Το σκάνδαλο που οδήγησε στην αποχώρηση του Τζένσεν Χουάνγκ από την ηγεσία της Nvidia απειλεί να αναζωπυρώσει την εμπορική αντιπαράθεση ΗΠΑ και Κίνας, σε μια ιδιαίτερα κρίσιμη συγκυρία για τις σχέσεις των δύο μεγαλύτερων οικονομιών του κόσμου. Η φερόμενη ερωτική σχέση του πρώην διευθύνοντος συμβούλου του αμερικανικού τεχνολογικού κολοσσού με γυναίκα που οι αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών υποπτεύονται ότι είναι κατάσκοπος της Κίνας έχει ήδη προκαλέσει πολιτικές αντιδράσεις στην Ουάσιγκτον, ενισχύοντας τις πιέσεις για αυστηρότερους περιορισμούς στις εξαγωγές προηγμένων μικροτσίπ.
Σύμφωνα με οικονομολόγους που μίλησαν στο CNBC, οι εμπορικές εντάσεις μεταξύ Ουάσιγκτον και Πεκίνου ενδέχεται να επανέλθουν δυναμικά το 2027, καθώς το Κογκρέσο, που πλέον ελέγχεται από τους Δημοκρατικούς, αποκτά μεγαλύτερη επιρροή στη διαμόρφωση της πολιτικής για τις εξαγωγές τεχνολογίας.
Η υπόθεση αποκτά ιδιαίτερη σημασία ενόψει της συνάντησης του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ με τον Κινέζο ομόλογό του Σι Τζινπίνγκ, η οποία είναι προγραμματισμένη για την Πέμπτη.
Χουάνγκ: Η πρώτη αντίδραση της Ουάσιγκτον και το «παράθυρο» για την Κίνα
Η αμερικανική κυβέρνηση έχει ήδη προχωρήσει στις πρώτες κινήσεις της μετά τις αποκαλύψεις για τον Χουάνγκ. Τη Δευτέρα, το υπουργείο Εμπορίου των ΗΠΑ ανακοίνωσε μέτρα για να κλείσει ένα κανονιστικό κενό που επέτρεπε σε κινεζικές επιχειρήσεις να αποκτούν πρόσβαση στην προηγμένη υπολογιστική ισχύ της Nvidia μέσω κέντρων δεδομένων εγκατεστημένων σε τρίτες χώρες.
Με τον τρόπο αυτό, κινεζικές εταιρείες μπορούσαν να αξιοποιούν ισχυρές τεχνολογικές υποδομές εκτός των συνόρων τους, παρακάμπτοντας στην πράξη ορισμένους από τους αμερικανικούς περιορισμούς στις εξαγωγές.
Το Πεκίνο δεν έχει ακόμη τοποθετηθεί επισήμως απέναντι στη νέα αμερικανική πρωτοβουλία, η οποία ανακοινώθηκε λίγες ημέρες πριν από τη συνάντηση των δύο ηγετών.
Ο Βίσνου Βαραθάν, επικεφαλής οικονομικών αναλύσεων και στρατηγικής της Mizuho Bank, εκτιμά ότι το «Jensen-Gate», όπως έχει ονομαστεί η υπόθεση, μπορεί να οξύνει τις εντάσεις και να ενισχύσει τη σκληρή ρητορική των δύο πλευρών, χωρίς ωστόσο να αποτελεί από μόνο του μια θεμελιώδη ανατροπή στις διμερείς σχέσεις.
Οι σχέσεις ΗΠΑ και Κίνας είχαν παρουσιάσει σημάδια βελτίωσης μετά την εμπορική εκεχειρία στην οποία κατέληξαν πέρυσι ο Τραμπ και ο Σι, στο περιθώριο της συνόδου της Οικονομικής Συνεργασίας Ασίας – Ειρηνικού (APEC).
Ο Μπεν Έμονς, διευθύνων σύμβουλος της Highline Asset Management, σημειώνει ότι η συχνότητα των συναντήσεων μεταξύ των δύο ηγετών φέτος αποτελεί ένδειξη μιας πιο θετικής πορείας.
Ωστόσο, το ερώτημα είναι κατά πόσο το σκάνδαλο της Nvidia μπορεί να ανατρέψει αυτή τη δυναμική.
