Ισχυρή υποστήριξη στην επιστροφή των Γλυπτών του Παρθενώνα στην Ελλάδα καταγράφει νέα δημοσκόπηση της YouGov, την οποία παρουσιάζουν οι βρετανικοί Times.
Συγκεκριμένα, οερισσότεροι από τους μισούς Βρετανούς τάσσονται υπέρ της επανένωσης των Γλυπτών στο Μουσείο της Ακρόπολης, ενώ μόλις ένας στους πέντε θεωρεί ότι πρέπει να παραμείνουν στο Βρετανικό Μουσείο. Η υποστήριξη αυξάνεται ακόμη περισσότερο όταν η επιστροφή συνδέεται με μια ευρύτερη πολιτιστική συνεργασία Ελλάδας και Ηνωμένου Βασιλείου, η οποία θα προβλέπει τη φιλοξενία σημαντικών ελληνικών αρχαιοτήτων σε βρετανικά μουσεία.
Η έρευνα πραγματοποιήθηκε στα μέσα Οκτωβρίου 2026, σε δείγμα 2.452 Βρετανών ενηλίκων, για λογαριασμό του οργανισμού Parthenon Project, που δραστηριοποιείται υπέρ της επιστροφής των Γλυπτών στην Αθήνα. Τα αποτελέσματά της παρουσιάζονται σε μια περίοδο κατά την οποία συνεχίζονται οι προσπάθειες εξεύρεσης συμφωνίας, παρά τα νομικά εμπόδια και τις διαφωνίες για το καθεστώς ιδιοκτησίας των αρχαιοτήτων.
Μόλις 20% υπέρ της παραμονής
Στο βασικό ερώτημα της δημοσκόπησης, οι συμμετέχοντες κλήθηκαν να απαντήσουν εάν τα Γλυπτά του Παρθενώνα πρέπει να παραμείνουν στο Βρετανικό Μουσείο του Λονδίνου ή να επιστραφούν στο Μουσείο της Ακρόπολης στην Ελλάδα. Το 52% τάχθηκε υπέρ της επιστροφής στην Αθήνα, ενώ το 20% υποστήριξε την παραμονή τους στη Βρετανία. Το υπόλοιπο 28% δεν επέλεξε κάποια από τις δύο θέσεις.
Το εύρημα έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς δείχνει ότι η επιστροφή των Γλυπτών συγκεντρώνει την υποστήριξη της απόλυτης πλειοψηφίας των ερωτηθέντων, ακόμη και χωρίς να συνδέεται με ανταλλάγματα ή άλλη συμφωνία μεταξύ των δύο χωρών.
Η δημοσκόπηση καταγράφει επίσης διακομματική υποστήριξη. Μεταξύ των ψηφοφόρων των Εργατικών, το 62% υποστηρίζει την επιστροφή, έναντι 15% που διαφωνεί. Στους ψηφοφόρους των Συντηρητικών, το αντίστοιχο ποσοστό διαμορφώνεται στο 43%, έναντι 33% που προτιμά την παραμονή των Γλυπτών στο Λονδίνο.
Στο 58% η υποστήριξη για μια συμφωνία Ελλάδας – Βρετανίας
Ακόμη μεγαλύτερη είναι η αποδοχή μιας συμφωνίας που θα συνδυάζει την επιστροφή των Γλυπτών του Παρθενώνα με μια ευρύτερη πολιτιστική συνεργασία.
Σύμφωνα με το σενάριο που τέθηκε στους συμμετέχοντες, τα Γλυπτά θα επέστρεφαν στην Αθήνα, ενώ τα βρετανικά μουσεία θα μπορούσαν να φιλοξενούν σημαντικά ελληνικά αρχαιολογικά ευρήματα και εκθέσεις, ακόμη και αντικείμενα που δεν έχουν παρουσιαστεί ποτέ εκτός Ελλάδας.
Σε αυτή την περίπτωση, το 58% των ερωτηθέντων δηλώνει ότι θα υποστήριζε τη συμφωνία, ενώ μόλις το 9% εκφράζει αντίθεση. Η πρόταση συγκεντρώνει την υποστήριξη του 72% των ψηφοφόρων των Εργατικών και του 60% των ψηφοφόρων των Συντηρητικών. Ακόμη και μεταξύ των ψηφοφόρων του Reform UK, το 44% εμφανίζεται θετικό, έναντι 16% που διαφωνεί.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι το 32% εκείνων που αρχικά προτιμούσαν να παραμείνουν τα Γλυπτά στο Βρετανικό Μουσείο δηλώνει θετικό σε μια συμφωνία πολιτιστικής συνεργασίας.
Πρόκειται για ένδειξη ότι η δυνατότητα ανταλλαγής εκθέσεων και πολιτιστικών δράσεων μπορεί να επηρεάσει τη στάση ακόμη και πολιτών που εμφανίζονται αρχικά επιφυλακτικοί απέναντι στην επιστροφή.
