Επείγον «σήμα» περαιτέρω επιτάχυνσης και εντατικοποίησης των διεργασιών ώστε ο Κάθετος Διάδρομος Φυσικού Αερίου να καταστεί περισσότερο ανταγωνιστικός ως όδευση LNG (κυρίως αμερικανικού) προς Βορρά και περισσότερο ελκυστικός για τους προμηθευτές στέλνουν οι κινήσεις της Πολωνίας προς την κατεύθυνση της αύξησης τω εισαγωγών LNG προς την γειτονικής της Ουκρανία, στο πλαίσιο της στρατηγικής του Κιέβου για ενίσχυση της ενεργειακής ασφάλειας και περαιτέρω μείωση της εξάρτησης από το ρωσικό φυσικό αέριο.
Στο πλαίσιο αυτό εντάσσονται οι επαφές που είχαν τις προηγούμενες ημέρες στο Κίεβο ο πρόεδρος της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι με κλιμάκιο Πολωνών αξιωματούχων υπό τον πρωθυπουργό της Πολωνίας Ντόναλντ Τουσκ σε πολιτικό επίπεδο και οι Διαχειριστές Συστήματος Φυσικού Αερίου των δυο χωρών σε τεχνικό επίπεδο. Το στίγμα των συζητήσεων έδωσε ο Διευθύνων Σύμβουλος της Naftogaz, της κρατικής εταιρείας προμήθειας αερίου της Ουκρανίας Σεργίι Κορέτσκι, δηλώνοντας ότι «ενισχύουμε την στρατηγική μας συνεργασία με πολωνικές ενεργειακές εταιρείες», όπως την Orlen, προσθέτοντας ότι η Naftogaz ενδιαφέρεται να αυξήσει τις προμήθειες LNG από τις υποδομές της Πολωνίας και υπενθυμίζοντας ότι κατά το 2025 εισήγαγε περί τα 600 εκατ. κυβικά μέτρα φυσικού αερίου από τις ΗΠΑ. Ο ίδιος καλωσόρισε επίσης την απόφαση του Διαχειριστή του Συστήματος Μεταφοράς Φυσικού Αερίου της Πολωνίας GAZ-SYSTEM για τριπλασιασμό της μεταφορικής ικανότητας στον αγωγό φυσικού αερίου που συνδέει Πολωνία και Ουκρανία από 6,4 σε 18,4 εκατ, κυβικά μέτρα αερίου ημερησίως, μια «αμοιβαία επωφελή απόφαση που ενισχύει την ενεργειακή ασφάλεια και των δυο χωρών».
Βασικός πυλώνας των συζητήσεων μεταξύ Βαρσοβίας και Κιέβου είναι η αξιοποίηση του πολωνικού τερματικού LNG Świnoujście, στη Βαλτική Θάλασσα, ο οποίος μετά τις πρόσφατες επεκτάσεις διαθέτει δυναμικότητα επαναεριοποίησης περίπου 8,3 δισ. κυβικών μέτρων (bcm) ετησίως. Ο τερματικός αυτός αποτελεί σήμερα την κύρια πύλη εισαγωγής LNG της Πολωνίας και έναν από τους σημαντικότερους στη Βόρεια Ευρώπη. Παράλληλα, στο επίκεντρο βρίσκονται οι διασυνδέσεις φυσικού αερίου μεταξύ Πολωνίας και Ουκρανίας. Ο υφιστάμενος διασυνδετήριος αγωγός επιτρέπει σήμερα ροές προς την Ουκρανία της τάξης των 2 δις κυβικών μέτρων (bcm) ετησίως, με τις δύο πλευρές να εξετάζουν τεχνικές παρεμβάσεις και επενδύσεις που θα μπορούσαν να αυξήσουν τη δυναμικότητα αυτή σε 4–6 bcm ετησίως σε μεσοπρόθεσμο ορίζοντα, εφόσον υπάρξει εμπορικό ενδιαφέρον και ρυθμιστική συμφωνία.