Ο μεγάλος κίνδυνος βρίσκεται στο Κογκρέσο
Κατά τον Έμονς, το πιθανότερο είναι ότι η υπόθεση δεν θα εκτροχιάσει βραχυπρόθεσμα τις σχέσεις Τραμπ – Σι. Ο μεγαλύτερος κίνδυνος, όπως επισημαίνει, είναι να δώσει στο Κογκρέσο την πολιτική αφορμή να επιβάλει αυστηρότερους τεχνολογικούς περιορισμούς μέσα στους επόμενους έξι έως δώδεκα μήνες.
Η νέα πολιτική ισορροπία στην Ουάσιγκτον καθιστά το ενδεχόμενο αυτό ιδιαίτερα σημαντικό.
Οι Δημοκρατικοί απέκτησαν τον έλεγχο του Κογκρέσου μετά τις ενδιάμεσες εκλογές, στις οποίες οι Ρεπουμπλικανοί του Τραμπ υπέστησαν ήττα, εν μέσω της δυσαρέσκειας για το αυξημένο κόστος ζωής που συνδέεται και με τον πόλεμο στο Ιράν.
Ο Αμερικανός πρόεδρος και οι κορυφαίοι αξιωματούχοι εμπορικής πολιτικής επιδιώκουν την παράταση της εμπορικής εκεχειρίας με την Κίνα πέραν της 10ης Ιανουαρίου.
Για το Πεκίνο, το διακύβευμα είναι εξίσου μεγάλο. Η ισχυρή εξαγωγική επίδοση της κινεζικής τεχνολογικής βιομηχανίας αποτελεί σημαντικό στήριγμα για μια εγχώρια οικονομία που εξακολουθεί να αντιμετωπίζει αποπληθωριστικές πιέσεις, υποτονική καταναλωτική εμπιστοσύνη και μια αγορά ακινήτων που δεν έχει ακόμη ανακάμψει με βιώσιμο τρόπο.
Η Αλίσια Γκαρσία Ερέρο, επικεφαλής οικονομολόγος Ασίας – Ειρηνικού της Natixis, επισημαίνει ότι οι πολιτικοί συσχετισμοί μετά τις ενδιάμεσες εκλογές δίνουν στο Κογκρέσο, και ιδιαίτερα στους Δημοκρατικούς, μεγαλύτερα περιθώρια να απαιτήσουν αυστηρότερους ελέγχους στις εξαγωγές ή να ασκήσουν κριτική σε οποιαδήποτε πολιτική θεωρηθεί υπερβολικά διαλλακτική απέναντι στην Κίνα.
Όπως εξηγεί, οι αγορές έχουν σε μεγάλο βαθμό αντιμετωπίσει την εμπορική εκεχειρία ως παράγοντα διαρκούς σταθερότητας. Ωστόσο, ο κίνδυνος νέας κλιμάκωσης παραμένει υπαρκτός, εφόσον ενταθούν οι πολιτικές πιέσεις, προκύψουν διαφωνίες σχετικά με την εφαρμογή των συμφωνιών ή υπάρξουν νέες αποκαλύψεις από τις έρευνες για τον Χουάνγκ.
Πώς βλέπει το Πεκίνο το «Jensen-Gate»
Η ενίσχυση των πολιτικών δυνάμεων που υποστηρίζουν σκληρότερη στάση απέναντι στην Κίνα δεν έχει περάσει απαρατήρητη από το Πεκίνο.
Σε άρθρο της τη Δευτέρα, η κινεζική κρατική εφημερίδα China Daily υποστήριξε ότι η πολιτική αναταραχή γύρω από τη Nvidia υπερβαίνει κατά πολύ τα όρια μιας εταιρικής υπόθεσης ή της προσωπικής συμπεριφοράς του πρώην διευθύνοντος συμβούλου της.
Κατά την εφημερίδα, ο χρόνος των αποκαλύψεων, η αντίδραση του Κογκρέσου και οι νομοθετικές πρωτοβουλίες που αποκτούν δυναμική στην Ουάσιγκτον παραπέμπουν σε έναν ευρύτερο στόχο: τη διαμόρφωση πολιτικής υποστήριξης για ακόμη αυστηρότερους περιορισμούς στην πρόσβαση της Κίνας σε προηγμένες αμερικανικές τεχνολογίες.