Το επιχείρημα που πείθει επτά στους δέκα Βρετανούς
Η έρευνα εξετάζει επίσης ποια επιχειρήματα βρίσκουν περισσότερο πειστικά οι Βρετανοί. Το 70% θεωρεί πειστικό το επιχείρημα ότι η επιστροφή θα επέτρεπε στα σωζόμενα Γλυπτά του Παρθενώνα, που βρίσκονται σήμερα μεταξύ Αθήνας και Λονδίνου, να παρουσιαστούν ως ενιαίο σύνολο. Μόλις το 16% δεν πείθεται από αυτή την προσέγγιση.
Παράλληλα, το 65% θεωρεί πειστική την προοπτική να φιλοξενηθούν σε βρετανικά μουσεία σημαντικές ελληνικές αρχαιότητες μέσα από μια πολιτιστική συνεργασία.
Αντίθετα, το επιχείρημα ότι τα Γλυπτά πρέπει να παραμείνουν στο Λονδίνο επειδή εκτίθενται δίπλα σε αντικείμενα άλλων πολιτισμών θεωρείται πειστικό από το 35%. Ακόμη μικρότερη αποδοχή, 33%, συγκεντρώνει η άποψη ότι πρέπει να παραμείνουν στο Βρετανικό Μουσείο επειδή βρίσκονται εκεί εδώ και περίπου δύο αιώνες.
Πολιτικό όφελος βλέπει το 28%
Η δημοσκόπηση διερευνά και πώς θα επηρεαζόταν η εικόνα της βρετανικής κυβέρνησης εάν υποστήριζε μια συμφωνία για την επιστροφή των Γλυπτών. Το 28% των συμμετεχόντων δηλώνει ότι θα αποκτούσε πιο θετική άποψη για την κυβέρνηση, ενώ μόλις το 8% αναφέρει ότι θα τη βλέπει πιο αρνητικά. Μεταξύ των ψηφοφόρων των Εργατικών, το 39% εκτιμά ότι θα αξιολογούσε θετικότερα την κυβέρνηση, έναντι 6% που θα σχημάτιζε αρνητικότερη άποψη.
Τα στοιχεία αυτά δείχνουν ότι μια ενδεχόμενη συμφωνία δεν θα είχε μόνο πολιτιστική αλλά και πολιτική διάσταση, αν και η δημοσκόπηση καταγράφει δηλωμένες στάσεις και όχι βέβαιες μελλοντικές εκλογικές συμπεριφορές.
Η πρόταση για τη Μάσκα του Αγαμέμνονα
Σύμφωνα με τους Times, η πολιτιστική συνεργασία θα μπορούσε να περιλαμβάνει περιοδικές εκθέσεις σημαντικών ελληνικών αρχαιοτήτων στη Βρετανία, δημιουργώντας έναν μηχανισμό πολιτιστικών ανταλλαγών. Μεταξύ των αντικειμένων που αναφέρονται στο πλαίσιο των σχετικών προτάσεων βρίσκεται και η περίφημη Μάσκα του Αγαμέμνονα, ένα από τα σημαντικότερα ευρήματα της μυκηναϊκής αρχαιολογίας.
Η αναφορά αυτή, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι έχει συμφωνηθεί ο δανεισμός του συγκεκριμένου εκθέματος ή ότι έχουν οριστικοποιηθεί οι όροι μιας πολιτιστικής σύμπραξης.
Ο οργανισμός Parthenon Project προωθεί μια πρόταση που περιλαμβάνει τη μόνιμη επανένωση των Γλυπτών στην Αθήνα, την οργάνωση περιοδικών εκθέσεων ελληνικών αρχαιοτήτων σε βρετανικά μουσεία και την ανάπτυξη εκπαιδευτικών προγραμμάτων και υποτροφιών.
Το νομικό εμπόδιο
Παρά τη θετική στάση της βρετανικής κοινής γνώμης, η οριστική επιστροφή των Γλυπτών εξακολουθεί να προσκρούει σε σημαντικά νομικά και πολιτικά εμπόδια.
Ο νόμος British Museum Act του 1963 περιορίζει αυστηρά τη δυνατότητα του Βρετανικού Μουσείου να αποχωρίζεται αντικείμενα των συλλογών του. Στις 3 Νοεμβρίου 2026, η βρετανική κυβέρνηση επιβεβαίωσε ότι δεν σχεδιάζει να τροποποιήσει τη νομοθεσία προκειμένου να επιτραπεί η μόνιμη επιστροφή των Γλυπτών.
Παράλληλα, ωστόσο, δήλωσε ότι υποστηρίζει τη συνέχιση των συζητήσεων μεταξύ του Βρετανικού Μουσείου και της ελληνικής πλευράς για μια πιθανή συμφωνία δανεισμού.
Το συγκεκριμένο μοντέλο παρουσιάζει δυσκολίες, καθώς η Ελλάδα επιδιώκει την οριστική επανένωση των Γλυπτών και δεν αποδέχεται μια συμφωνία που θα συνεπαγόταν αναγνώριση της βρετανικής κυριότητας.
Ο πρόεδρος του Βρετανικού Μουσείου, Τζορτζ Όσμπορν, έχει πραγματοποιήσει συζητήσεις για μια πιθανή συμφωνία, χωρίς μέχρι στιγμής να έχει ανακοινωθεί οριστική λύση.