Οι επαφές περιλαμβάνουν επίσης ζητήματα τιμολόγησης μεταφοράς και δέσμευσης δυναμικότητας, καθώς σήμερα το κόστος διασυνοριακής μεταφοράς θεωρείται κρίσιμος παράγοντας για την ανταγωνιστικότητα του LNG έναντι άλλων πηγών εφοδιασμού. Συζητούνται λύσεις για μεγαλύτερη ευελιξία στα προϊόντα μεταφοράς, καθώς και η δυνατότητα μεσοπρόθεσμων ή μακροπρόθεσμων συμβολαίων, που θα διευκολύνουν τον προγραμματισμό των προμηθευτών.
Στο τραπέζι των συζητήσεων βρίσκεται και η μελλοντική ενίσχυση των πολωνικών υποδομών LNG, με πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα το σχεδιαζόμενο πλωτό τερματικό LNG (FSRU) στο Γκντανσκ που αναμένεται να τεθεί σε λειτουργία προς το 2028 και εκτιμάται ότι θα προσθέσει περίπου 6 bcm ετησίως στη συνολική δυναμικότητα εισαγωγών LNG της Πολωνίας. Η νέα αυτή υποδομή θα μπορούσε να αυξήσει σημαντικά τις διαθέσιμες ποσότητες προς την Ουκρανία και άλλες χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης.
Σε κάθε περίπτωση, το γεγονός ότι η Πολωνία έχει «πατήσει γκάζι» για να αναδειχθεί σε προνομιακός προμηθευτής LNG προς την Ουκρανία ανεβάζει την πίεση σε όλους τους εμπλεκόμενους φορείς στο project του Κάθετου Διαδρόμου για επίλυση το ταχύτερο δυνατό των ρυθμιστικών εκκρεμοτήτων, με παράλληλη σύναψη των μακροπρόθεσμων συμφωνιών, τόσο προμήθειας αμερικανικού LNG όσο και δέσμευσης δυναμικότητας, με την Υπουργική Συνάντηση της 24ηςΦεβρουαρίου στην Ουάσιγκτον να αποκτά ολοένα και μεγαλύτερη σημασία.
Εξάρχου: Κλειδί για τον Κάθετο Διάδρομο η σύναψη μακροπρόθεσμων συμβολαίων
Σε αυτό το πλαίσιο εντάσσονται και οι επισημάνσεις του επικεφαλής του ομίλου AKTOR (και CEO της Atlantic SEE LNG Trade) Αλέξανδρου Εξάρχου ότι καθώς τα δεδομένα της αγοράς να έχουν μεταβληθεί άρδην μετά την απαγόρευση του ρωσικού φυσικού αερίου και τους πρόσφατους περιορισμούς στο αζέρικο αέριο, ο κ. Εξάρχου, η σύναψη μακροπρόθεσμων συμφωνιών προμήθειας LNG αποτελεί πλέον τη μοναδική βιώσιμη λύση. Αναφερόμενος στον Κάθετο Διάδρομο, ο ίδιος εξήγησε πως ενώ η ζήτηση αναμένεται να αγγίξει τα 15 δισ. κυβικά μέτρα (bcm) ετησίως από το 2027, οπότε το ρωσικό φυσικό αέριο δεν θα είναι πλέον διαθέσιμο, η υφιστάμενη δυνατότητα μεταφοράς από τον Νότο προς τον Βορρά περιορίζεται στην παρούσα φάση στα 2 bcm, κάτι που υποδεικνύει την ανάγκη άμεσης αναβάθμισης των υποδομών του Κάθετου Διαδρόμου που θα μπορούσε να ολοκληρωθεί έως τις αρχές του 2028 (όταν το ρωσικό αέριο θα πάψει πλέον να υφίσταται), υπό την προϋπόθεση σύναψης μακροπρόθεσμων συμφωνιών για την προμήθεια LNG που είναι κρατούν το κλειδί για τη διασφάλιση της ενεργειακής τροφοδοσίας και τη σταθερότητα των τιμών», κατέληξε ο κ. Εξάρχου.
Διαβάστε περισσότερα στο energygame.gr
