Τη χρηματοδότηση των κέντρων δεδομένων (data centers) από τις ευρωπαϊκές τράπεζες εξετάζει η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ), καθώς εντείνονται οι ανησυχίες για τους κινδύνους που ενδέχεται να προκαλέσει στο χρηματοπιστωτικό σύστημα μια απότομη διόρθωση στην αγορά της τεχνητής νοημοσύνης (AI).
Σύμφωνα με πληροφορίες του Bloomberg, ανώτατα στελέχη της ΕΚΤ έχουν ήδη συζητήσει εσωτερικά, αλλά και με τις τράπεζες που εποπτεύουν, το ενδεχόμενο να πραγματοποιηθεί ειδική αξιολόγηση των δανείων που συνδέονται με την ανάπτυξη υποδομών τεχνητής νοημοσύνης.
Η πρωτοβουλία αποσκοπεί στον εντοπισμό πιθανών κινδύνων από τις διακυμάνσεις στις αποτιμήσεις των εταιρειών τεχνολογίας, αλλά και από ενδεχόμενη επιβράδυνση των επενδύσεων σε data centers. Ένα τέτοιο ενδεχόμενο θα μπορούσε να επηρεάσει την ικανότητα των δανειοληπτών να εξυπηρετούν τις υποχρεώσεις τους και, κατ’ επέκταση, την ποιότητα των τραπεζικών χαρτοφυλακίων.
Έλεγχοι στις εξασφαλίσεις και στις μελλοντικές ταμειακές ροές
Η αξιολόγηση ενδέχεται να περιλαμβάνει επιτόπιους ελέγχους στις τράπεζες, με τους επόπτες να εξετάζουν τον τρόπο με τον οποίο υπολογίζουν τις μελλοντικές ταμειακές ροές από τις επενδύσεις σε data centers, αποτιμούν τις εξασφαλίσεις των δανείων και προβλέπουν πιθανές αθετήσεις πληρωμών.
Πάντως, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, η συγκεκριμένη διαδικασία δεν αναμένεται να έχει την έκταση της προηγούμενης μεγάλης εποπτικής αξιολόγησης της ΕΚΤ για τη χρηματοδότηση με υψηλή μόχλευση. Η ακριβής μορφή και το εύρος των ελέγχων δεν έχουν ακόμη οριστικοποιηθεί, ενώ η ΕΚΤ απέφυγε να σχολιάσει τις πληροφορίες.
Η κινητοποίηση των εποπτικών αρχών έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία οι διεθνείς αγορές εμφανίζουν αυξημένη νευρικότητα απέναντι στις επενδύσεις στην τεχνητή νοημοσύνη. Ενδεικτική ήταν η χθεσινή μεγάλη πτώση στη Wall Street, όταν οι τεχνολογικές μετοχές δέχθηκαν ισχυρές πιέσεις, με αποτέλεσμα να χαθούν περίπου 2,3 τρισ. δολάρια από τη χρηματιστηριακή αξία των εταιρειών.
Παράλληλα, οι τράπεζες διεθνώς επιχειρούν ήδη να περιορίσουν την έκθεσή τους στη χρηματοδότηση data centers, μέσω πωλήσεων δανείων, ασφαλιστικών συμβολαίων πιστωτικού κινδύνου και άλλων χρηματοοικονομικών εργαλείων.
Οι ανησυχίες της Λαγκάρντ για το χρηματοπιστωτικό σύστημα
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλούν και οι σύνθετες χρηματοδοτικές δομές που αναπτύσσονται γύρω από τον κλάδο της τεχνητής νοημοσύνης. Η πρόεδρος της ΕΚΤ, Κριστίν Λαγκάρντ, σε επιστολή της προς Ευρωπαίους νομοθέτες, υπογράμμισε ότι η κεντρική τράπεζα παρακολουθεί στενά τη χρηματοδότηση της ανάπτυξης της AI και τις επιπτώσεις της στη χρηματοπιστωτική σταθερότητα.
Όπως επισήμανε, η αύξηση του δανεισμού συνοδεύεται από κυκλικές χρηματοδοτικές σχέσεις, με αλληλένδετες μετοχικές συμμετοχές και αμοιβαίες δεσμεύσεις μεταξύ επιχειρήσεων του οικοσυστήματος τεχνητής νοημοσύνης. Η πολυπλοκότητα ενισχύεται περαιτέρω από τη συμμετοχή κεφαλαίων και επενδυτικών σχημάτων των ιδιωτικών αγορών.
Παρά τους κινδύνους, η Ευρωπαϊκή Αρχή Τραπεζών έχει εκτιμήσει ότι η πιθανή επίπτωση μιας κατάρρευσης των επενδύσεων στην AI στις ευρωπαϊκές τράπεζες παραμένει περιορισμένη, καθώς η συνολική έκθεσή τους στον ευρύτερο κλάδο της τεχνολογίας πληροφορικής και επικοινωνιών (ICT) αντιστοιχεί σε λιγότερο από 4% του συνόλου.
Ωστόσο, οι ανάγκες χρηματοδότησης παραμένουν τεράστιες. Σύμφωνα με εκτιμήσεις της McKinsey, οι παγκόσμιες επενδύσεις σε data centers ενδέχεται να φτάσουν τα 6,7 τρισ. δολάρια έως το 2030, γεγονός που καθιστά τη διαχείριση των σχετικών πιστωτικών κινδύνων κρίσιμο ζήτημα για τις ευρωπαϊκές εποπτικές αρχές.
