Νέα επικίνδυνη κλιμάκωση καταγράφεται στα Στενά του Ορμούζ, καθώς εμπορικό πλοίο χτυπήθηκε από άγνωστο βλήμα ενώ διέσχιζε το στρατηγικής σημασίας θαλάσσιο πέρασμα, την ώρα που οι διπλωματικές προσπάθειες μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν βρίσκονται σε αδιέξοδο και η Τεχεράνη προειδοποιεί ότι ενδέχεται να περάσει σε πιο επιθετική στρατιωτική στάση.
Το νέο περιστατικό είναι ιδιαίτερα σημαντικό, καθώς σημειώνεται σε μια περίοδο κατά την οποία η εμπορική ναυσιπλοΐα μέσω του Ορμούζ έχει ήδη περιοριστεί δραματικά, εντείνοντας τις ανησυχίες για την ασφάλεια των πλοίων αλλά και για τις ροές πετρελαίου και φυσικού αερίου από τον Περσικό Κόλπο.
Σύμφωνα με την υπηρεσία United Kingdom Maritime Trade Operations (UKMTO), το πλοίο χτυπήθηκε από άγνωστο βλήμα ενώ εξερχόταν από τα Στενά του Ορμούζ. Η πρόσκρουση προκάλεσε ζημιές στο μηχανοστάσιο, ενώ αναφέρθηκε και περιστατικό με μέλος του πληρώματος. Το υπόλοιπο πλήρωμα δέχεται βοήθεια από την ακτοφυλακή του Ομάν. Μέχρι στιγμής δεν έχουν αναφερθεί περιβαλλοντικές επιπτώσεις και οι αρχές διερευνούν το συμβάν.
Το περιστατικό αποκτά ακόμη μεγαλύτερη βαρύτητα δεδομένου ότι οι διελεύσεις πλοίων από το στενό παραμένουν σε μονοψήφια επίπεδα. Πριν από τον πόλεμο, περισσότερα από 130 πλοία περνούσαν καθημερινά από το Ορμούζ, σύμφωνα με το Reuters.
Ορμούζ: Σε εξαιρετικά χαμηλά επίπεδα η ναυσιπλοΐα
Τα προκαταρκτικά στοιχεία της εταιρείας παρακολούθησης πλοίων Kpler, τα οποία επικαλείται το Reuters, δείχνουν ότι μόλις έξι εμπορικά πλοία πέρασαν από το Στενό του Ορμούζ τη Δευτέρα: τρία εισήλθαν στον Κόλπο και τρία εξήλθαν. Ο μέσος όρος των προηγούμενων δέκα ημερών ήταν περίπου 11 πλοία.
Η δραστηριότητα είχε περιοριστεί ακόμη περισσότερο το Σαββατοκύριακο, με τρεις διελεύσεις το Σάββατο και μόλις δύο την Κυριακή. Ακόμη πιο ενδεικτικό της κατάστασης είναι ότι δεν καταγράφηκε καμία διέλευση υπερδεξαμενόπλοιου μεταφοράς αργού ή δεξαμενόπλοιου μεταφοράς υγροποιημένου φυσικού αερίου.
Η Kpler επισημαίνει πάντως ότι ορισμένα πλοία ενδέχεται να κινούνται με απενεργοποιημένους αναμεταδότες και επομένως να μην εμφανίζονται στα διαθέσιμα στοιχεία.
Η σημασία του Ορμούζ για τις παγκόσμιες ενεργειακές αγορές είναι τεράστια. Πριν από την έναρξη του πολέμου, μέσω του στενού περνούσε περίπου το ένα πέμπτο του πετρελαίου και του υγροποιημένου φυσικού αερίου που διακινούνταν διεθνώς.
