Μια βομβιστική επίθεση εναντίον εκατομμυριούχου στο Μονακό, ο σοβαρός τραυματισμός της οικογένειάς του και η δολοφονία μιας γυναίκας που φέρεται να συμμετείχε στην επιχείρηση συνθέτουν μια υπόθεση με χαρακτηριστικά κατασκοπευτικού θρίλερ. Νέα διάσταση δίνουν οι αποκαλύψεις πρώην αξιωματικού των ουκρανικών υπηρεσιών ασφαλείας, ο οποίος υποστηρίζει ότι η επιχείρηση είχε εγκριθεί από υψηλόβαθμα στελέχη της στρατιωτικής υπηρεσίας πληροφοριών της Ουκρανίας.
Σε αποκλειστική συνέντευξή του στο BBC, μέσα από φυλακή του Κιέβου, ο Βιτάλι Ζίκοβιτς (Vitalii Zhykovych), που συνδέεται με τη βομβιστική επίθεση του περασμένου Ιουνίου, παρουσιάζει για πρώτη φορά τη δική του εκδοχή των γεγονότων. Υποστηρίζει ότι θεωρούσε την απόπειρα δολοφονίας επίσημη επιχείρηση της ουκρανικής στρατιωτικής υπηρεσίας πληροφοριών HUR, αρνείται όμως οποιαδήποτε ευθύνη τόσο για την έκρηξη όσο και για τη δολοφονία της γυναίκας που φέρεται να τοποθέτησε τον εκρηκτικό μηχανισμό.
Η βόμβα στο Μονακό και η μυστηριώδης δολοφονία
Στόχος της επίθεσης ήταν ο ουκρανικής καταγωγής επιχειρηματίας Βαντίμ Γερμολάγεφ (Vadym Yermolayev), ο οποίος τραυματίστηκε σοβαρά από την έκρηξη, όπως και ο 13χρονος γιος του. Ακόμη βαρύτερα ήταν τα τραύματα της συντρόφου του, με τον επιχειρηματία να περιγράφει αργότερα την επιβίωση της οικογένειάς του ως «τίποτα λιγότερο από θαύμα».
Η υπόθεση πήρε ακόμη πιο σκοτεινή τροπή όταν οι έρευνες οδήγησαν στην Αναστασία Μπερεζόφσκα (Anastasia Berezovska), η οποία είχε καταγραφεί από κάμερα ασφαλείας να τοποθετεί τη βόμβα στο Μονακό.
Μόλις μία εβδομάδα μετά την επίθεση, η σορός της εντοπίστηκε σε δασική περιοχή δυτικά του Κιέβου, με τραύματα από πυροβολισμούς στο κεφάλι.
Η δολοφονία της άνοιξε έναν δεύτερο κύκλο ερευνών, με τις ουκρανικές αρχές να αναζητούν ποιος την είχε στρατολογήσει, ποιος είχε οργανώσει την αποστολή και ποιος ευθυνόταν για τον θάνατό της.
Η μαρτυρία του πρώην αξιωματικού από τη φυλακή
Ο Ζίκοβιτς, ο οποίος κρατείται στην ουκρανική πρωτεύουσα, απάντησε στις ερωτήσεις του BBC με τη μεσολάβηση του δικηγόρου του. Παρουσιάζει τον εαυτό του ως ανεξάρτητο συνεργάτη της SBU, της υπηρεσίας ασφαλείας της Ουκρανίας, και χαρακτηρίζει την Μπερεζόφσκα δική του «πράκτορα». Ωστόσο, επιμένει ότι δεν της ανέθεσε να σκοτώσει τον επιχειρηματία ούτε είχε συμμετοχή στη δολοφονία της.
Παρά τις διαβεβαιώσεις του, συνελήφθη και κατηγορήθηκε για τον φόνο της γυναίκας, μαζί με τον Βλαντισλάβ Ρέουτ (Vladyslav Reut), εν ενεργεία αξιωματικό της HUR.
Σύμφωνα με το BBC, ο Ρέουτ αρχικά ομολόγησε στους ανακριτές και τους οδήγησε στον πρόχειρο τάφο όπου είχε ενταφιαστεί η Μπερεζόφσκα. Λίγες ημέρες αργότερα, όμως, άλλαξε την κατάθεσή του στο δικαστήριο, αποδίδοντας την ευθύνη στον Ζίκοβιτς.
