Ύποπτη ρητορική Μπάρακ για “ενεργειακή συνεργασία Ελλάδας-Τουρκίας” και “δύο ενεργειακούς διαδρόμους”

Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά ο Μπάρακ, η προσέγγιση θα μπορούσε να βασιστεί στη λογική: «Ωραία, θα έχουμε δύο ενεργειακούς διαδρόμους και θα βοηθήσουμε ο ένας τον άλλον».

Τομ Μπάρακ © ΕPA/POOL

Ο πρέσβης των ΗΠΑ στην Τουρκία, Τομ Μπάρακ, χαρακτήρισε «παράλογη» τη διαχρονική ελληνοτουρκική αντιπαράθεση και πρότεινε, σε συνέντευξή του την ανάπτυξη δύο ενεργειακών διαδρόμων, ανοίγοντας παράλληλα τον δρόμο για την ενίσχυση του ρόλου της Άγκυρας στον ενεργειακό χάρτη της περιοχής. Η παρέμβασή του, ωστόσο, δεν αποτελεί απλώς μια έκκληση για συνεννόηση, καθώς συνδέεται άμεσα με τον ανταγωνισμό για τις διαδρομές που θα μεταφέρουν ενέργεια προς την Ευρώπη. Σε αυτό το πλαίσιο, η προσέγγισή του φαίνεται να εξυπηρετεί και τις τουρκικές επιδιώξεις, την ώρα που ο Κάθετος Διάδρομος ενισχύει τη στρατηγική θέση της Ελλάδας.

Το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι εάν Ελλάδα και Τουρκία μπορούν να συνεργαστούν στην ευρύτερη περιοχή, αλλά κατά πόσο η εξίσωση των δύο χωρών στον ενεργειακό τομέα αντανακλά τις διαφορετικές γεωπολιτικές και οικονομικές παραμέτρους που διαμορφώνουν τον ρόλο τους. Η πρόταση Μπάρακ για δύο ενεργειακούς διαδρόμους αναδεικνύει τη φιλοδοξία της Τουρκίας να αποκτήσει ισχυρότερη θέση στις ενεργειακές ροές προς την Ευρώπη, χωρίς να δίνεται αντίστοιχη έμφαση στη σημασία της ελληνικής διαδρομής. Πρόκειται για δημόσια τοποθέτηση του Αμερικανού πρέσβη που εγείρει ερωτήματα τόσο για τις προτεραιότητες που αναδεικνύει όσο και για τις πιθανές επιπτώσεις της στην ελληνική ενεργειακή στρατηγική.

Ο Κάθετος Διάδρομος και το στρατηγικό πλεονέκτημα της Ελλάδας

Ο Κάθετος Διάδρομος αποτελεί βασικό πυλώνα της προσπάθειας διοχέτευσης αμερικανικού φυσικού αερίου από την Ελλάδα προς τις αγορές των Βαλκανίων και της Ανατολικής Ευρώπης. Αξιοποιώντας τις ελληνικές ενεργειακές υποδομές, το υγροποιημένο φυσικό αέριο (LNG) μπορεί να μεταφέρεται προς τον βορρά, προσφέροντας εναλλακτικές πηγές προμήθειας σε χώρες που επιδιώκουν να περιορίσουν την εξάρτησή τους από συγκεκριμένους προμηθευτές. Η γεωγραφική θέση της Ελλάδας, οι εγκαταστάσεις υποδοχής LNG και οι διασυνδέσεις με τις γειτονικές αγορές συνιστούν σημαντικά πλεονεκτήματα για την ενίσχυση της παρουσίας της στην ευρωπαϊκή ενεργειακή αγορά.

Την ίδια στιγμή, η Τουρκία επιδιώκει να εδραιώσει τον δικό της ρόλο ως περιφερειακός κόμβος μεταφοράς ενέργειας. Στο πλαίσιο αυτό εντάσσεται και η συζήτηση για έναν αγωγό που θα μπορούσε να μεταφέρει φυσικό αέριο από το Κατάρ, μέσω χωρών της Μέσης Ανατολής, προς την Τουρκία. Εφόσον ένα τέτοιο σχέδιο προχωρήσει, η Άγκυρα θα αποκτήσει πρόσθετες δυνατότητες να διεκδικήσει κεντρική θέση στις ενεργειακές ροές προς την Ευρώπη.

Η παράλληλη ανάπτυξη των δύο ενεργειακών διαδρομών καθιστά ακόμη πιο σημαντική τη διατήρηση και την αξιοποίηση του πλεονεκτήματος που διαθέτει η Ελλάδα μέσω του Κάθετου Διαδρόμου. Σε μια περίοδο κατά την οποία εντείνονται οι διεκδικήσεις για τον έλεγχο και τη διαχείριση των ενεργειακών ροών, η θέση της χώρας στον ευρωπαϊκό ενεργειακό χάρτη αποκτά ιδιαίτερη γεωπολιτική και οικονομική βαρύτητα.