Ένα μέλλον στο οποίο οι άνθρωποι θα εργάζονται μόλις τρεις ημέρες την εβδομάδα, αφήνοντας τις υπόλοιπες για ξεκούραση, προσωπικές δραστηριότητες και οικογένεια, έχει περιγράψει ο Μπιλ Γκέιτς. Ο συνιδρυτής της Microsoft εκτιμά ότι η τεχνητή νοημοσύνη θα μπορούσε να αλλάξει ριζικά τον τρόπο με τον οποίο εργαζόμαστε, περιορίζοντας σημαντικά τον χρόνο που απαιτείται για την παραγωγή αγαθών και υπηρεσιών.
Όπως υπενθυμίζει σε δημοσίευμά του το El Cronista, η συγκεκριμένη εκτίμηση είχε διατυπωθεί τον Νοέμβριο του 2023, κατά τη διάρκεια συνέντευξης του Γκέιτς στο podcast «What Now? with Trevor Noah».
Ο Αμερικανός δισεκατομμυριούχος υποστήριξε ότι η πρόοδος της τεχνολογίας μπορεί να δημιουργήσει τις προϋποθέσεις για μια κοινωνία στην οποία η εργασία δεν θα καταλαμβάνει το μεγαλύτερο μέρος της καθημερινότητας.
Γιατί ο Μπιλ Γκέιτς μιλά για τριήμερη εργασία
Σύμφωνα με τον Γκέιτς, η ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης θα μπορούσε να επιτρέψει στις μηχανές να αναλαμβάνουν όλο και περισσότερες παραγωγικές δραστηριότητες, περιορίζοντας την ανάγκη ανθρώπινης εργασίας.
«Αν κοιτάξουμε μακροπρόθεσμα, ο σκοπός της ζωής δεν είναι απλώς να δουλεύουμε», είχε δηλώσει χαρακτηριστικά.
Στη συνέχεια περιέγραψε ένα σενάριο στο οποίο οι εργαζόμενοι θα χρειάζεται να απασχολούνται μόνο τρεις ημέρες την εβδομάδα, εφόσον οι μηχανές θα μπορούν να παράγουν μεγάλο μέρος των αγαθών που χρειάζεται η κοινωνία.
Η ιδέα αυτή συνδέεται με την αύξηση της παραγωγικότητας. Εάν οι επιχειρήσεις μπορούν να παράγουν περισσότερα αγαθά και υπηρεσίες με λιγότερη ανθρώπινη εργασία, δημιουργείται θεωρητικά η δυνατότητα μείωσης του εβδομαδιαίου χρόνου απασχόλησης.
Ο Γκέιτς, πάντως, δεν παρουσίασε την τριήμερη εργασία ως μια αλλαγή που πρόκειται να εφαρμοστεί άμεσα, αλλά ως ένα πιθανό μακροπρόθεσμο αποτέλεσμα της τεχνολογικής εξέλιξης.
Θα καταργήσει η τεχνητή νοημοσύνη θέσεις εργασίας;
Ο συνιδρυτής της Microsoft αναγνώρισε ότι η εισαγωγή νέων τεχνολογιών μπορεί να οδηγήσει στην κατάργηση ή στον περιορισμό ορισμένων επαγγελμάτων.
Για να εξηγήσει την άποψή του, χρησιμοποίησε το παράδειγμα της γεωργίας. Στο παρελθόν, ένα μεγάλο μέρος του πληθυσμού απασχολούνταν στην αγροτική παραγωγή, όμως η μηχανοποίηση και η τεχνολογική πρόοδος περιόρισαν σημαντικά την ανάγκη ανθρώπινης εργασίας στον συγκεκριμένο τομέα.
Παρόμοιες αλλαγές, εκτιμά, θα μπορούσαν να προκύψουν και από τη διάδοση της τεχνητής νοημοσύνης.
Το κρίσιμο στοιχείο, σύμφωνα με τον Γκέιτς, είναι η ταχύτητα με την οποία θα πραγματοποιηθεί αυτή η μετάβαση.
Εάν οι αλλαγές εφαρμοστούν σταδιακά και οι κυβερνήσεις στηρίξουν τους εργαζομένους στην απόκτηση νέων δεξιοτήτων, οι επιπτώσεις στην απασχόληση θα μπορούσαν να αντιμετωπιστούν αποτελεσματικότερα.
Περισσότερος ελεύθερος χρόνος, αλλά και νέες ανάγκες
Η μείωση των ωρών εργασίας δεν σημαίνει απαραίτητα ότι η ανθρώπινη απασχόληση θα πάψει να είναι απαραίτητη.
Ο Γκέιτς εκτιμά ότι θα εξακολουθήσει να υπάρχει σημαντική ζήτηση για επαγγέλματα που συνδέονται με την κοινωνική φροντίδα, την εκπαίδευση και άλλες δραστηριότητες στις οποίες η ανθρώπινη παρουσία παραμένει ουσιαστική.
Η γήρανση του πληθυσμού, για παράδειγμα, δημιουργεί αυξανόμενες ανάγκες για τη φροντίδα ηλικιωμένων, ενώ η ενίσχυση του ανθρώπινου δυναμικού στην εκπαίδευση θα μπορούσε να συμβάλει στη δημιουργία μικρότερων σχολικών τάξεων.
Επομένως, η τεχνητή νοημοσύνη δεν θα οδηγούσε υποχρεωτικά σε μια κοινωνία χωρίς εργασία, αλλά ενδεχομένως σε διαφορετική κατανομή του ανθρώπινου χρόνου και των επαγγελματικών δραστηριοτήτων.
Παράλληλα, ο Γκέιτς έθεσε ένα ακόμη ερώτημα: Πώς θα αξιοποιούν οι άνθρωποι τον περισσότερο ελεύθερο χρόνο που ενδεχομένως θα αποκτήσουν;
Η προοπτική μιας τριήμερης εβδομάδας εργασίας δεν αφορά μόνο την οικονομία και την παραγωγικότητα. Συνδέεται επίσης με τον τρόπο ζωής, τις κοινωνικές σχέσεις και τη σημασία που αποδίδουμε στην επαγγελματική απασχόληση.
Παρότι δεν υπάρχει συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα για μια τέτοια μετάβαση, η συζήτηση που άνοιξε ο Γκέιτς αναδεικνύει μία από τις σημαντικότερες προκλήσεις της εποχής της τεχνητής νοημοσύνης: εάν η αύξηση της παραγωγικότητας θα μεταφραστεί τελικά και σε λιγότερες ώρες δουλειάς για τους εργαζομένους.
