Είκοσι δύο ηγέτες της ΕΕ, ανάμεσα στους οποίους είναι ο Καγκελάριος της Γερμανίας Φρίντριχ Μερτς και η πρωθυπουργός της Ιταλίας Τζόρτζια Μελόνι, βάλλουν κατά της μεταναστευτικής πολιτικής του Ισπανού πρωθυπουργού Πέδρο Σάντσεθ, επειδή, όπως υποστηρίζουν υπονομεύουν την ασφάλεια των συνόρων της ΕΕ. Την επιστολή υπογράφει και η Αθήνα, όπως μεταδίδει το ευρωπαϊκό ΜΜΕ Politico.
Ο ολοένα και πιο απομονωμένος Σάντσεθ απαντά ότι οι εταίροι του στην ΕΕ αντιδρούσαν με «εγωιστικό» και «παράνομο» τρόπο στην ξαφνική εισροή περίπου 50.000 παράνομων μεταναστών από το Μαρόκο στον ισπανικό θύλακα της Θέουτα στη Βόρεια Αφρική.
Ενώ σχεδόν όλοι αυτοί οι μετανάστες έχουν πλέον επιστρέψει στο Μαρόκο — και κανένας δεν πέρασε στην ηπειρωτική ΕΕ — οι 22 ηγέτες εξέφρασαν «σοβαρή ανησυχία» για την απειλή για τα σύνορα της ΕΕ και επικεντρώθηκαν στην κίνηση του Σάντσεθ να χορηγήσει νόμιμο καθεστώς σε έως και 1,2 εκατομμύρια παράνομους μετανάστες ως «παράγοντα έλξης» που τροφοδότησε την κρίση.
Σε επιστολή τους προς την Πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, τον Πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα και τον Ιρλανδό Πρωθυπουργό Μίκαελ Μάρτιν, οι 22 ηγέτες αναφέρθηκαν άμεσα στην ανάγκη συνεργασίας σε επίπεδο ΕΕ σε πολιτικές όπως το πρόγραμμα νομιμοποίησης μεταναστών της Μαδρίτης.
«Έχουμε καθήκον να αποτρέψουμε αποτελεσματικά και να καταπολεμήσουμε αδυσώπητα την παράνομη μετανάστευση, συντονίζοντας τη δράση μας, ενισχύοντας τα εξωτερικά μας σύνορα και αντιμετωπίζοντας όλες τις πολιτικές που μπορούν να χρησιμεύσουν ως παράγοντες έλξης, όπως η νομιμοποίηση [ενός] πολύ μεγάλου αριθμού παράτυπων μεταναστών», έγραψαν οι ηγέτες.
Η Μαδρίτη αντέκρουσε τον ισχυρισμό ότι το πρόγραμμα νομιμοποίησης της χώρας πυροδότησε την κρίση στη Θέουτα και επεσήμανε ότι κανένα από τα άτομα που εισήλθαν παράνομα στον θύλακα δεν θα ήταν επιλέξιμο για να επωφεληθεί από το μέτρο.
«Αυτή η διαδικασία βασίζεται σε πολύ συγκεκριμένες προϋποθέσεις, όπως η απόδειξη διαμονής στην Ισπανία πριν από την 1η Ιανουαρίου 2026 και η διαμονή στην Ισπανία για πέντε συνεχόμενους μήνες κατά τη στιγμή της αίτησης», δήλωσε εκπρόσωπος του ισπανικού υπουργείου Εξωτερικών. Επιπλέον, η προθεσμία υποβολής αιτήσεων για το πρόγραμμα, το οποίο ξεκίνησε τον Απρίλιο, ήταν τον Ιούνιο.
Ωστόσο, αυτές οι εξηγήσεις δεν φαίνεται να έχουν επηρεάσει τους ηγέτες της ΕΕ που υπέγραψαν την επιστολή προς τους Κόστα, Φον ντερ Λάιεν και Μάρτιν.
«Δεν μπορούμε να επιτρέψουμε οι ανεξέλεγκτες μαζικές διελεύσεις, η εργαλειοποίηση της μετανάστευσης ή άλλες υβριδικές απειλές να δημιουργήσουν την αντίληψη ότι η παράνομη είσοδος στην Ευρωπαϊκή Ένωση είναι δυνατή. Ότι η παράνομη είσοδος ενός μετανάστη μπορεί να μετατραπεί σε νόμιμη παραμονή», συνέχισαν.
Σε ένδειξη της αυξανόμενης απειλής για τον ανοιχτό χώρο ταξιδιών Σένγκεν της ΕΕ και της εκρηκτικότητας της μετανάστευσης ως πανευρωπαϊκού πολιτικού ζητήματος, οι υπογράφοντες της επιστολής δήλωσαν ότι ήταν έτοιμοι να ενισχύσουν ή να επαναφέρουν τους «προσωρινούς συνοριακούς ελέγχους» στο μπλοκ.
