Πρόταση να τεθεί «πλαφόν» στο συνολικό κόστος του ηλεκτρικού ρεύματος για τις ενεργοβόρες βιομηχανίες της Ευρώπης στα 50 ευρώ/Μεγαβατώρα κατέθεσαν 13 σύνδεσμοι, μεταξύ των οποίων συμπεριλαμβάνονται η European Metals (πρώην Eurometaux, όπου πρόεδρος του ΔΣ είναι ο Ευάγγελος Μυτιληναίος, εκτελεστικός πρόεδρος της Metlen), που εκπροσωπεί τον κλάδο μη σιδηρούχων μετάλλων της ΕΕ, η Eurofer (χαλυβουργία), η Cefic (χημική βιομηχανία), η Cement Europe (τσιμεντοβιομηχανία), η Euromines (κλάδος εξόρυξης), η Glass Alliance (υαλουργία), η Fertilizers Europe (λιπάσματα) κ.ά.
Η ριζοσπαστική αυτή πρόταση, που επιχειρεί να απαντήσει στο «αγκάθι» του υψηλού ενεργειακού κόστους για τις ευρωπαϊκές βιομηχανίες, που τις θέτει σε μειονεκτική θέση έναντι των ανταγωνιστριών τους από ΗΠΑ, Κίνα και αλλού, έρχεται την παραμονή της άτυπης Συνόδου Κορυφής των ηγετών της Ευρωπαϊκής Ένωσης στο θέρετρο Alden Biesen του Βελγίου, όπου η ανταγωνιστικότητα των οικονομιών του «μπλοκ» θα τεθεί επί τάπητος, παρουσία των Μάριο Ντράγκι και Ενρίκο Λέτα, που κατέθεσαν συγκεκριμένες προτάσεις μέσω δύο «εμβληματικών» εκθέσεων – οι οποίες όμως έμειναν εν πολλοίς κενό γράμμα…
«Υπό τις τρέχουσες συνθήκες της παγκόσμιας αγοράς, ένας βασικός δείκτης απόδοσης (KPI) της τάξης των 50 €/MWh θα πρέπει να αποτελεί το ανώτατο όριο του συνολικού κόστους ηλεκτρικής ενέργειας για τη βιομηχανία και όχι μόνο της χονδρεμπορικής τιμής», υποστηρίζουν οι οργανώσεις σε υπόμνημα που πρόκειται να παρουσιαστεί αύριο (Πέμπτη 12 Φεβρουαρίου) και το οποίο περιήλθε σε γνώση της γερμανικής Handelsblatt. Η πρόταση συναρτάται με το Σχέδιο Δράσης για τον Εξηλεκτρισμό (Electrification Action Plan) που έχει εξαγγείλει η Κομισιόν. Σύμφωνα με το υπόμνημα, η επιτυχία του εν λόγω Σχεδίου θα πρέπει να κριθεί από το κατά πόσο θα φέρει τις τιμές του βιομηχανικού ρεύματος πιο κοντά στο όριο των 50 ευρώ. Όριο στο οποίο παραπέμπει το νέο πλαίσιο στήριξης για τις ενεργοβόρες βιομηχανίες της ΕΕ (Clean Industrial Deal State Aid Framework- CISAF), που όμως θέτει το «πλαφόν» στη χονδρεμπορική τιμή ρεύματος (και όχι στην τελική τιμή ρεύματος, όπως ζητούν οι ενεργοβόρες βιομηχανίες).
