Πόσο κοστίζει στις ευρωπαϊκές οικονομίες μια απεργία; Τις απαντήσεις δίνει το Euronews, που κάνει τον λογαριασμό και για την Ελλάδα.
Ειδικότερα, ενόψει της αυριανής πρώτης κοινής γενικής απεργίας στην Ισπανία από το 2012, η ιστοσελίδα συγκρίνει το κόστος μιας ημέρας απεργιών στις οικονομίες της Ευρώπης. Την τελευταία φορά που τα δύο μεγαλύτερα συνδικάτα της Ισπανίας κάλεσαν από κοινού γενική απεργία, τον Νοέμβριο του 2012, η χώρα βρισκόταν σε βαθιά κρίση λιτότητας.
Δεκατέσσερα χρόνια αργότερα, οι Ισπανοί εργάτες θα προσπαθήσουν να σταματήσουν ξανά τη χώρα. Αυτή τη φορά, τα παράπονα αφορούν τα βασικά και ακούγονται σχεδόν τα ίδια στη Μαδρίτη, το Παρίσι, τις Βρυξέλλες και τη Ρώμη: ενοίκια που μπορούν να αντέξουν οικονομικά οι άνθρωποι, μισθοί που συμβαδίζουν με τις τιμές και δημόσιες υπηρεσίες που λειτουργούν. Η 24ωρη απεργία που προκήρυξαν τα συνδικάτα Comisiones Obreras (CCOO) και Unión General de Trabajadores (UGT) για τις 11 Νοεμβρίου, έρχεται 18 ημέρες πριν από τις πρόωρες γενικές εκλογές στην Ισπανία στις 29 Νοεμβρίου.
Η Ισπανία δεν είναι η μόνη.Η Γαλλία είχε μια εθνική ημέρα απεργιών και διαμαρτυριών για το κόστος ζωής στις 5 Νοεμβρίου. Το ιταλικό συνδικάτο CGIL κήρυξε γενική απεργία για τις 20 Νοεμβρίου και τα βελγικά συνδικάτα απείλησαν με γενική απεργία για την εβδομάδα της 23ης Νοεμβρίου.
Η περασμένη χρονιά ήταν ήδη εξαιρετική. Προκαταρκτικά στοιχεία από το Ευρωπαϊκό Ινστιτούτο Συνδικάτων (ETUI), ένα ερευνητικό κέντρο με έδρα τις Βρυξέλλες, υποδηλώνουν ότι το 2025 ήταν η μεγαλύτερη χρονιά απεργιών στην ΕΕ από το 1991. Το ερώτημα είναι ποιες οικονομίες πληρώνουν τα περισσότερα.
Η Γερμανία θα πληρώσει τον μεγαλύτερο λογαριασμό
Ο απλούστερος τρόπος για να συγκρίνετε χώρες είναι να εφαρμόσετε τον ίδιο τύπο σε κάθε μία.
Πάρτε την ετήσια οικονομική παραγωγή μιας χώρας, μετρούμενη με το ακαθάριστο εγχώριο προϊόν (ΑΕΠ), και διαιρέστε την με το 365 για να βρείτε την παραγωγή μιας ημέρας. Στη συνέχεια, υποθέστε ότι ένας στους πέντε εργαζόμενους σταματά να εργάζεται και ότι περίπου το ένα πέμπτο της παραγωγής εκείνης της ημέρας χάνεται μαζί του.
Σε αυτή τη βάση, η Γερμανία, η μεγαλύτερη οικονομία της Ευρώπης, θα έχανε περίπου 2,5 δισεκατομμύρια ευρώ σε μία μόνο ημέρα, σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat για το ΑΕΠ για το 2025.
