Τον κώδωνα του κινδύνου για τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα της Ευρωζώνης κρούει ανώτατος αξιωματούχος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ), προειδοποιώντας ότι η ραγδαία ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης και τα υψηλά επίπεδα δημόσιου χρέους αποτελούν δύο από τις μεγαλύτερες απειλές για την ευρωπαϊκή οικονομία.
Συγκεκριμένα, ο αντιπρόεδρος της ΕΚΤ, Μπόρις Βούιτσιτς, επισημαίνει ότι οι υψηλές αποτιμήσεις των εταιρειών που συνδέονται με την AI αυξάνουν τον κίνδυνο απότομης διόρθωσης στις διεθνείς χρηματιστηριακές αγορές, σε μια περίοδο κατά την οποία οι πληθωριστικές πιέσεις και το αυξημένο κόστος δανεισμού επιβαρύνουν τις οικονομίες.
Σύμφωνα με το Bloomberg, μιλώντας τη Δευτέρα (16/11) στη Φρανκφούρτη, κατά την έναρξη του Euro Finance Week, ο κεντρικός τραπεζίτης της Κροατίας υπογράμμισε ότι οι αποτιμήσεις που σχετίζονται με την τεχνητή νοημοσύνη παραμένουν ιδιαίτερα υψηλές. Η πρόσφατη χρηματιστηριακή διόρθωση μετά τις ενδιάμεσες εκλογές στις ΗΠΑ, παρότι περιορισμένης έκτασης, αποτελεί, σύμφωνα με τον ίδιο, υπενθύμιση ότι οι επενδυτές πρέπει να παραμείνουν προσεκτικοί.
Ο αντιπρόεδρος της ΕΚΤ εξήγησε ότι οι κίνδυνοι για τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα δεν περιορίζονται πλέον στην πιθανότητα υποχώρησης των τιμών των τεχνολογικών μετοχών. Η αυξανόμενη εξάρτηση των επενδύσεων στην τεχνητή νοημοσύνη από εξωτερική χρηματοδότηση, η μετατόπιση από τις αγορές μετοχών προς τον δανεισμό και η συγκέντρωση μεγάλων χρηματοοικονομικών ανοιγμάτων σε περιορισμένο αριθμό επιχειρήσεων δημιουργούν πρόσθετες πηγές ανησυχίας.
Παράλληλα, η ολοένα ταχύτερη υιοθέτηση εφαρμογών AI από επιχειρήσεις και χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς ενισχύει την ανάγκη διαχείρισης νέων λειτουργικών κινδύνων. Ανάμεσά τους περιλαμβάνονται οι κυβερνοεπιθέσεις, οι οποίες θα μπορούσαν να προκαλέσουν διαταραχές σε κρίσιμες χρηματοοικονομικές υπηρεσίες και συστήματα.
Η παρέμβαση του Βούιτσιτς πραγματοποιείται δύο ημέρες πριν από τη δημοσίευση της εξαμηνιαίας έκθεσης της ΕΚΤ για τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα, στην οποία θα αξιολογηθούν οι σημαντικότερες απειλές για τις τράπεζες και το ευρύτερο χρηματοπιστωτικό σύστημα των 21 χωρών της Ευρωζώνης.
Δημόσιο χρέος και πληθωρισμός πιέζουν την Ευρωζώνη
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε ο Βούιτσιτς και στην αυξημένη ευπάθεια του δημόσιου χρέους, τόσο στην Ευρώπη όσο και στις Ηνωμένες Πολιτείες. Οι ανησυχίες για τον πληθωρισμό, σε συνδυασμό με την άνοδο των αποδόσεων των κρατικών ομολόγων, δημιουργούν δυσκολότερες συνθήκες χρηματοδότησης για τις κυβερνήσεις, αυξάνοντας τους κινδύνους για τη σταθερότητα των αγορών.
Η Ευρωζώνη έχει μέχρι στιγμής επιδείξει αξιοσημείωτη ανθεκτικότητα απέναντι στις οικονομικές επιπτώσεις του πολέμου στο Ιράν και στην αύξηση του ενεργειακού κόστους. Ωστόσο, ο πληθωρισμός κινείται πλέον σε επίπεδα περίπου διπλάσια από τον στόχο 2% της ΕΚΤ, διατηρώντας την πίεση για περαιτέρω αύξηση των επιτοκίων.
Μετά από δύο αυξήσεις κατά 25 μονάδες βάσης από την έναρξη της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή, οι αξιωματούχοι της ΕΚΤ αφήνουν να διαφανεί το ενδεχόμενο νέας αύξησης τον Δεκέμβριο, ενώ οι επενδυτές αναμένουν πρόσθετη νομισματική σύσφιγξη το 2027.
Ο αξιωματούχος σημείωσε ότι η οικονομία συνέχισε να αναπτύσσεται κατά το τρίτο τρίμηνο και ότι οι μισθοί δεν εμφανίζουν μέχρι στιγμής σημαντική αντίδραση στις πρόσφατες πληθωριστικές πιέσεις. Προειδοποίησε, ωστόσο, ότι οι αυξήσεις στις τιμές της ενέργειας θα μπορούσαν να ενισχύσουν περαιτέρω τον πληθωρισμό, ενώ η υποχώρηση της εμπιστοσύνης και το υψηλότερο κόστος δανεισμού ενδέχεται να περιορίσουν την ανάπτυξη.
Η προειδοποίηση για τις μη τραπεζικές χρηματοδοτήσεις
Στο επίκεντρο των επισημάνσεων της ΕΚΤ βρίσκονται επίσης τα μη τραπεζικά χρηματοπιστωτικά ιδρύματα και η ταχεία ανάπτυξη της αγοράς ιδιωτικής πίστωσης, γνωστής ως private credit. Πρόκειται για χρηματοδοτήσεις που παρέχονται εκτός του παραδοσιακού τραπεζικού συστήματος και αποκτούν ολοένα μεγαλύτερη σημασία για τις επιχειρήσεις.
Ο Βούιτσιτς υποστήριξε ότι, παρότι οι κίνδυνοι εμφανίζονται προς το παρόν περιορισμένοι, η ταχεία ανάπτυξη του κλάδου απαιτεί στενή παρακολούθηση. Η περιορισμένη διαφάνεια, οι αυξανόμενες διασυνδέσεις με τράπεζες και ασφαλιστικές εταιρείες και οι πιθανές αναντιστοιχίες ρευστότητας αποτελούν παράγοντες που μπορούν να ενισχύσουν τη μετάδοση αναταράξεων στο χρηματοπιστωτικό σύστημα.
Τόνισε ότι η Ευρώπη χρειάζεται περισσότερη χρηματοδότηση μέσω των κεφαλαιαγορών, αλλά η μεγαλύτερη συμμετοχή μη τραπεζικών οργανισμών πρέπει να συνοδεύεται από ισχυρότερες δικλίδες ασφαλείας και αποτελεσματικότερη εποπτεία σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