Ζητούνται ριζικές αλλαγές και στο πλαίσιο των κρατικών ενισχύσεων CISAF
Μαζί με την πρόταση για το πλαφόν, οι ενεργοβόρες βιομηχανίες της Ευρώπης ζητούν και ριζικές αλλαγές στο πλαίσιο για το CISAF. Συγκεκριμένα, μεταξύ άλλων ζητούν να διευρυνθεί η περίμετρος των επιχειρήσεων που μπορούν να λάβουν κρατική ενίσχυση, καθώς και να απαλειφθεί ο όρος οι επιλέξιμες επιχειρήσεις να διοχετεύουν υποχρεωτικά το 50% του ποσού που εξοικονομούν λόγω της επιδότησης του 50% της κατανάλωσης ρεύματός τους σε επενδύσεις για τον «πράσινο» μετασχηματισμό τους. Ζητούν επίσης να απαλειφθεί μια ακόμη περιοριστική διάταξη του ισχύοντος πλαισίου, αυτή που προβλέπει ότι οι ενισχύσεις του CISAF δεν μπορούν να «σωρευθούν» με άλλες ενισχύσεις που λαμβάνουν οι ενεργοβόρες επιχειρήσεις από άλλα εγκεκριμένα σχήματα, όπως είναι η αντιστάθμιση έναντι του κινδύνου διαρροής άνθρακα, δηλαδή η επιδότηση που λαμβάνουν βιομηχανίες που είναι εκτεθειμένες στον διεθνή ανταγωνισμό για τη μετακύλιση του κόστους CO2 της ηλεκτροπαραγωγής στις τιμές ρεύματος. Πρόκειται για ένα «εργαλείο» που χρησιμοποιείται ευρέως στην Ελλάδα (και σε άλλες χώρες της ΕΕ) για τη στήριξη των επιλέξιμων βιομηχανιών, το οποίο με τα σημερινά δεδομένα θα κινδύνευε εν πολλοίς να «βγει από την πρίζα» σε περίπτωση υιοθέτησης του CISAF από την ελληνική κυβέρνηση. Αυτός είναι ένας από τους λόγους που το CISAF -με τη σημερινή του μορφή- αντιμετωπίζεται με σκεπτικισμό από την Αθήνα, όπως δήλωσε πρόσφατα -από το βήμα ενεργειακού συνεδρίου στη Θεσσαλονίκη- ο υφυπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Νίκος Τσάφος, που χειρίζεται τον «καυτό φάκελο» της εγχώριας παρέμβασης για το βιομηχανικό ρεύμα.
Πέραν του πανευρωπαϊκού πλαφόν και των αλλαγών στο CISAF, οι ενεργοβόρες επιχειρήσεις εισηγούνται και άλλα μέτρα στήριξης, όπως το να υποχρεωθούν οι ηλεκτροπαραγωγοί που λαμβάνουν δημόσιες επιδοτήσεις να διαθέτουν ένα μέρος της παραγωγής τους σε ενεργοβόρες βιομηχανίες σε «τιμή κόστους». Μια άλλη πρόταση που περιέχεται στο υπόμνημα είναι να «παγώσουν» τα κόστη CO2 για τις ενεργοβόρες επιχειρήσεις στα επίπεδα του 2025. Λαμβάνοντας υπόψη το τρέχον γεωπολιτικό περιβάλλον και τις προκλήσεις που συνδέονται με την απανθρακοποίηση της βιομηχανίας, οι σύνδεσμοι υποστηρίζουν ότι οι μειώσεις στα κριτήρια αναφοράς (benchmarks) του Συστήματος Εμπορίας Εκπομπών (ETS) θα πρέπει να ανασταλούν από το 2026 και μετά. Μέτρο που θα μπορούσε να συμβάλλει στην αποτροπή της απώλειας περίπου του 30% των δικαιωμάτων εμπορίας ρύπων που σήμερα οι βιομηχανίες λαμβάνουν δωρεάν. Εδώ θα πρέπει να σημειωθεί ότι η Επιτροπή εξετάζει επί του παρόντος διάφορες επιλογές για τη μεταρρύθμιση του ETS I. Σύμφωνα με πληροφορίες, εξετάζει ακόμη και την παράταση της δωρεάν κατανομής δικαιωμάτων εκπομπής πέραν του αρχικά προβλεπόμενου χρονικού ορίζοντα.
Σήμα κινδύνου για κόστη ενέργειας και άνθρακα από τον επικεφαλής της BASF
Την επείγουσα ανάγκη να μεταρρυθμιστεί το απαρχαιωμένο σύστημα ρύπων της Ευρώπης ανέδειξα και ο Μάρκους Κάμιετ, διευθύνων σύμβουλος του γερμανικού κολοσσού BASF και πρόεδρος του συνδέσμου Cefic, σε συνέντευξή του στους Financial Times. «Η Ευρώπη είναι η μοναδική περιοχή στον κόσμο όπου οι εταιρείες αντιμετωπίζουν τιμωρητικές χρεώσεις για τους ρύπους που εκπέμπουν, με αποτέλεσμα η βαριά βιομηχανία της Ηπείρου να έχει πολύ μεγάλο ανταγωνιστικό πλεονέκτημα», δήλωσε ο κ. Κάμιετ, προσθέτοντας ότι «το πιο ανησυχητικό πράγμα είναι τα κόστη που μας επιβαρύνουν για την ενέργεια και το CO2».