Η αμερικανική πλευρά, από την άλλη, επικεντρώνεται στο ενδεχόμενο να έχουν παραβιαστεί οι κανόνες εξαγωγής προηγμένων μικροτσίπ ή να έχουν εκτεθεί ευαίσθητες τεχνολογικές πληροφορίες.
Το σενάριο που μπορεί να οδηγήσει σε νέα αντίμετρα
Ο Μπεν Έμονς περιγράφει ένα ιδιαίτερα επιβαρυντικό σενάριο, στο οποίο οι αμερικανικές έρευνες θα εντόπιζαν επιβεβαιωμένη σύνδεση της υπόθεσης με το κινεζικό υπουργείο Κρατικής Ασφάλειας, αλλά και αποδείξεις ότι προηγμένα μικροτσίπ είχαν διοχετευθεί σε μη εγκεκριμένους παραλήπτες.
Εάν επαληθευόταν ένα τέτοιο ενδεχόμενο, το Κογκρέσο θα μπορούσε να κινηθεί προς τη θέσπιση μηχανισμών ελέγχου των πωλήσεων μικροτσίπ με δυνατότητα ουσιαστικού μπλοκαρίσματος.
Η απάντηση του Πεκίνου, σύμφωνα με τον ίδιο αναλυτή, θα μπορούσε να περιλαμβάνει περιορισμούς στις εξαγωγές σπάνιων γαιών και άλλων στρατηγικών υλικών.
Ο Έμονς αποδίδει σε αυτό το σενάριο πιθανότητα περίπου 20%-25% σε ορίζοντα εξαμήνου, χαρακτηρίζοντάς την σχετικά χαμηλή, αλλά προειδοποιώντας ότι ο συγκεκριμένος κίνδυνος δεν έχει ενσωματωθεί επαρκώς στις αποτιμήσεις των αγορών.
Από την πλευρά του, ο Κρις Μίλερ, αναπληρωτής καθηγητής διεθνούς ιστορίας στη Σχολή Fletcher του Πανεπιστημίου Tufts, εκτιμά ότι εάν οι έρευνες αποκαλύψουν παρατυπίες, το Κογκρέσο είναι πιθανό να προωθήσει νομοθεσία που θα προκαλέσει την αντίδραση του Πεκίνου.
Μιλώντας στην εκπομπή «Squawk Box Asia» του CNBC, σημείωσε ότι τόσο υψηλόβαθμοι αξιωματούχοι της κυβέρνησης Τραμπ όσο και Ρεπουμπλικανοί και Δημοκρατικοί νομοθέτες επικεντρώνονται έντονα στο ζήτημα των τεχνολογικών εξαγωγών.
Στο πλαίσιο αυτό, τα μικροτσίπ και ο εξοπλισμός κατασκευής ημιαγωγών ενδέχεται να βρεθούν αντιμέτωπα με ακόμη αυστηρότερους περιορισμούς τους επόμενους μήνες.
Γιατί η Nvidia χρειάζεται την Κίνα περισσότερο από ό,τι η Κίνα τη Nvidia
Μια ενδιαφέρουσα παράμετρος της αντιπαράθεσης αφορά τη στάση του ίδιου του Πεκίνου απέναντι στα προηγμένα μικροτσίπ της Nvidia.
Παρά το γεγονός ότι η Ουάσιγκτον έχει εγκρίνει τις εξαγωγές των ισχυρών H200 στην κινεζική αγορά, η Κίνα δεν έχει δώσει ακόμη το πράσινο φως για την αγορά τους.
Η στάση αυτή συνδέεται με τη στρατηγική του Πεκίνου να ενισχύσει την εγχώρια παραγωγή ημιαγωγών και να περιορίσει την εξάρτησή του από την αμερικανική τεχνολογία.
Όπως χαρακτηριστικά επισημαίνει ο Έμονς, η συγκεκριμένη εξέλιξη δείχνει ότι το Πεκίνο χρειάζεται σήμερα τη Nvidia λιγότερο από όσο η Nvidia χρειάζεται την κινεζική αγορά.
Έτσι, ενώ οι δύο μεγαλύτερες οικονομίες του κόσμου επιχειρούν να διατηρήσουν την εμπορική εκεχειρία, η υπόθεση Χουάνγκ δημιουργεί ένα νέο πεδίο πιθανής αντιπαράθεσης, με επίκεντρο την τεχνητή νοημοσύνη, τους ημιαγωγούς και τον έλεγχο των στρατηγικών τεχνολογιών.
