Αδριατικής.

Ο συνδυασμός που τροφοδοτεί τις πυρκαγιές

Η σφοδρότητα των φετινών πυρκαγιών συνδέεται με έναν ιδιαίτερα επικίνδυνο συνδυασμό καιρικών συνθηκών. Ο ασυνήθιστα υγρός χειμώνας ευνόησε την ανάπτυξη πλούσιας βλάστησης, η οποία στη συνέχεια ξεράθηκε εξαιτίας της παρατεταμένης ανομβρίας και των διαδοχικών κυμάτων καύσωνα.

Χόρτα, πευκοβελόνες, φύλλα και λεπτά κλαδιά έχουν μετατραπεί σε εξαιρετικά εύφλεκτη ύλη. Παράλληλα, η μακρά περίοδος ξηρασίας έχει απομακρύνει την υγρασία και από βαθύτερα στρώματα βλάστησης, όπως οι θάμνοι, οι ρίζες και τα συσσωρευμένα φυτικά υπολείμματα.

Αυτά τα υλικά καίγονται σε υψηλότερες θερμοκρασίες και για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα, ενώ μπορούν να συνεχίζουν να σιγοκαίνε ακόμη και όταν οι επιφανειακές φλόγες φαίνεται να έχουν κατασβεστεί.

Το έργο των πυροσβεστών δυσχεραίνουν οι ισχυροί και μεταβαλλόμενοι άνεμοι. Σε μεγάλης κλίμακας μέτωπα, η ίδια η πυρκαγιά μπορεί να δημιουργήσει δικό της μικροκλίμα, προκαλώντας ριπές και απότομες αλλαγές στην πορεία των φλογών.

Οι μετεωρολόγοι προειδοποιούν ότι νέο κύμα καύσωνα αναμένεται να πλήξει τη Γαλλία, με τη θερμοκρασία να φτάνει κατά τόπους τους 40 βαθμούς Κελσίου. Αξιόλογες βροχοπτώσεις δεν προβλέπονται πριν από το τέλος της εβδομάδας, διατηρώντας τον κίνδυνο σε εξαιρετικά υψηλά επίπεδα.

Η αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Τερέσα Ριμπέρα προειδοποίησε ότι η Ευρώπη δεν έχει προετοιμαστεί επαρκώς για τις συνέπειες της κλιματικής αλλαγής και χρειάζεται να επιταχύνει τα μέτρα προσαρμογής απέναντι σε πυρκαγιές, πλημμύρες και άλλα ακραία φαινόμενα.