Το Ιράν εκτιμά ότι μπορεί να εξαναγκάσει τις Ηνωμένες Πολιτείες σε παραχωρήσεις, αυξάνοντας σταδιακά την πίεση στις θαλάσσιες εμπορικές οδούς, στις ενεργειακές υποδομές και στις μεταφορές της Μέσης Ανατολής, σύμφωνα με αξιωματούχους κρατών του Κόλπου και αναλυτές.
Αντί να επιδιώκει μια καθοριστική στρατιωτική νίκη, η Τεχεράνη ακολουθεί στρατηγική ελεγχόμενης κλιμάκωσης, με στόχο να διευρύνει τη σύγκρουση χωρίς να προκαλέσει γενικευμένο πόλεμο.
Στόχος της είναι να πείσει τις ΗΠΑ και τους συμμάχους τους ότι η διαχείριση της κρίσης κοστίζει περισσότερο από την αποδοχή των ιρανικών απαιτήσεων για το καθεστώς που θα ισχύει στα Στενά του Ορμούζ.
Κίνδυνος επέκτασης της κρίσης
Παράλληλα, στέλνει το μήνυμα ότι, εάν η Ουάσιγκτον δεν αποδεχθεί έναν νέο συσχετισμό δυνάμεων που θα δίνει στο Ιράν μεγαλύτερο ρόλο στην περιοχή, η κρίση μπορεί να επεκταθεί πέρα από τον Περσικό Κόλπο.
Η Τεχεράνη θεωρεί ότι, θέτοντας σε κίνδυνο περισσότερα θαλάσσια περάσματα και ενεργειακές εγκαταστάσεις, θα ενισχύσει τη διαπραγματευτική της θέση σε μελλοντικές συνομιλίες.
Το Ιράν έχει ήδη αποδείξει ότι μπορεί να διαταράξει τη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ, από όπου πριν από τον πόλεμο διερχόταν περίπου το ένα πέμπτο της παγκόσμιας κατανάλωσης πετρελαίου.
Δοκιμάζοντας τα όρια αντοχής της Ουάσιγκτον
Παράλληλα, οι απειλές που εκτείνονται πλέον προς την Ερυθρά Θάλασσα και τις ενεργειακές υποδομές της Σαουδικής Αραβίας δείχνουν ότι επιδιώκει να αυξήσει το κόστος προστασίας του διεθνούς εμπορίου, δοκιμάζοντας ταυτόχρονα τα όρια ανοχής της Ουάσιγκτον.
Σύμφωνα με πηγές από τον Κόλπο, η ιρανική ηγεσία θεωρεί ότι ο πρόεδρος Tραμπ δεν επιθυμεί να εμπλακεί βαθύτερα σε μια ακόμη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών του Νοεμβρίου. Με βάση αυτή την εκτίμηση, πιστεύει ότι η αύξηση της πίεσης θα οδηγήσει τελικά την Ουάσιγκτον σε υποχωρήσεις.
Η αντίληψη αυτή καθορίζει και τη διαπραγματευτική στρατηγική της Τεχεράνης. Ο Tραμπ δήλωσε ότι συνομιλίες με το Ιράν επρόκειτο να πραγματοποιηθούν τη Δευτέρα, έχοντας προηγουμένως αναφέρει ότι ανέβαλε επικείμενη επίθεση προκειμένου να δοθεί περιθώριο για συμφωνία σχετικά με την επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ.
Ωστόσο, η Τεχεράνη απάντησε ότι δεν διεξάγονται επί του παρόντος συνομιλίες με τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Τραμπ: Διπρόσωπη η ιρανική ηγεσία
Στο μεταξύ σήμερα ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ χαρακτήρισε σήμερα την ηγεσία του Ιράν «απίστευτα διπρόσωπη» και προειδοποίησε ότι ο ναυτικός αποκλεισμός δεν θα αρθεί παρά μόνο εάν υπάρξει «συμφωνία ή ολοκληρωτική παράδοση».
Και μόνο αυτό δείχνει πόσο μακρυά είναι οι δύο πλευρές ως προς την επίτευξη μιας συμφωνίας, ασχέτως του αν αυτή θα διαρκέσει.
Σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα Truth Social, ο Αμερικανός πρόεδρος έγραψε ότι η ιρανική ηγεσία είναι «διπρόσωπη» επειδή ζήτησε συνομιλίες για τον τερματισμό του πολέμου και στη συνέχεια ανακοίνωσε ότι δεν διεξάγεται απολύτως καμία διαπραγμάτευση.
