Την 25η Μαρτίου γιορτάζουμε τον Ευαγγελισμό της Θεοτόκου, τους Βαγγέληδες και τις Ευαγγελίες, καθώς και την επέτειο για την Επανάσταση του 1821.
Ο λόγος που αυτή την ημέρα τρώμε μπακαλιάρο σχετίζεται με τη μεγάλη χριστιανική γιορτή που αποτελεί εξαίρεση στη νηστεία της Σαρακοστής.
Καθώς η 25η Μαρτίου θεωρείται για τους Χριστιανούς μία χαρμόσυνη θρησκευτική εορτή επιτρέπεται, κατ’ εξαίρεση, η κατανάλωση ψαριού, λαδιού και κρασιού.
Η Μεγάλη Σαρακοστή είναι η παλαιότερη και πιο αυστηρή νηστεία για την Ορθόδοξη Εκκλησία.
Ωστόσο, τις ημέρες της Σαρακοστής η νηστεία διακόπτεται άλλες δύο φορές.
Η δεύτερη ημέρα διακοπής (μετά την 25η Μαρτίου) είναι η Κυριακή των Βαΐων, η οποία είναι αφιερωμένη στον επίγειο βίο του Ιησού και η τρίτη, η Μεγάλη Πέμπτη, σε ανάμνηση της παράδοσης του μυστηρίου της Θείας Ευχαριστίας από τον Ιησού Χριστό.
Η εξήγηση για την γευστική αυτή συνήθεια είναι αρκετά απλή κι έχει να κάνει κυρίως με την αδυναμία των κατοίκων της ενδοχώρας να προμηθεύονται άμεσα και οικονομικά φρέσκο ψάρι.
Παρά το ότι ο μπακαλιάρος δεν είναι ένα καθαρά ελληνικό ψάρι, καθώς απαντάται κυρίως στις ακτές του βορειοανατολικού Ατλαντικού, το γεγονός ότι γίνεται παστός τον καθιστά ένα τρόφιμο φθηνό κι εύκολο στη συντήρηση.
Γιατί μπακαλιάρος
Όσον αφορά στο γιατί επιλέχθηκε ο μπακαλιάρος για να τιμάται αυτή η ημέρα, αξίζει να σημειώσουμε ότι η Ελλάδα, εκτός από τις ατελείωτες παραλίες και τον νησιωτικό της χώρο, έχει και έναν μεγάλο ορεινό όγκο γεμάτο από πόλεις και χωριά, όπου το φρέσκο ψάρι δεν είναι εύκολη υπόθεση. Οπότε το παστό, κατάλληλα συντηρημένο είναι μια θαυμάσια εναλλακτική λύση.
Το ωραίο αυτό ψάρι με την ολόλευκη κρουστή σάρκα, παρόλο που συχνά το βρίσκουμε και στη Μεσόγειο, προτιμά να κολυμπάει κυρίως στα νερά του Ατλαντικού Ωκεανού, οπότε οι χώρες που τον αλιεύουν περισσότερο είναι η Νορβηγία, η Ισλανδία και η Πορτογαλία, που του έχει μάλιστα ιδιαίτερη αδυναμία.
Οι λαοί αυτοί, εδώ και αιώνες συνηθίζουν να παστώνουν τον μπακαλιάρο και να τον εμπορεύονται σε όλες τις χώρες της Μεσογείου μεταξύ των οποίων και στην Ελλάδα.
Υπολογίζεται ότι ο παστός μπακαλιάρος πρωτοήρθε στη χώρα μας τον 15ο αιώνα και προτιμήθηκε αμέσως καθώς μπορεί να διατηρηθεί για πολύ περισσότερες μέρες από ένα φρέσκο ψάρι και άρα να ταξιδέψει αναλλοίωτο ακόμα και στις πιο απομακρυσμένες, ορεινές περιοχές.
Στις τοπικές κουζίνες της Ελλάδας συναντάμε άπειρες συνταγές για να μαγειρέψουμε τον μπακαλιάρο: πλακί, ψητό, βραστό, με χόρτα, με σταφίδες, με πατάτες κ.ά. Ωστόσο, η συνταγή που κερδίζει πάντα είναι ο τηγανητός, που έχει στο πλάι του μια δυνατή σκορδαλιά.
