Σε νέα διαγωνιστική διαδικασία για το τριετές πρόγραμμα 2027-2029 προχωρά η Περιφέρεια Αττικής, στοχεύοντας στην υγειονομική θωράκιση του Λεκανοπεδίου.
Ενισχύοντας κατά 30% τους φετινούς επίγειους και εναέριους ψεκασμούς, η Περιφέρεια Αττικής κλιμακώνει τις παρεμβάσεις της για τον περιορισμό των κουνουπιών. Όπως διευκρινίζεται, τα αυξημένα ποσοστά εφαρμογών θα διατηρηθούν και στο νέο τριετές πρόγραμμα της περιόδου 2027-2029, για το οποίο εκτελείται ήδη η σχετική διαγωνιστική διαδικασία. Σε αυτό το πλαίσιο, ο Περιφερειάρχης Αττικής, Νίκος Χαρδαλιάς, δήλωσε χαρακτηριστικά: «Βρισκόμαστε σε πλήρη επιφυλακή για την αντιμετώπιση των κουνουπιών – Έχουμε ήδη αυξήσει κατά 30% τους φετινούς επίγειους και εναέριους ψεκασμούς».
Οι παρεμβάσεις υλοποιούνται μέσω του Προγράμματος Ολοκληρωμένης Διαχείρισης Κουνουπιών, το οποίο καλύπτει το σύνολο της Αττικής. Ο σχεδιασμός τους βασίζεται αυστηρά σε επιστημονικά δεδομένα και τα τεχνικά χαρακτηριστικά προσαρμόζονται στις ιδιαίτερες ανάγκες κάθε περιοχής.
Κομβικό άξονα του σχεδιασμού αποτελεί η θεσμική συνεργασία της Περιφέρειας με το Μπενάκειο Φυτοπαθολογικό Ινστιτούτο. Το Ινστιτούτο έχει αναλάβει τη συστηματική παρακολούθηση, τις δειγματοληψίες και την έρευνα της εξέλιξης των κουνουπιών σε ολόκληρο το Λεκανοπέδιο. Τα ευρήματα των αναλύσεων υποδεικνύουν τον ακριβή χρόνο και τόπο των παρεμβάσεων, τροφοδοτώντας με απαραίτητα δεδομένα τις αρμόδιες Διευθύνσεις Υγειονομικού Ελέγχου & Περιβαλλοντικής Υγιεινής της Περιφέρειας Αττικής, ώστε να εκτελούν το έργο τους στοχευμένα και με ταχύτητα.
Συγκεκριμένοι ρόλοι, κοινή προσπάθεια με τους Δήμους
Αναφορικά με τον ιό του Δυτικού Νείλου διευκρινίζεται ότι μεταδίδεται στον άνθρωπο από το τσίμπημα του κοινού κουνουπιού (Culex pipiens), που ζει και αναπτύσσεται κυρίως μέσα στις πόλεις, κοντά σε σπίτια και σε χώρους όπου υπάρχει καθημερινή ανθρώπινη δραστηριότητα. Είναι ιδιαίτερα ανθρωπόφιλο και για την αναπαραγωγή του αξιοποιεί κυρίως εστίες στάσιμου νερού που δημιουργούνται μέσα στο αστικό περιβάλλον. Τέτοιες εστίες μπορεί να υπάρχουν σε φρεάτια, βόθρους, δοχεία ή άλλες μικρές συλλογές νερού, καθώς και σε αυλές και κήπους.
Υπογραμμίζεται παράλληλα ότι ως περιοχή συστηματικής παρέμβασης της Περιφέρειας κατά των κουνουπιών, ορίζεται ρητώς το φυσικό και περιαστικό περιβάλλον της Αττικής και όχι ο αστικός ιστός της κάθε πόλης. Εντός του αστικού ιστού η διαχείριση των ανθρωπογενών εστιών και η εφαρμογή των τοπικών προγραμμάτων καταπολέμησης των εντόμων, αποτελούν πρωτίστως αρμοδιότητα των κατά τόπους Δήμων.
Η Περιφέρεια συνεπικουρεί εντός του ιστού των πόλεων, αποκλειστικά και μόνο σε έκτακτες περιπτώσεις με μια σειρά επιχειρησιακών δράσεων σε όλες τις εν δυνάμει εστίες, τόσο στους κοινόχρηστους όσο και στους ιδιωτικούς χώρους. Η ύπαρξη άλλωστε ενεργού και συστηματικού προγράμματος σε κάθε Δήμο θεωρείται επιστημονικά κρίσιμος κρίκος για την αποτελεσματική προστασία των αστικών γειτονιών.
