Η κλιμάκωση της έντασης στη Μέση Ανατολή προσλαμβάνει νέες επικίνδυνες διαστάσεις, καθώς η διπλωματική πρωτοβουλία του Ιράν για την εκτόνωση της κρίσης προσκρούει στην ακαμψία των εμπλεκόμενων πλευρών.
Το Ιράν εξέπεμψε σαφές μήνυμα σήμερα Κυριακή, υποστηρίζοντας ότι μόνο μέσω διαπραγματεύσεων μπορεί να επιτευχθεί βιώσιμη λύση στη σύγκρουση με τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ. Η δήλωση αυτή ήρθε ως άμεση απάντηση στην κατηγορηματική απόρριψη από τον Αμερικανό Πρόεδρο, Ντόναλντ Τραμπ, της ιρανικής πρότασης για την επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ και την κατάπαυση του πυρός.
Ο Ιρανός Υπουργός Εξωτερικών, Αμπάς Αραγκτσί, ξεκαθάρισε μέσω αναάρτησής του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ότι οι όροι της Τεχεράνης παραμένουν σταθεροί και ότι οποιαδήποτε κίνηση για το άνοιγμα του στρατηγικού αυτού περάσματος εξαρτάται από την πλήρη ικανοποίησή τους. Σύμφωνα με τον ίδιο, μόνο μια συμφωνημένη λύση μπορεί να βγάλει τις εμπλεκόμενες πλευρές από το σημερινό αδιέξοδο.
Η ιρανική ειρηνευτική πρόταση, που παρουσιάστηκε την προηγούμενη εβδομάδα στο πλαίσιο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη, διαβιβάστηκε στην Ουάσιγκτον μέσω Καταριανών διαμεσολαβητών, ωστόσο ο Τραμπ χαρακτήρισε την κίνηση αυτή ως προϊόν «απελπισίας» της ιρανικής ηγεσίας λόγω των σοβαρών απωλειών που υφίσταται.
Παρά τις δημόσιες τοποθετήσεις του Αμερικανού Προέδρου, η ιρανική πλευρά σημειώνει ξανά ότι δεν έχει λάβει ακόμη επίσημη ενημέρωση από τους διαμεσολαβητές σχετικά με την οριστική απόρριψη του σχεδίου.
Την ίδια στιγμή, η οικονομική πίεση που ασκούν οι ΗΠΑ μέσω του αποκλεισμού επιτείνει την οικονομική εξαθλίωση της χώρας, την ώρα που οι στρατιωτικές δυνάμεις του Ιράν προειδοποιούν για περαιτέρω κλιμάκωση. Ο αρχηγός του στρατού του Ιράν, Αμίρ Χαταμί, τόνισε ότι η σύγκρουση βρίσκεται σε κρίσιμο σημείο, ξεκαθαρίζοντας πως αν το Ιράν δεν είναι σε θέση να διεξάγει εμπόριο και να επιβιώσει, τότε καμία άλλη δύναμη δεν θα μπορέσει να διατηρήσει την ομαλότητα στην περιοχή.
Προελαύνουν στη Σ. Αραβία οι Χούθι
Η σύγκρουση, η οποία ξέσπασε στα τέλη Φεβρουαρίου με αμερικανικά και ισραηλινά πλήγματα, έχει ήδη κοστίσει τη ζωή σε χιλιάδες ανθρώπους, προκαλώντας τεράστιες ζημιές στις υποδομές και την παγκόσμια οικονομία. Παράλληλα, ο πόλεμος διαχέεται επικίνδυνα σε ολόκληρη τη Μέση Ανατολή, παρασύροντας γειτονικάκράτη.
Η Σαουδική Αραβία εμπλέκεται όλο και πιο βαθιά στη δίνη της αναμέτρησης, καθώς οι αντάρτες Χούθι της Υεμένης, που υποστηρίζονται από το Ιράν, σημειώνουν προελάσεις, πλήττοντας σαουδαραβικά συμφέροντα και απειλώντας τις εξαγωγές πετρελαίου μέσω της Ερυθράς Θάλασσας.
Η κλιμάκωση της βίας στην Υεμένη είναι εμφανής, με τις τοπικές αρχές να αναφέρουν πολύνεκρες επιθέσεις σε αγορές και στρατιωτικούς στόχους, ενώ στην πρωτεύουσα της Σαουδικής Αραβίας, το Ριάντ, τα σχολεία πέρασαν αιφνιδιαστικά σε καθεστώς τηλεκπαίδευσης, γεγονός που υποδηλώνει τον φόβο επικείμενων επιθέσεων.
Η αναταραχή αυτή έχει προκαλέσει σοβαρές διαταραχές στη ροή του πετρελαίου διεθνώς, αυξάνοντας την αβεβαιότητα στις παγκόσμιες αγορές.
Τι προέβλεπε το σχέδιο του Ιράν
Στο διπλωματικό πεδίο, το προτεινόμενο σχέδιο της Τεχεράνης προέβλεπε επταήμερη περίοδο χάριτος για την επαναλειτουργία των Στενών και την έναρξη ευρύτερων συνομιλιών, οι οποίες θα μπορούσαν να περιλάβουν και το πυρηνικό πρόγραμμα της χώρας. Ωστόσο, η Ουάσιγκτον εμφανίζεται ιδιαίτερα καχύποπτη. Ο Αμερικανός πρέσβης στον ΟΗΕ, Μάικ Γουόλτζ, δήλωσε ότι η πρόταση απορρίφθηκε επειδή απαιτούσε την άμεση άρση των κυρώσεων και την αποδέσμευση των ιρανικών περιουσιακών στοιχείων εκ των προτέρων, χωρίς επαρκείς εγγυήσεις για την ειλικρίνεια των προθέσεων της Τεχεράνης.
Από την πλευρά του, ο Ιρανός Πρόεδρος, Μασούντ Πεζεσκιάν, επανέλαβε την ετοιμότητα της χώρας του για διαπραγματεύσεις σχετικά με το πυρηνικό πρόγραμμα, υπογραμμίζοντας όμως ότι το Ιράν δεν πρόκειται να υποκύψει σε εκφοβισμούς ή καταναγκασμούς.
Καθώς οι εκατέρωθεν δηλώσεις σκληραίνουν, η προοπτική μιας ειρηνικής διευθέτησης απομακρύνεται, αφήνοντας την περιοχή έρμαιο μιας παρατεταμένης και καταστροφικής σύγκρουσης με απρόβλεπτες συνέπειες για τη διεθνή σταθερότητα.