Ο Τραμπ αποκλείει παράταση της συμφωνίας
Την ίδια ώρα, εξανεμίζονται οι προσδοκίες για διπλωματική αποκλιμάκωση. Σύμφωνα με το Al Jazeera, ο Ντόναλντ Τραμπ ξεκαθάρισε ότι οι ΗΠΑ δεν επιδιώκουν παράταση του μνημονίου συνεννόησης με το Ιράν, η προθεσμία του οποίου έληξε τη Δευτέρα.
Ο Αμερικανός πρόεδρος ανέβασε μάλιστα ακόμη περισσότερο τους τόνους, δηλώνοντας ότι η Τεχεράνη θα πρέπει να «υψώσει τη λευκή σημαία της παράδοσης». Παράλληλα, υποστήριξε ότι η κυβέρνησή του βρίσκεται σε επαφές με τους Φρουρούς της Επανάστασης του Ιράν, κάτι που το IRGC αρνείται.
Το μνημόνιο είχε υπογραφεί στις 17 Ιουνίου από τον Τραμπ και τον Ιρανό πρόεδρο Μασούντ Πεζεσκιάν, έπειτα από διαπραγματεύσεις με τη μεσολάβηση του Πακιστάν. Προέβλεπε περίοδο 60 ημερών προκειμένου οι δύο πλευρές να φτάσουν σε ευρύτερη συμφωνία ειρήνης, ενώ περιλάμβανε και ρυθμίσεις για την επαναλειτουργία του Στενού του Ορμούζ.
Ωστόσο, η συμφωνία άρχισε να καταρρέει μέσα σε λίγες εβδομάδες. Κεντρικό σημείο της διαφωνίας αποτέλεσε το ποιος έχει τον τελικό λόγο για τις διαδρομές των πλοίων μέσα από το στενό, το οποίο μοιράζονται γεωγραφικά Ιράν και Ομάν.
Η Τεχεράνη απειλεί με «πλήρη επίθεση»
Η κατάσταση γίνεται ακόμη πιο εύθραυστη μετά την προειδοποίηση υψηλόβαθμου Ιρανού αξιωματούχου στο Reuters ότι η χώρα είναι έτοιμη να μετακινηθεί σε μια «πλήρως επιθετική» στρατιωτική στάση, εφόσον δεν υπάρξει πρόοδος στις συνομιλίες.
Σύμφωνα με τον ίδιο αξιωματούχο, οι ιρανικές δυνάμεις και οι σύμμαχοί τους πρέπει να προετοιμαστούν για κλιμάκωση τόσο στα Στενά του Ορμούζ όσο και στην ευρύτερη περιοχή. Η Τεχεράνη προειδοποιεί ακόμη ότι μπορεί να προχωρήσει σε «έγκαιρη και ακριβή» στρατιωτική επιχείρηση με στόχο να σπάσει τον αμερικανικό ναυτικό αποκλεισμό των ιρανικών λιμανιών, εφόσον αποτύχουν οι διπλωματικές προσπάθειες.
Παρά τη δημόσια σκληρή ρητορική, εξακολουθούν να υπάρχουν ενδείξεις παρασκηνιακής επικοινωνίας. Δημοσιεύματα που επικαλείται το Reuters αναφέρουν ότι η κυβέρνηση Τραμπ έχει επιχειρήσει να διατηρήσει δίαυλο με τους Φρουρούς της Επανάστασης, ενώ ο Τζάρεντ Κούσνερ έκανε λόγο για συνεχιζόμενες επαφές ανάμεσα σε διαφορετικά τμήματα των κυβερνήσεων ΗΠΑ και Ιράν.
Προς το παρόν, ωστόσο, το βασικό μήνυμα που εκπέμπουν οι εξελίξεις είναι αντίθετο: η διπλωματία έχει κολλήσει, η ναυσιπλοΐα στο Ορμούζ παραμένει δραματικά περιορισμένη και το νέο πλήγμα σε εμπορικό πλοίο αυξάνει ακόμη περισσότερο τον κίνδυνο μιας νέας στρατιωτικής κλιμάκωσης σε ένα από τα σημαντικότερα ενεργειακά περάσματα του πλανήτη.