Η Γαλλία έρχεται δεύτερη με περίπου 1,6 δισεκατομμύρια ευρώ, ακολουθούμενη από την Ιταλία με περίπου 1,2 δισεκατομμύρια ευρώ. Η Ισπανία θα έχανε περίπου 930 εκατομμύρια ευρώ. Η οικονομία της παρήγαγε 1,69 τρισεκατομμύρια ευρώ πέρυσι, που αντιστοιχεί σε περίπου 4,6 δισεκατομμύρια ευρώ την ημέρα.Οι μικρότερες οικονομίες έχουν μικρότερους λογαριασμούς. Μια απεργία ίδιου μεγέθους θα κόστιζε στο Βέλγιο περίπου 350 εκατομμύρια ευρώ, στην Πορτογαλία περίπου 170 εκατομμύρια ευρώ. και στην Ελλάδα 137 εκατ. ευρώ.
Αυτή είναι μια πρόχειρη εκτίμηση. Οι απεργίες σπάνια κατανέμονται ομοιόμορφα: πλήττουν περισσότερο τις μεταφορές, τα σχολεία και τις δημόσιες υπηρεσίες, ενώ πολλά εργοστάσια και γραφεία συνεχίζουν να λειτουργούν.
Γιατί μεγάλο μέρος του λογαριασμού δεν πληρώνεται ποτέ
Οι εθνικοί λογαριασμοί αφηγούνται μια πιο ήρεμη ιστορία από τις εκτιμήσεις κόστους που δημοσιεύονται πριν από κάθε απεργία.
Η Γαλλία αποτελεί την καλύτερη περίπτωση δοκιμής, επειδή οι στατιστικολόγοι της έχουν μετρήσει την επίδραση των απεργιών αρκετές φορές. Η Τράπεζα της Γαλλίας εκτίμησε ότι οι απεργίες για τη μεταρρύθμιση του συνταξιοδοτικού συστήματος τον Μάρτιο και τον Απρίλιο του 2023 μείωσαν την ανάπτυξη της Γαλλίας κατά περίπου 0,1 ποσοστιαία μονάδα το πρώτο τρίμηνο του ίδιου έτους.
Στη συνέχεια, ανακάλυψε μια άνοδο περίπου 0,1 μονάδων στο δεύτερο τρίμηνο. Με άλλα λόγια, το μεγαλύτερο μέρος της χαμένης δραστηριότητας επέστρεψε μέσα σε τρεις μήνες.
Η Τράπεζα της Γαλλίας σημείωσε ότι αυτό συμφωνεί με τη στατιστική υπηρεσία της Γαλλίας, INSEE, η οποία εκτίμησε ότι τα κοινωνικά κινήματα της άνοιξης του 2018 είχαν μειώσει το ΑΕΠ κατά περίπου 0,1 μονάδα. Ο λόγος είναι απλός: μια απεργία δεν είναι σαν μια πυρκαγιά που καταστρέφει το απόθεμα. Το φορτίο εξακολουθεί να αποστέλλεται, το ραντεβού στο νοσοκομείο επαναπρογραμματίζεται και τοεργοστάσιο εργάζεται μια επιπλέον βάρδια την επόμενη εβδομάδα.
Ορισμένες απώλειες είναι μόνιμες, ωστόσο, και βαρύνουν συγκεκριμένα άτομα. Οι απεργοί χάνουν έναν ημερομίσθιο. Οι κυβερνήσεις χάνουν τον φόρο επί της δραστηριότητας που δεν συμβαίνει ποτέ. Οι αεροπορικές εταιρείες και τα ξενοδοχεία δεν μπορούν να πάρουν πίσω μια ακυρωμένη πτήση ή ένα άδειο δωμάτιο.
Το Βέλγιο δείχνει ότι ο πραγματικός κίνδυνος είναι η επανάληψη
Το Βέλγιο δείχνει τι συμβαίνει όταν οι απεργίες παύουν να είναι μεμονωμένα γεγονότα. Σύμφωνα με την ETUI, η χώρα έχασε 1.354.845 εργάσιμες ημέρες λόγω απεργιών το 2025, ή 313 ημέρες για κάθε 1.000 εργαζόμενους. Αυτό έσπασε το προηγούμενο ρεκόρ των 299 ημερών, που είχε σημειωθεί το 1993.