Τούτων λεχθέντων, οι ενεργοβόρες βιομηχανίες ζητούν επίσης να δοθούν κίνητρα για να έχουν αυξημένη πρόσβαση σε φθηνό πράσινο ρεύμα, μέσω «της υιοθέτησης και χρηματοδότησης ενός στοχευμένου μηχανισμού για τον περιορισμό του κόστους που συναρτάται η ευθυγράμμιση του προφίλ των σταθμών ΑΠΕ με το προφίλ της κατανάλωσης των βιομηχανικών καταναλωτών που απαιτούν ενέργεια βάσης». Πρόκειται ουσιαστικό για εργαλείο επιδότησης των μακροχρόνιων συμβάσεων προμήθειας ρεύματος (PPA), παρόμοιας φιλοσοφίας με το λεγόμενο Green Pool, που είχε προταθεί παλαιότερα, αλλά δεν είχε γίνει αποδεκτό από τη Γενική Διεύθυνση Ανταγωνισμού της Επιτροπής. Τέλος, εισηγούνται να αξιολογηθεί -το αργότερο έως το τέλος του 2026- η λειτουργία της αγοράς ηλεκτρισμού της ΕΕ και η αρχιτεκτονική της, με το βλέμμα στον εντοπισμό στρεβλώσεων που επηρεάζουν την ανταγωνιστικότητα και τα συνολικά κόστη του συστήματος ηλεκτρισμού για τις βιομηχανίες.
Τα μηνύματα του ΣΕΒ και του Business Europe
H «λίστα αιτημάτων» των ενεργοβόρων βιομηχανιών συνέπεσε με τη δημοσιοποίηση μανιφέστου του Business Europe, του συνδέσμου των εργοδοτικών φορέων της Ευρώπης στον οποίο συμμετέχει και ο ΣΕΒ, όπου ζητείται από τις κυβερνήσεις και την Κομισιόν η ανάληψη δράσης σε πέντε μέτωπα για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων, μεταξύ των οποίων συμπεριλαμβάνεται και το υψηλό ενεργειακό κόστος. Στην κοινή επιστολή του προέδρου του ΣΕΒ, Σπύρου Θεοδωρόπουλου, και του προέδρου του Business Europe, Φρέντρικ Πέρσον, προς τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη, αναδεικνύεται η ανάγκη λήψης περαιτέρω μέτρων για να μειωθούν οι τιμές ενέργειας, κατά τρόπο ώστε να μη στρεβλώνεται ο ανταγωνισμός στην ενιαία αγορά της ΕΕ. Προτείνεται επίσης η μείωση των φόρων στην ενέργεια και των χρεώσεων χρήσης συστήματος. Όπως τονίζεται σε ανακοίνωση του ΣΕΒ, «Στο πλαίσιο των διαβουλεύσεων της Business Europe, o ΣΕΒ έχει αναδείξει με συνέπεια ζητήματα που επηρεάζουν άμεσα την ανταγωνιστικότητα των ελληνικών επιχειρήσεων. Μεταξύ άλλων, έχει τονίσει την ανάγκη για άμεση ανακούφιση από το υψηλό ενεργειακό κόστος, επισημαίνοντας ότι η ευρωπαϊκή αγορά ηλεκτρικής ενέργειας παραμένει κατακερματισμένη (σ.σ. κάτι που αντανακλάται μεταξύ άλλων και στις τεράστιες αποκλίσεις που καταγράφονται στις χονδρεμπορικές τιμές) και ότι τα κράτη-μέλη εφαρμόζουν διαφορετικά μοντέλα στήριξης, ανάλογα με το ενεργειακό τους μείγμα και τη βιομηχανική τους βάση. Στο πλαίσιο αυτό, ο ΣΕΒ έχει προτείνει το σχήμα Energy Industrial Reset, βασισμένο στις αρχές του ιταλικού μηχανισμού Energy Release (σ.σ.ιταλικό μοντέλο). Παράλληλα, ο ΣΕΒ έχει επισημάνει τη σημασία της επικείμενης επαναξιολόγησης του Συστήματος Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών (ETS) φέτος, ώστε να λαμβάνει υπόψη τις προκλήσεις της ανταγωνιστικότητας των ενεργοβόρων βιομηχανιών».
Περιμένοντας τα μέτρα για το βιομηχανικό ρεύμα στην Ελλάδα
Όλες αυτές οι ζυμώσεις σε ευρωπαϊκό επίπεδο λαμβάνουν χώρα σε μια περίοδο που το θέμα βρίσκεται στην κορυφή της ατζέντας και της ελληνικής βιομηχανίας, η οποία περιμένει από τις αρχές Οκτωβρίου «στο ακουστικό» της για μια παρέμβαση προς την κατεύθυνση της μείωσης του κόστους ενέργειας – την οποία υποσχέθηκε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης από το βήμα της ΓΣ του ΣΕΒ. Παρέμβαση που έχει περάσει από «σαράντα κύματα» και περιμένει τις ευλογίες της Κομισιόν για να ανακοινωθεί, με τις βασικές παραμέτρους της και τον χρόνο αποκρυστάλλωσής της να παραμένουν ασαφείς.
Διαβάστε περισσότερα στο energygame.gr