«Τίποτα δεν περνάει στο Ιράν, εκτός αν το θέλουμε εμείς και τίποτα δεν θα περάσει, εκτός αν επιτευχθεί συμφωνία ή ολοκληρωτική παράδοση», πρόσθεσε.
«Είτε το Ιράν θέλει να το παραδεχτεί είτε όχι, μιλάμε στην πραγματικότητα για τη λύση ενός προβλήματος που το ίδιο έχει προκαλέσει εδώ και δεκαετίες», ανέφερε ο Τραμπ.
Ενίσχυση ιρανικής διαπραγματευτικής ισχύος
Σύμφωνα με ανώτερη ιρανική πηγή, η ηγεσία της χώρας έχει καταλήξει στο συμπέρασμα ότι οι προηγούμενες προσπάθειες ευελιξίας οδήγησαν μόνο σε μεγαλύτερη πίεση από την Ουάσιγκτον. Ως αποτέλεσμα, θεωρεί ότι πρέπει πρώτα να ενισχύσει τη διαπραγματευτική της ισχύ πριν από οποιαδήποτε ουσιαστική διαπραγμάτευση.
Στο επίκεντρο της αντιπαράθεσης βρίσκεται το καθεστώς διαχείρισης των Στενών του Ορμούζ. Το Ομάν έχει παρουσιάσει στο Ιράν πρόταση, με τη στήριξη χωρών του Κόλπου, που προβλέπει τη διαχείριση της θαλάσσιας οδού με την επιβολή προαιρετικών τελών χρήσης.
Η Τεχεράνη, όμως, επιδιώκει διοικητική αρμοδιότητα στα Στενά και τη δυνατότητα επιβολής τελών στα πλοία που τα διαπλέουν, πρόταση που η Ουάσιγκτον απορρίπτει, επιμένοντας ότι τα Στενά του Ορμούζ πρέπει να παραμείνουν διεθνής θαλάσσιος διάδρομος, χωρίς ιρανικό έλεγχο.
Η προστασία της ναυσιπλοϊας πρώτη προτεραιότητα
Η στρατηγική του Ιράν έχει ήδη μετατοπίσει το ενδιαφέρον των περιφερειακών και δυτικών δυνάμεων προς την προστασία των εμπορικών θαλάσσιων οδών και των ενεργειακών υποδομών, αντί για περαιτέρω στρατιωτική κλιμάκωση απέναντι στην Τεχεράνη.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί ο υπό διαμόρφωση ναυτικός συνασπισμός υπό τη Σαουδική Αραβία, ο οποίος επικεντρώνεται στη συνοδεία εμπορικών πλοίων, στην ανταλλαγή πληροφοριών και στην ασφάλεια των θαλάσσιων διαδρόμων, χωρίς άμεση αντιπαράθεση με το Ιράν.
Οικονομική επιβάρυνση των αντιπάλων
Η Τεχεράνη θεωρεί ότι, παρότι δεν μπορεί να αντιπαρατεθεί στρατιωτικά με τις ΗΠΑ σε ίση βάση, μπορεί να επιβαρύνει οικονομικά και επιχειρησιακά τους αντιπάλους της, υποχρεώνοντάς τους να διαθέτουν ολοένα περισσότερους πόρους για την προστασία του διεθνούς εμπορίου.
Κάθε νέα απειλή, είτε στα Στενά του Ορμούζ είτε στο Μπαμπ αλ-Μαντέμπ, που συνδέει την Ερυθρά Θάλασσα με τον Κόλπο του Άντεν, αυξάνει το κόστος διατήρησης της ομαλής λειτουργίας του παγκόσμιου εμπορίου και των ενεργειακών αγορών.
Σύμφωνα με την ανάλυση, η αντιπαράθεση εξελίσσεται σε δοκιμασία αντοχών, καθώς η ιρανική ηγεσία εκτιμά ότι μπορεί να αντέξει την οικονομική πίεση περισσότερο από όσο μια συμμαχία υπό τις ΗΠΑ μπορεί να διαχειρίζεται τις επαναλαμβανόμενες διαταραχές στο διεθνές εμπόριο και στις αγορές ενέργειας.
Παράλληλα, επιδιώκει να διαμορφώσει ευνοϊκότερους όρους για οποιεσδήποτε μελλοντικές διαπραγματεύσεις, ενώ ο κίνδυνος η ελεγχόμενη κλιμάκωση να οδηγήσει σε ανεξέλεγκτη σύγκρουση παραμένει υπαρκτός.
