Νέα ερωτήματα για την αποτελεσματικότητα των αμερικανικών περιορισμών στις εξαγωγές προηγμένων επεξεργαστών τεχνητής νοημοσύνης προς την Κίνα προκαλεί αποκάλυψη του Reuters, σύμφωνα με την οποία κινεζικό πανεπιστήμιο με στενούς δεσμούς με τον Λαϊκό Απελευθερωτικό Στρατό προμηθεύτηκε προηγμένα τσιπ H200 της Nvidia, παρά το γεγονός ότι βρίσκεται στη μαύρη λίστα εμπορικών περιορισμών της Ουάσιγκτον.
Σύμφωνα με έγγραφα προμηθειών που εξέτασε το πρακτορείο, το Northwestern Polytechnical University αγόρασε τον περασμένο Οκτώβριο δύο επεξεργαστές H200, συνολικής αξίας 874.700 γουάν, ή περίπου 123.000 δολαρίων. Η αγορά καταγράφηκε σε έγγραφο της 21ης Οκτωβρίου και πραγματοποιήθηκε μέσω της κινεζικής εταιρείας Shaanxi Bosuan Network Technology, χωρίς απευθείας συναλλαγή με την Nvidia.
Η συγκεκριμένη περίπτωση αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς το πανεπιστήμιο συγκαταλέγεται στην ομάδα των «Seven Sons of National Defense», επτά κινεζικών πανεπιστημίων με στενή διασύνδεση με την αμυντική βιομηχανία και την έρευνα για στρατιωτικές εφαρμογές.
Πώς παρακάμπτονται οι αμερικανικοί περιορισμοί
Το Northwestern Polytechnical University, με έδρα τη Σιάν της βορειοδυτικής Κίνας, δραστηριοποιείται σε ερευνητικά πεδία που σχετίζονται με στρατιωτικά αεροσκάφη, πυραύλους και δορυφόρους. Οι ΗΠΑ το ενέταξαν στη λίστα Entity List το 2001, επικαλούμενες εμπλοκή σε δραστηριότητες διάδοσης πυραυλικής τεχνολογίας και στρατιωτικής έρευνας, ενώ το 2019 αυστηροποίησαν περαιτέρω τους περιορισμούς.
Υπό το συγκεκριμένο καθεστώς, οι εξαγωγές ελεγχόμενης αμερικανικής τεχνολογίας προς το ίδρυμα υπόκεινται κατά κανόνα σε πολιτική άρνησης αδειοδότησης.
Ωστόσο, η έρευνα του Reuters δείχνει ότι η πρόσβαση σε προηγμένη υπολογιστική ισχύ μπορεί να εξασφαλίζεται μέσω εγχώριων κινεζικών προμηθευτών, είτε με απευθείας αγορά επεξεργαστών είτε μέσω ενοικίασης υπολογιστικών υπηρεσιών που βασίζονται σε διακομιστές με τσιπ Nvidia.
Ειδικότερα, τα έγγραφα αποκαλύπτουν ότι η σχολή κυβερνοασφάλειας του πανεπιστημίου είχε συνάψει ήδη από τον Ιανουάριο δύο συμβάσεις διάρκειας επτά μηνών για πρόσβαση σε διακομιστές με οκτώ H200 ο καθένας. Η αξία των συμβάσεων ανερχόταν σε 441.700 και 441.000 γουάν αντίστοιχα, με αντικείμενο την προσαρμογή μοντέλων τεχνητής νοημοσύνης και την εκπαίδευση μέσω ενισχυτικής μάθησης.
Το πανεπιστήμιο νοίκιασε υπολογιστική ισχύ από διακομιστές που περιείχαν επεξεργαστές A100 και A800, οι οποίοι επίσης υπόκεινται σε αμερικανικούς περιορισμούς εξαγωγών προς την Κίνα.
Η αγορά των απαγορευμένων τσιπ επεκτείνεται
Η αποκάλυψη δεν αφορά μία μεμονωμένη περίπτωση. Η εξέταση 26 κινεζικών εγγράφων προμηθειών και εταιρικών αρχείων από το Reuters εντόπισε αγορές ή μισθώσεις υπολογιστικών υπηρεσιών με περιορισμένους επεξεργαστές Nvidia από πανεπιστήμια και ερευνητικά ιδρύματα της Κίνας, αρκετά από τα οποία έχουν διασυνδέσεις με την αμυντική βιομηχανία.
Μεταξύ άλλων, το Shenzhen University αγόρασε τρεις επεξεργαστές H100 τον Σεπτέμβριο έναντι 769.800 γουάν, ενώ το Wuhan University of Technology προμηθεύτηκε διακομιστή με H100 τον Ιούνιο και τέσσερις A100 σε ξεχωριστή συναλλαγή.
Αντίστοιχα, το Beihang University, ένα ακόμη μέλος των «Seven Sons of National Defense», αγόρασε τέσσερις επεξεργαστές A800 τον Απρίλιο, έναντι 489.000 γουάν. Το πανεπιστήμιο έχει στενούς δεσμούς με την κινεζική αεροδιαστημική και αμυντική βιομηχανία.
Στο μικροσκόπιο η Nvidia και ο Τζένσεν Χουάνγκ
Οι αποκαλύψεις έρχονται σε μια περίοδο αυξημένης πολιτικής πίεσης προς τη Nvidia και τον διευθύνοντα σύμβουλό της, Τζένσεν Χουάνγκ, λόγω της δημόσιας υποστήριξής του στη χαλάρωση των περιορισμών για τις εξαγωγές προηγμένων επεξεργαστών στην Κίνα.
Ο Χουάνγκ υποστηρίζει ότι η συνέχιση των πωλήσεων στην κινεζική αγορά θα διατηρήσει την τεχνολογική πρωτοκαθεδρία των ΗΠΑ και την εξάρτηση των Κινέζων πελατών από την αμερικανική τεχνολογία.
Αντίθετα, μέλη του αμερικανικού Κογκρέσου, τόσο από τους Δημοκρατικούς όσο και από τους Ρεπουμπλικανούς, προειδοποιούν ότι η πρόσβαση της Κίνας σε προηγμένα τσιπ μπορεί να επιταχύνει την ανάπτυξη συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης για στρατιωτική χρήση, σχεδιασμό οπλικών συστημάτων και ανάλυση πληροφοριών.
Μάλιστα, τρεις Ρεπουμπλικανοί πρόεδροι επιτροπών του Κογκρέσου έχουν ζητήσει ενημέρωση από τον Χουάνγκ στις 18 Νοεμβρίου, σχετικά με αναφορές για επαφές του με πρόσωπο που φέρεται να συνδέεται με κινεζική υπηρεσία πληροφοριών.
Η αμερικανική κυβέρνηση άρχισε τον Ιανουάριο να επιτρέπει, κατά περίπτωση, ορισμένες εξαγωγές H200 προς την Κίνα, χωρίς όμως να καταργήσει τους ξεχωριστούς περιορισμούς για οργανισμούς που βρίσκονται στη λίστα Entity List.
Η Nvidia, το Northwestern Polytechnical University και το αμερικανικό υπουργείο Εμπορίου δεν απάντησαν στα αιτήματα του Reuters για σχολιασμό.
