Η Ευρώπη θα πρέπει να είναι προετοιμασμένη για έναν «πραγματικά δύσκολο» χειμώνα, εάν θέλει να διατηρήσει την οικονομική πίεση στη Ρωσία και να συνεχίσει να στηρίζει την Ουκρανία, προειδοποίησε ο κορυφαίος σύμβουλος εθνικής ασφάλειας του Βρετανού πρωθυπουργού, Άντι Μπέρναμ.
Σε σπάνια δημόσια παρέμβασή του στο Κίεβο, ο Τζόναθαν Πάουελ υποστήριξε ότι η ευρωπαϊκή στρατηγική απέναντι στη Μόσχα –με τη συνδυασμένη επιβολή κυρώσεων και στήριξη της Ουκρανίας– αποδίδει. Όπως ανέφερε, η συζήτηση περί ρωσικής κλιμάκωσης δεν αποτελεί πρόβλημα, αλλά «σημάδι επιτυχίας», καθώς η πίεση στον Βλαντίμιρ Πούτιν αρχίζει, κατά την εκτίμησή του, να έχει αποτέλεσμα.
Για τον λόγο αυτό, ο Πάουελ κάλεσε τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις να μην «πατήσουν φρένο». «Θα απαιτήσει πραγματικές δυσκολίες και θυσίες από την πλευρά μας», είπε, προσθέτοντας ότι η Ευρώπη θα πρέπει να τις αποδεχθεί, προκειμένου να διατηρήσει την οικονομική, στρατιωτική, πολιτική και διπλωματική στήριξη προς την Ουκρανία.
Οι δηλώσεις του έρχονται ενώ η Ρωσία συνεχίζει τις επιθέσεις εναντίον ουκρανικών υποδομών και η χώρα προετοιμάζεται για έναν ακόμη δύσκολο χειμώνα, με ελλείψεις ηλεκτρικής ενέργειας να αναμένονται. Την ίδια ώρα, η Ευρώπη βρίσκεται αντιμέτωπη με σοβαρές ενεργειακές πιέσεις, έχοντας μειώσει δραστικά την εξάρτησή της από το ρωσικό πετρέλαιο και φυσικό αέριο.
Στο ίδιο συνέδριο, ο υπουργός Οικονομίας της Ουκρανίας, Ολεξάντρ Κραβτσένκο, ανέφερε ότι οι ρωσικές επιθέσεις αναμένεται να προκαλέσουν φέτος ζημιές ύψους περίπου 10 δισ. δολαρίων σε υποδομές και περιουσιακά στοιχεία. Παράλληλα, ο περιορισμός των εξαγωγών σιτηρών λόγω του αποκλεισμού των ουκρανικών λιμανιών αναμένεται, σύμφωνα με τον ίδιο, να οδηγήσει σε συρρίκνωση του ΑΕΠ κατά 1,5%.
Η ενεργειακή κατάσταση προκαλεί ανησυχία και στην Ευρώπη. Οι κυρώσεις έχουν περιορίσει σημαντικά τις εισαγωγές ρωσικού φυσικού αερίου, χωρίς όμως να τις έχουν εξαλείψει. Η ΕΕ εξακολουθεί να προμηθεύεται περίπου το 12% του φυσικού αερίου της από τη Ρωσία, ενώ έχει θέσει ως στόχο την πλήρη κατάργηση των εισαγωγών έως τον Ιανουάριο. Ωστόσο, όπως επισημαίνει το BBC, το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο προειδοποίησε πρόσφατα ότι το σχέδιο αντιμετωπίζει προβλήματα εν μέσω ελλείψεων στην αγορά.
Παρά τις δυσκολίες, ο Πάουελ εμφανίστηκε αισιόδοξος για την πορεία του πολέμου. Υποστήριξε ότι η Ουκρανία έχει «ήδη κερδίσει» σε ένα κρίσιμο στρατηγικό επίπεδο, καθώς ο Πούτιν δεν κατάφερε να καταλάβει ολόκληρη τη χώρα και ένα «ελεύθερο και ευρωπαϊκό» ουκρανικό κράτος θα μπορεί να αποφασίζει μόνο του για το μέλλον του, ανεξάρτητα από τυχόν εδαφικές απώλειες.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στη στάση του Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος, όπως είπε, βρίσκεται πλέον «σε πολύ διαφορετική θέση» απέναντι στην Ουκρανία. Ο Πάουελ εκτίμησε ότι ο Αμερικανός πρόεδρος αντιλαμβάνεται πως το Κίεβο βρίσκεται σε καλύτερη κατάσταση και, ως εκ τούτου, δεν κινείται πλέον προς την κατεύθυνση του Πούτιν όπως στο παρελθόν.
