Ένα νέο μέτωπο με πιθανές επιπτώσεις πολύ πέρα από τη Μέση Ανατολή ανοίγει η απειλή του Ιράν να πλήξει τις υποθαλάσσιες καλωδιακές συνδέσεις που μεταφέρουν δεδομένα μεταξύ χωρών του Περσικού Κόλπου και του υπόλοιπου κόσμου.
Σύμφωνα με δύο ανώτερους Ιρανούς αξιωματούχους ασφαλείας που μίλησαν στο Reuters, η Τεχεράνη έχει καταρτίσει λεπτομερή σχέδια για επιθέσεις σε καλώδια επικοινωνιών, εφόσον οι ΗΠΑ και το Ισραήλ επαναλάβουν τις στρατιωτικές επιχειρήσεις εναντίον της.
Οι αξιωματούχοι δεν έδωσαν λεπτομέρειες για τον τρόπο ή τα ακριβή σημεία ενδεχόμενων πληγμάτων. Ένας από αυτούς, ωστόσο, προειδοποίησε ότι το Ιράν θα μπορούσε να εμποδίσει και τις εργασίες επισκευής, ώστε να παρατείνει τις διακοπές στις επικοινωνίες και στη σύνδεση στο Διαδίκτυο.
«Αν το Ιράν δεχθεί επίθεση, δεν θα υπάρχουν πλέον κόκκινες γραμμές», δήλωσε χαρακτηριστικά, αναφέροντας ως πιθανούς στόχους από τα υποθαλάσσια καλώδια έως στρατιωτικές εγκαταστάσεις.
Τα καλώδια κάτω από τα Στενά του Ορμούζ
Τα υποθαλάσσια καλώδια οπτικών ινών αποτελούν βασική υποδομή της παγκόσμιας οικονομίας, καθώς μεταφέρουν περίπου το 99% της διεθνούς διαδικτυακής κίνησης, σύμφωνα με τη Διεθνή Ένωση Τηλεπικοινωνιών του ΟΗΕ.
Ο Γιαντολάχ Τζαβανί, αναπληρωτής επικεφαλής πολιτικών υποθέσεων των Φρουρών της Επανάστασης, δήλωσε την Τετάρτη ότι επτά μεγάλα καλώδια Διαδικτύου κάτω από τα Στενά του Ορμούζ θα μπορούσαν να αποτελέσουν στόχο, εάν δεχθούν επίθεση οι ιρανικές υποδομές.
Ωστόσο, οι αναλυτές εκτιμούν ότι οι άμεσες επιπτώσεις μιας επίθεσης αποκλειστικά σε αυτό το σημείο στην παγκόσμια διαδικτυακή κίνηση θα μπορούσαν να είναι περιορισμένες.
Σύμφωνα με τον Άλαν Μόλντιν, διευθυντή έρευνας της εταιρείας τηλεπικοινωνιακών αναλύσεων TeleGeography, λιγότερο από το 1% της διεθνούς χωρητικότητας δεδομένων διέρχεται από τα Στενά του Ορμούζ.
Αυτό δεν σημαίνει, ωστόσο, ότι οι συνέπειες θα ήταν αμελητέες για τις χώρες της περιοχής. Πολλαπλές βλάβες θα μπορούσαν να επιβραδύνουν την πρόσβαση στο Διαδίκτυο και να διαταράξουν τις χρηματοπιστωτικές συναλλαγές, το ηλεκτρονικό εμπόριο και τις υπηρεσίες υπολογιστικού νέφους (cloud computing).
Στο στόχαστρο οι ψηφιακές επενδύσεις του Κόλπου
Η απειλή εντάσσεται σε μια ευρύτερη προσπάθεια της Τεχεράνης να αυξήσει το κόστος μιας νέας στρατιωτικής εκστρατείας.
Οι χώρες του Κόλπου έχουν επενδύσει σημαντικά σε κέντρα δεδομένων, τεχνητή νοημοσύνη και ψηφιακές υπηρεσίες, επιδιώκοντας να διαφοροποιήσουν τις οικονομίες τους πέρα από το πετρέλαιο και να προσελκύσουν μεγάλες αμερικανικές τεχνολογικές εταιρείες.
Ο Αλεξ Βατάνκα, διευθυντής του προγράμματος για το Ιράν στο Middle East Institute της Ουάσιγκτον, εκτιμά ότι οι απειλές αποσκοπούν στο να αποτρέψουν την επανάληψη των εχθροπραξιών και να πιέσουν τις κυβερνήσεις του Κόλπου και τις αμερικανικές επιχειρήσεις να παρέμβουν προς την κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ, λόγω των κινδύνων για τις επενδύσεις τους.
Το Ιράν έχει ήδη πλήξει δύο εγκαταστάσεις της Amazon Web Services στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα τον Μάρτιο, ενώ προκάλεσε ζημιές σε υποδομές κοντά σε εγκατάσταση της εταιρείας στο Μπαχρέιν. Στο αποκορύφωμα των συγκρούσεων, οι Φρουροί της Επανάστασης είχαν χαρακτηρίσει νόμιμους στόχους αμερικανικούς τεχνολογικούς ομίλους, μεταξύ των οποίων η Microsoft, η Google, η Apple και η Nvidia.
Δύσκολες επισκευές σε συνθήκες πολέμου
Ακόμη και αν οι ζημιές περιορίζονταν γεωγραφικά, η αποκατάσταση των καλωδίων θα μπορούσε να αποδειχθεί περίπλοκη.
Οι κίνδυνοι για τα συνεργεία, το υψηλότερο κόστος ασφάλισης και οι καθυστερήσεις στην έκδοση αδειών για εργασίες σε χωρικά ύδατα ενδέχεται να παρατείνουν τις διακοπές.
Μεγαλύτερη στρατηγική σημασία θα μπορούσε να έχει η Ερυθρά Θάλασσα, μέσω της οποίας διέρχονται σημαντικές συνδέσεις δεδομένων μεταξύ Ευρώπης, Αφρικής και Ασίας. Η TeleGeography υπολογίζει ότι οι διαδρομές μέσω της περιοχής αντιστοιχούν περίπου στο 10% της κίνησης δεδομένων μεταξύ διαφορετικών περιφερειών.
Η Τεχεράνη δεν έχει δηλώσει δημόσια ότι σχεδιάζει να πλήξει καλώδια εκεί, αν και μια τέτοια απειλή θα μπορούσε να αποκτήσει μεγαλύτερη βαρύτητα εάν υπήρχε υποστήριξη από τους συμμάχους της, τους Χούθι της Υεμένης.
Παράλληλα, οι χώρες του Κόλπου και οι τεχνολογικοί όμιλοι αναζητούν εναλλακτικές χερσαίες διαδρομές για τη μεταφορά δεδομένων, ώστε να περιορίσουν την εξάρτησή τους από τις υποθαλάσσιες συνδέσεις.
Η Microsoft έχει ανακοινώσει ότι σχεδιάζει να επενδύσει περισσότερα από 400 εκατ. δολάρια σε υποθαλάσσιες και χερσαίες τηλεπικοινωνιακές υποδομές στη Μέση Ανατολή έως το 2030.
Η απειλή του Ιράν αναδεικνύει έτσι μια κρίσιμη ευπάθεια της ψηφιακής οικονομίας: ακόμη και χωρίς γενικευμένες διακοπές στο Διαδίκτυο, πλήγματα σε λίγες στρατηγικές υποδομές μπορούν να προκαλέσουν σημαντικές αναταράξεις σε επιχειρήσεις, συναλλαγές και υπηρεσίες.