Η αλλαγή αυτή περιέπλεξε ακόμη περισσότερο την υπόθεση, καθώς οι δύο κατηγορούμενοι δίνουν αντικρουόμενες εκδοχές για τα γεγονότα.
Ποιος έδωσε την εντολή για την επίθεση
Για μεγάλο διάστημα ο Ζίκοβιτς παρέμενε σιωπηλός. Στη συνέντευξή του στο BBC, ωστόσο, υποστηρίζει ότι ο Ρέουτ, τον οποίο αποκαλεί «Αφεντικό», ήταν εκείνος που πρότεινε την επιχείρηση εναντίον του Γερμολάγεφ.
Ο ίδιος ισχυρίζεται ότι είχε την εντύπωση πως επρόκειτο για επίσημη αποστολή, εγκεκριμένη από την ιεραρχία της ουκρανικής στρατιωτικής υπηρεσίας πληροφοριών.
«Όπως με ενημέρωσε ο Ρέουτ, η επιχείρηση είχε εξουσιοδοτηθεί και εγκριθεί από τους ανωτέρους του, οι οποίοι υπηρετούσαν στην Κεντρική Διεύθυνση Πληροφοριών του υπουργείου Άμυνας», αναφέρει.
Πρόκειται για έναν ιδιαίτερα σοβαρό ισχυρισμό, ο οποίος, εφόσον αποδειχθεί, θα μπορούσε να εγείρει ερωτήματα για ενδεχόμενη εμπλοκή στελεχών των ουκρανικών υπηρεσιών σε μια βίαιη επιχείρηση εκτός συνόρων.
Προς το παρόν, πάντως, οι δηλώσεις του κρατουμένου δεν αποτελούν απόδειξη ότι η ηγεσία της HUR είχε εγκρίνει ή γνώριζε τη σχεδιαζόμενη επίθεση.
Ο ρόλος της γυναίκας που τοποθέτησε τη βόμβα
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν όσα υποστηρίζει ο Ζίκοβιτς σχετικά με τη συμμετοχή της Μπερεζόφσκα.
Σύμφωνα με τη δική του εκδοχή, ο Ρέουτ τού ζήτησε αρχικά να χρησιμοποιήσει τη γυναίκα για την πραγματοποίηση της βομβιστικής επίθεσης. Ο ίδιος αρνήθηκε, υποστηρίζοντας ότι η συνεργάτιδά του δεν είχε ολοκληρώσει την απαραίτητη εκπαίδευση.
Όπως ισχυρίζεται, ο Ρέουτ συμφώνησε τότε να της αναθέσει μόνο αναγνωριστική αποστολή στο Μονακό, προκειμένου να συγκεντρώσει πληροφορίες για τον στόχο.
Στη συνέχεια, όμως, ο αξιωματικός της HUR φέρεται να επικοινώνησε απευθείας με την Μπερεζόφσκα, παρακάμπτοντας τον Ζίκοβιτς. Ο τελευταίος καταγγέλλει επίσης ότι ο Ρέουτ ήταν εκείνος που της προμήθευσε τα εκρηκτικά.
Με αυτή τη μαρτυρία επιχειρεί να αποστασιοποιηθεί από την επίθεση, χωρίς ωστόσο να έχουν αποσαφηνιστεί οι πραγματικοί ρόλοι των εμπλεκομένων.
Η έρευνα καλείται πλέον να απαντήσει σε κρίσιμα ερωτήματα: ποιος έδωσε την τελική εντολή για τη βομβιστική επίθεση, ποιος είχε τον επιχειρησιακό έλεγχο και γιατί η γυναίκα που καταγράφηκε να τοποθετεί τον εκρηκτικό μηχανισμό βρέθηκε δολοφονημένη λίγες ημέρες αργότερα.
Η αποκλειστική μαρτυρία στο BBC φωτίζει νέες πτυχές της υπόθεσης, χωρίς όμως να λύνει το μυστήριο που συνδέει την απόπειρα δολοφονίας στο Μονακό με τον βίαιο θάνατο της Μπερεζόφσκα στην Ουκρανία.
