Το Ιράν εξετάζει το ενδεχόμενο να επιτρέψει σε ευρωπαϊκές χώρες να αναλάβουν την αποναρκοθέτηση των Στενών του Ορμούζ, σε μια πιθανή κίνηση αποκλιμάκωσης που θα μπορούσε να αποτελέσει μέρος μιας ευρύτερης συμφωνίας για την αποκατάσταση της ελεύθερης ναυσιπλοΐας και την επανέναρξη των διαπραγματεύσεων με τις Ηνωμένες Πολιτείες.
H Τεχεράνη έχει μέχρι σήμερα απορρίψει δημοσίως οποιαδήποτε συμμετοχή ξένων χωρών σε επιχειρήσεις αποναρκοθέτησης στο στρατηγικής σημασίας θαλάσσιο πέρασμα.
Ωστόσο, σε ιδιωτικές επαφές των τελευταίων εβδομάδων φέρεται να έχει εμφανίσει μεγαλύτερη ευελιξία, καθώς αναζητά τρόπους εξομάλυνσης της κατάστασης μετά από περισσότερο από πέντε μήνες στρατιωτικής σύγκρουσης.
Η συμμετοχή ευρωπαϊκών χωρών σε μια επιχείρηση καθαρισμού ναρκών θα μπορούσε να προσφέρει στις αγορές και στις ναυτιλιακές εταιρείες μια ανεξάρτητη εγγύηση ότι η διέλευση πλοίων είναι ασφαλής. Παράλληλα, θα μπορούσε να αποτελέσει ένα πρώτο βήμα για μια ευρύτερη διπλωματική διαδικασία με στόχο τον τερματισμό της κρίσης μεταξύ Ιράν και ΗΠΑ.
Ωστόσο, η συμφωνία κάθε άλλο παρά θεωρείται δεδομένη. Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, μια ευρωπαϊκή αποστολή θα εξαρτηθεί από την παροχή εγγυήσεων ασφαλείας από το Ιράν για τα πολεμικά πλοία που θα συμμετείχαν στην επιχείρηση, αλλά και από το αν μια πιθανή εκεχειρία θα αποδειχθεί σταθερή.
Δεν υπάρχει ενιαία ιρανική στάση στο ζήτημα
Καθοριστικό ρόλο αναμένεται να έχει και το ισχυρότερο στρατιωτικό σώμα του Ιράν, οι Φρουροί της Επανάστασης, γνωστοί ως IRGC. Η οργάνωση, η οποία έχει εμπλακεί σε προηγούμενες επιθέσεις εναντίον πλοίων στην περιοχή, φέρεται να μην έχει ενιαία θέση για το ζήτημα.
Ορισμένα στελέχη της επιμένουν ότι η ίδια η Ισλαμική Δημοκρατία πρέπει να έχει τον αποκλειστικό έλεγχο της αποναρκοθέτησης και της ασφάλειας των Στενών.
Το μεγαλύτερο αγκάθι παραμένει το ποιος θα ελέγχει το πέρασμα μετά το τέλος της κρίσης. Η Τεχεράνη ζητά να διατηρήσει τον έλεγχο της λειτουργίας των Στενών και να έχει δικαίωμα επιβολής τελών διέλευσης στα πλοία, θέση που η Ουάσινγκτον απορρίπτει κατηγορηματικά.
Η διαμάχη για τον έλεγχο του Ορμούζ έχει γίνει το βασικό σημείο αντιπαράθεσης στις προσπάθειες επίτευξης συμφωνίας μεταξύ Ιράν και ΗΠΑ. Το Κατάρ και ο υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ Σκοτ Μπέσεντ δήλωσαν πρόσφατα ότι υπάρχει πρόοδος προς μια συμφωνία, πιθανότατα γύρω από τη λειτουργία του θαλάσσιου περάσματος.
Οι συζητήσεις Ιράν με Ομάν
Οι συνομιλίες Ιράν και Ομάν, χώρα που ελέγχει τη νότια πλευρά των Στενών, επικεντρώνονται στη δημιουργία ενός νέου ασφαλούς διαδρόμου διέλευσης. Ωστόσο, σύμφωνα με τις πληροφορίες, η προτεινόμενη διαδρομή ενδέχεται να είναι ναρκοθετημένη, γεγονός που καθιστά την απομάκρυνση των ναρκών απαραίτητη προϋπόθεση για την επαναλειτουργία της.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες πιέζουν επίσης τους συμμάχους τους να επιβεβαιώσουν ότι τα Στενά είναι ασφαλή για τη διεθνή ναυσιπλοΐα, ώστε να αποκατασταθούν οι ροές ενέργειας στις διεθνείς αγορές.
Παράλληλα, ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ έχει προειδοποιήσει ότι το Ιράν βρίσκεται μπροστά σε μια «τελευταία ευκαιρία» για συμφωνία, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο νέων αμερικανικών αεροπορικών επιθέσεων σε περίπτωση αποτυχίας των διαπραγματεύσεων.