Ο Βρετανός αξιωματούχος υποστήριξε ακόμη ότι η λεγόμενη «συμφωνία του Άνκορατζ», η οποία συνδέθηκε με τις περυσινές συνομιλίες Τραμπ-Πούτιν στην Αλάσκα και φέρεται να προέβλεπε εδαφικές παραχωρήσεις και εγκατάλειψη των προσδοκιών για ένταξη της Ουκρανίας στο ΝΑΤΟ, είναι πλέον «οριστικά νεκρή».
Αυτό, σύμφωνα με τον ίδιο, επιτρέπει στη Δύση να αναζητήσει σοβαρούς τρόπους για μια διαπραγματευτική λύση, αντί να περιμένει από την Ουκρανία να παραδώσει εδάφη που η Ρωσία δεν έχει καταφέρει να κατακτήσει.
Να ασκήσουμε αρκετή πίεση στον Πούτιν, ναι στους διαύλους επικοινωνίας
«Η στρατηγική είναι να ασκήσουμε αρκετή πίεση ώστε να κάνει τον Πούτιν να θέλει να διαπραγματευτεί», δήλωσε ο Πάουελ. Εκτίμησε μάλιστα ότι η ρωσική κλιμάκωση αποτελεί ένδειξη πως αυτή η στρατηγική αρχίζει να αποδίδει.
Ο ίδιος σημείωσε ότι οι ουκρανικές δυνάμεις έχουν καταφέρει να διατηρήσουν τη γραμμή του μετώπου, ενώ η Ουκρανία έχει εντείνει τα πλήγματα βαθιά μέσα στη ρωσική επικράτεια. Παράλληλα, σύμφωνα με τον Πάουελ, η ευρωπαϊκή αποφασιστικότητα παραμένει ισχυρή.
Ο Πούτιν, πάντως, δεν έχει δώσει αντίστοιχα σημάδια ότι αισθάνεται πως βρίσκεται υπό πίεση. Όπως υπενθυμίζει το BBC, ο Ρώσος πρόεδρος δήλωσε πρόσφατα ότι δεν έχει «καμία αμφιβολία» πως ο εχθρός θα καταρρεύσει.
Την ίδια ώρα, οι ουκρανικές αρχές έχουν ξεκινήσει την απομάκρυνση κατοίκων από το Σλοβιάνσκ και το Κραματόρσκ, τις μεγαλύτερες πόλεις του ανατολικού Ντονμπάς που εξακολουθούν να βρίσκονται πλήρως υπό ουκρανικό έλεγχο.
Για τον Πάουελ, πάντως, η ουσία της σύγκρουσης δεν βρίσκεται αποκλειστικά στην κατοχή εδαφών, αλλά στο δικαίωμα της Ουκρανίας να παραμείνει ανεξάρτητη. Όπως υποστήριξε, ακόμη και αν η Ρωσία κερδίσει ή χάσει επιπλέον εδάφη, το γεγονός ότι υπάρχει μια ελεύθερη και ευρωπαϊκή Ουκρανία αποτελεί ήδη στρατηγική ήττα για τον Πούτιν.
Ο Βρετανός σύμβουλος χαρακτήρισε «παιχνίδι χωρίς νόημα» την προσπάθεια πρόβλεψης για το πότε θα τελειώσει ο πόλεμος. Εκτίμησε, ωστόσο, ότι ο Πούτιν θα είναι κάποια στιγμή έτοιμος να διαπραγματευτεί και ότι το ζητούμενο είναι να οδηγηθεί σε μια ουσιαστική διαπραγμάτευση.
Ο Πάουελ, ο οποίος είχε συμμετάσχει στις διαπραγματεύσεις που οδήγησαν στη Συμφωνία της Μεγάλης Παρασκευής στη Βόρεια Ιρλανδία, τάχθηκε επίσης υπέρ της διατήρησης διαύλων επικοινωνίας με τη Μόσχα. Όπως είπε, η επικοινωνία είναι απαραίτητη ώστε να αποφεύγονται λανθασμένοι υπολογισμοί και να γνωρίζει η Ρωσία με σαφήνεια ποιες είναι οι «κόκκινες γραμμές» της Δύσης.
