Στην πρώτη μείωση του βασικού επιτοκίου της μετά την έναρξη του πολέμου με το Ιράν προχώρησε η Κεντρική Τράπεζα της Τουρκίας, επιχειρώντας να στηρίξει την οικονομική δραστηριότητα σε μια περίοδο αποκλιμάκωσης του πληθωρισμού, αλλά και αυξημένων πιέσεων στη ρευστότητα της χρηματοπιστωτικής αγοράς.
Ειδικότερα, η Επιτροπή Νομισματικής Πολιτικής, υπό τον διοικητή Φατίχ Καραχάν, αποφάσισε την Πέμπτη 22 Οκτωβρίου να μειώσει το βασικό επιτόκιο επαναγοράς τίτλων διάρκειας μίας εβδομάδας (repo) κατά 100 μονάδες βάσης, στο 36% από 37%. Η κίνηση ήταν ευρέως αναμενόμενη από την αγορά, καθώς 18 από τους 20 οικονομολόγους που συμμετείχαν σε έρευνα του Bloomberg είχαν προβλέψει μείωση κατά μία ποσοστιαία μονάδα.
Η απόφαση σηματοδοτεί την επιστροφή της τουρκικής κεντρικής τράπεζας στις μειώσεις επιτοκίων, έπειτα από μια περίοδο έντονης γεωπολιτικής αβεβαιότητας και περιοριστικής νομισματικής πολιτικής.
Στο 29,7% ο πληθωρισμός
Καθοριστικό ρόλο στην απόφαση της κεντρικής τράπεζας διαδραμάτισε η αποκλιμάκωση του πληθωρισμού, ο οποίος υποχώρησε τον Σεπτέμβριο στο 29,7% σε ετήσια βάση, καταγράφοντας τη χαμηλότερη επίδοση από τον Νοέμβριο του 2021.
Παρά το γεγονός ότι οι τιμές καταναλωτή εξακολουθούν να αυξάνονται με υψηλό ρυθμό, η σταδιακή εξασθένηση των πληθωριστικών πιέσεων δημιουργεί μεγαλύτερα περιθώρια ελιγμών για τη νομισματική πολιτική. Η υποχώρηση του πληθωρισμού συνδέεται με την εξασθένηση της καταναλωτικής ζήτησης και την επιβράδυνση της οικονομικής δραστηριότητας, παράγοντες που έχουν συμβάλει στον περιορισμό των πιέσεων στις τιμές.
Οι εξελίξεις αυτές αντιστάθμισαν, σε έναν βαθμό, τις πληθωριστικές επιπτώσεις από τη διατήρηση των διεθνών τιμών του πετρελαίου σε υψηλά επίπεδα εξαιτίας του πολέμου στη Μέση Ανατολή.
Το σκάνδαλο των επενδυτικών κεφαλαίων
Σημαντικό ρόλο στο περιβάλλον μέσα στο οποίο ελήφθη η απόφαση διαδραμάτισε και η αναταραχή που προκάλεσε στην τουρκική χρηματοπιστωτική αγορά το σκάνδαλο επενδυτικών κεφαλαίων, το οποίο ξέσπασε τον Σεπτέμβριο.
Η κρίση ξεκίνησε όταν μεγάλα επενδυτικά κεφάλαια υψηλής προβολής δεν κατάφεραν να ικανοποιήσουν αιτήματα εξαγοράς μεριδίων από επενδυτές. Οι εποπτικές αρχές διέταξαν τελικά την εκκαθάριση 131 επενδυτικών κεφαλαίων, συνολικής αξίας περίπου 20 δισ. δολαρίων. Σύμφωνα με τον υπουργό Οικονομικών και Οικονομικών Υποθέσεων της Τουρκίας, Μεχμέτ Σιμσέκ, σχεδόν μισό εκατομμύριο επενδυτές επηρεάστηκαν από την κατάρρευση των συγκεκριμένων κεφαλαίων.
Οι επιπτώσεις επεκτάθηκαν στο ευρύτερο χρηματοπιστωτικό σύστημα, περιορίζοντας τη διαθέσιμη ρευστότητα και εντείνοντας τις πιέσεις στις αγορές χρηματοδότησης. Σε μια προσπάθεια αντιμετώπισης των προβλημάτων, η Κεντρική Τράπεζα της Τουρκίας αύξησε τον προηγούμενο μήνα τις ποσότητες χρηματοδότησης μέσω πράξεων επαναγοράς τίτλων και χαλάρωσε ορισμένους περιορισμούς στην αύξηση των πιστώσεων προς μικρομεσαίες επιχειρήσεις.