Εκτός από τους Μερτς και Μελόνι, την επιστολή υπέγραψαν οι ηγέτες της Αυστρίας, του Βελγίου, της Βουλγαρίας, της Κροατίας, της Κύπρου, της Τσεχικής Δημοκρατίας, της Δανίας, της Εσθονίας, της Φινλανδίας, της Ελλάδας, της Ουγγαρίας, της Λετονίας, της Λιθουανίας, της Μάλτας, της Ολλανδίας, της Πολωνίας, της Ρουμανίας, της Σλοβακίας, της Σλοβενίας και της Σουηδίας.
Ζήτησαν βιντεοδιάσκεψη των υπουργών Εσωτερικών για να συμφωνηθούν τα επόμενα βήματα. Η Ιρλανδία δήλωσε ότι θα συγκαλέσει συνεδρίαση του Συμβουλίου Δικαιοσύνης και Εσωτερικών Υποθέσεων της ΕΕ την Τρίτη.
Την πρωτοβουλία για τη σύνταξη της επιστολής είχαν οι κυβερνήσεις της Ρώμης και της Κοπεγχάγης. =
Ο Σάντσεθ αποκαλεί «εγωιστές» τους ομολόγους του
Σε δική του επιστολή προς την φον ντερ Λάιεν, τον Κόστα και τον Μάρτιν, ο Πέδρο Σάντσεθ επέκρινε τους Ευρωπαίους ομολόγους του που «επέλεξαν να επιτεθούν στην Ισπανία και να ζητήσουν την προσωρινή απομάκρυνσή της από τον Χώρο Σένγκεν».
Η πρωθυπουργός της Ιταλίας, Τζόρτζια Μελόνι ήταν η πρώτη που πρότεινε την Πέμπτη την αναστολή της Ισπανίας από τη ζώνη Σένγκεν των 29 χωρών όπου οι έλεγχοι στα εσωτερικά σύνορα έχουν σε μεγάλο βαθμό καταργηθεί. Η Ιταλία επέβαλε την Παρασκευή περιορισμούς στην ελεύθερη μετακίνηση από την Ισπανία προς τα ιταλικά λιμάνια και αεροδρόμια. Η Γαλλία έχει επίσης αυξήσει τους ελέγχους στα σύνορα με την Ισπανία λόγω της αύξησης της μετανάστευσης στη Θέουτα.
Στην επιστολή του, ο σοσιαλιστής πρωθυπουργός της Ισπανίας υποστήριξε ότι οι εκκλήσεις για την αποβολή της Ισπανίας από τη ζώνη Σένγκεν «δεν αντιβαίνουν μόνο στο ευρωπαϊκό δίκαιο, το ανθρωπιστικό δίκαιο και τις αρχές της αλληλεγγύης που μας ενώνουν», αλλά και «στα μακροπρόθεσμα συμφέροντα της Ευρώπης και στην πιο βασική κοινή λογική».
Ο Σάντσεθ υπερασπίστηκε τις θέσεις τους απέναντι στις κατηγορίες ότι η Ισπανία δεν προστατεύει τα εξωτερικά σύνορα της ΕΕ και επικαλέστηκε στοιχεία που δείχνουν ότι η χώρα του είχε καταγράψει τις μισές παράνομες εισόδους από την Ιταλία μεταξύ 2021 και 2026.
Τόνισε επίσης ότι δεν ήταν η πρώτη φορά που οι μετανάστες χρησιμοποιήθηκαν ως όπλα εναντίον των μελών του μπλοκ και υπενθύμισε την προσπάθεια της Λευκορωσίας το 2021 να σπείρει χάος στην ΕΕ διευκολύνοντας τη διέλευση των μεταναστών στην Πολωνία και σε αρκετές χώρες της Βαλτικής.
Ο πρωθυπουργός της Ισπανίας πρόσθεσε ότι τα μέλη της ΕΕ που είχαν υποστηρίξει την πρόταση αναστολής «οδηγούνταν από προκαταλήψεις, ψευδείς ειδήσεις, άγνοια ή πολιτικό συμφέρον».
«Στο τρέχον διεθνές πλαίσιο, η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν μπορεί να αντέξει αυτό το είδος εγωιστικών, πολωτικών και παράνομων αντιδράσεων», τονίζει στη δική του επιστολή.
Το έντονο ύφος της επιστολής Σάντσεθ υπογραμμίζει την αυξανόμενη ένταση μεταξύ του Ισπανού πρωθυπουργού και πολλών ηγετών της ΕΕ που έχουν εκφράσει την υποστήριξή τους για τον προσωρινό αποκλεισμό της Ισπανίας από τον χώρο Σένγκεν.
Σε αυτούς που ζητούν δράση περιλαμβάνονται δεξιοί πολιτικοί όπως η υπουργός Εσωτερικών της Φινλανδίας, Μάρι Ραντάνεν, μέλος του εθνικιστικού Κόμματος των Φινλανδών, καθώς και η πρωθυπουργός της Δανίας, Μέτε Φρέντερικσεν, της οποίας οι Σοσιαλδημοκράτες ανήκουν στο κεντροαριστερό Κόμμα των Ευρωπαίων Σοσιαλιστών.