Νίκος Χαρδαλιάς: «Ο σχεδιασμός έχει ήδη προσαρμοστεί στα νέα δεδομένα»
Όπως δηλώνει ο Περιφερειάρχης Αττικής Νίκος Χαρδαλιάς: «Η προστασία της δημόσιας υγείας δεν επιτρέπει κανέναν εφησυχασμό. Οι συνθήκες αλλάζουν και ο σχεδιασμός μας πρέπει να προσαρμόζεται άμεσα στα νέα δεδομένα. Η εμφάνιση κρουσμάτων του ιού του Δυτικού Νείλου σε συνδυασμό με τους κινδύνους που ελλοχεύουν από την κλιματική αλλαγή μας οδήγησαν στην απόφαση να ενισχύσουμε τις στοχευμένες δράσεις κατά των κουνουπιών κατά 30%, προσθέτοντας νέους ψεκασμούς από εδάφους και αέρος κατά των εντόμων. Φέτος πραγματοποιούμε περισσότερες δράσεις από κάθε άλλη χρονιά, ενώ την ίδια ενίσχυση έχουμε προβλέψει και για το νέο τριετές πρόγραμμα 2027 – 2029.
Η επιστημονική παρακολούθηση του προγράμματός μας από το Μπενάκειο Φυτοπαθολογικό Ινστιτούτο και η άψογη συνεργασία μας τόσο με τον ΕΟΔΥ όσο και με τους Δήμους της Αττικής, δημιουργούν τα εχέγγυα για την καλύτερη αντιμετώπιση του προβλήματος. Παράλληλα από το 2025 λειτουργεί το Παρατηρητήριο Ενημέρωσης Κουνουπιών attica-mosquito.gr, όπου οι πολίτες μπορούν να βρουν ενημερωτικό υλικό, καμπάνιες και πληροφορίες για τις δράσεις μας. Όλες οι ενέργειες του προγράμματος δημοσιοποιούνται επίσης στην ιστοσελίδα της Περιφέρειας Αττικής (https://www.patt.gov.gr/category/koinonia/perivallon/kounoupia/) όπου οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να ανατρέχουν και να ενημερώνονται. Εργαζόμαστε με σχέδιο, επιστημονικά στοιχεία και ξεκάθαρους ρόλους, με κοινό στόχο την προστασία των πολιτών».
Γιώργος Κώσταντος: «Από 58 αυξήθηκαν σε 78 οι κύκλοι ψεκασμών στην Ανατολική Αττική»
Από την πλευρά του ο Πρόεδρος της Τεχνικής Επιτροπής Παρακολούθησης του προγράμματος καταπολέμησης κουνουπιών της Π.Ε. Ανατολικής Αττικής, Γιώργος Κώσταντος, υγιεινολόγος MSc – επόπτης Δημόσιας Υγείας, σημειώνει: «Για την άμεση αντιμετώπιση των κρουσμάτων του ιού του Δυτικού Νείλου, έχουμε αυξήσει τους έκτακτους ψεκασμούς κατά 20. Συγκεκριμένα, στο πρόγραμμα εφαρμογών από εδάφους για το 2026, από τις 58 εφαρμογές (24 στις περιαστικές περιοχές των Δήμων της Ανατολικής Αττικής, 24 στις Οικολογικά Προστατευμένες Περιοχές και 10 έκτακτες) ανεβήκαμε στις 78. Παράλληλα σε έκτακτες περιπτώσεις παρεμβαίνουμε άμεσα στο αστικό περιβάλλον σε συνεργασία με τους Δήμους, με σειρά επιχειρησιακών δράσεων».
Δρ. Αντώνιος Μιχαηλάκης: «Η επιστημονική παρακολούθηση καθορίζει τις παρεμβάσεις»
Ο Δρ. Αντώνιος Μιχαηλάκης, Ερευνητής Α΄ και Προϊστάμενος του Εργαστηρίου Εντόμων και Παρασίτων Υγειονομικής Σημασίας του Μπενακείου Φυτοπαθολογικού Ινστιτούτου, επισημαίνει: «Τα στοιχεία της έρευνάς μας, δείχνουν ότι το κοινό κουνούπι υπάρχει καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους. Οι ολοένα και πιο ήπιοι χειμώνες, λόγω της κλιματικής αλλαγής, το βοηθούν να προσαρμόζεται γρηγορότερα και να παραμένει ενεργό για μεγαλύτερο διάστημα. Στις δειγματοληψίες μπορεί επίσης να εντοπίζονται κουνούπια θετικά στον ιό.
Το ερευνητικό πρόγραμμα που εκτελεί η Περιφέρεια Αττικής και το Μπενάκειο Φυτοπαθολογικό Ινστιτούτο αφορά στην υλοποίηση δράσεων εντομολογικής επιτήρησης και έρευνας αλλά και παρεμβάσεων σε όλη την έκταση της Περιφέρειας Αττικής. Παράγει αξιόπιστα στοιχεία, τα οποία είναι άμεσα διαθέσιμα σε κάθε ενδιαφερόμενο φορέα. Με βάση αυτά τα στοιχεία καθορίζονται οι παρεμβάσεις, κυρίως μέσα στις πόλεις. Το πρόγραμμά μας συμμορφώνεται πλήρως με τους στόχους που έχουν τεθεί από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας και τους Στόχους Βιώσιμης Ανάπτυξης των Ηνωμένων Εθνών, γεγονός που το αναδεικνύει ως σημαντική καλή πρακτική, σε ευρωπαϊκό επίπεδο».