Το χάσμα με τους γείτονές της είναι μεγάλο .Στην Ολλανδία, 23 απεργίες κόστισαν σχεδόν 60.000 εργάσιμες ημέρες το 2025, σύμφωνα με τη Στατιστική Υπηρεσία Ολλανδίας (CBS).
Στη Γερμανία, το Ινστιτούτο Οικονομικών και Κοινωνικών Ερευνών (WSI) εκτιμά ότι χάθηκαν περίπου 645.000 ημέρες το 2025, κάτω από τη μακροπρόθεσμη τάση, σε μια οικονομία σχεδόν επταπλάσια σε μέγεθος από αυτή του Βελγίου. Αυτό ακριβώς είναι που παραβλέπουν οι εφάπαξ εκτιμήσεις κόστους. Μία μόνο ημέρα απεργίας ανακτάται γρήγορα, αλλά οι μηνιαίες απεργίες αφήνουν ένα διαρκές σημάδι στην οικονομία.
Το ηλεκτρικό δίκτυο θα δώσει την πρώτη καταμέτρηση
Η Ισπανία έχει έναν ασυνήθιστο τρόπο μέτρησης του αριθμού των ανθρώπων που απεργούν: την κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας.
Κατά τη διάρκεια της γενικής απεργίας του Νοεμβρίου 2012, το Υπουργείο Εσωτερικών δήλωσε ότι νωρίς το πρωί, η ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας ήταν 11,4% χαμηλότερη από το κανονικό για εκείνη την ώρα της ημέρας, χρησιμοποιώντας δεδομένα από τον φορέα εκμετάλλευσης του δικτύου Red Eléctrica. Κατά τη διάρκεια της απεργίας του Μαρτίου 2012, η πτώση την ίδια ώρα ήταν 15,4%.
Τα δεδομένα του δικτύου είναι πιθανό να δώσουν την πρώτη εκτίμηση για την προσέλευση ξανά την Τετάρτη, προτού τα συνδικάτα και η κυβέρνηση ανακοινώσουν τους δικούς τους, συνήθως πολύ διαφορετικούς, αριθμούς.
Τα αεροπορικά ταξίδια εξακολουθούν να είναι αβέβαια. Μέχρι τη Δευτέρα, η κυβέρνηση δεν είχε δημοσιεύσει τις ελάχιστες πτήσεις για την απεργία, παρόλο που το προσωπικό των αεροδρομίων και των αεροπορικών εταιρειών καλύπτεται από την απεργία.
Οι επενδυτές δεν αντέδρασαν σχεδόν καθόλου
Μέχρι στιγμής, οι αγορές δεν φαίνονται ανήσυχες. Ο δείκτης IBEX 35 της Ισπανίας έκλεισε τη Δευτέρα στις 19.742,5 μονάδες, σημειώνοντας άνοδο 14,1% φέτος και περίπου 3% κάτω από το ιστορικό υψηλό των 20.356,5 μονάδων.
Οι εταιρείες που είναι περισσότερο εκτεθειμένες σε μια ημέρα απεργίας τα έχουν πάει καλύτερα από αυτό.
Οι μετοχές της Meliá Hotels International, μιας από τις μεγαλύτερες ξενοδοχειακές αλυσίδες της Ισπανίας, έχουν αυξηθεί κατά 38% φέτος. Η Aena, η οποία διαχειρίζεται τα περισσότερα αεροδρόμια της Ισπανίας, έχει αυξηθεί κατά 21%. Για τους επενδυτές, μια μέρα απεργίας είναι σαν μια καταιγίδα που καθυστερεί τις πτήσεις για μια μέρα. Το Βέλγιο δείχνει την άλλη πιθανότητα: απεργίες που γίνονται τόσο συχνές που αποτελούν μόνιμο χαρακτηριστικό της οικονομίας.Για την Ισπανία, το κόστος της απεργίας της Τετάρτης θα μετρηθεί σε χαμένες ώρες. Το αν το ευρύτερο κύμα διαμαρτυρίας θα αλλάξει κάτι θα κριθεί στην κάλπη στις 29 Νοεμβρίου.
