Με προϋπολογισμό κατά τι χαμηλότερο (984 εκατ. ευρώ έναντι 1,02 δισ. ευρώ προηγουμένως), σημειακές αλλαγές που αφορούν σε προσθαφαιρέσεις σχετικά μικρών έργων και ανοιχτό το «μέτωπο» με τη Motor Oil λόγω της πρότασης απένταξης των έργων που αφορούν στη σύνδεση του FSRU Διώρυγα Gas με το Εθνικό Σύστημα Φυσικού Αερίου, κατατέθηκε προς διαβούλευση στη ΡΑΕΕΥ το Δεκαετές Πρόγραμμα Ανάπτυξης του ΔΕΣΦΑ για την περίοδο 2026-2035. Πρόκειται για το πρώτο «ορόσημο» της θητείας της νέας Διευθύνουσας Συμβούλου Μαρία Σφερούτσα που έρχεται σε συνέχεια της θέσης σε δημόσια διαβούλευση από τον ίδιο τον Διαχειριστή του Προγράμματος της περιόδου 2025-2034 στα τέλη του περασμένου έτους.
Όπως επισημαίνεται από τον ΔΕΣΦΑ, το προτεινόμενο νέο 10ετές πλάνο 2026-2035 ακολουθεί την ολοκλήρωση στο τέλος του 2025 βασικών στρατηγικών έργων που ενισχύουν τη βιωσιμότητα και τη διαφοροποίηση του ενεργειακού εφοδιασμού της Ελλάδας και της ευρύτερης περιοχής της Νοτιανατολικής Ευρώπης, σε μια περίοδο που έχει δρομολογηθεί η πλήρης απεξάρτηση από το ρωσικό αέριο και επιχειρείται να «ανεβεί» η τάση στον Κάθετο Διάδρομο Φυσικού Αερίου. Στο πλαίσιο αυτό εντάσσονται οι Σταθμοί Συμπίεσης σε Κομοτηνή και Αμπελιά Φαρσάλων που έχουν πλέον μπει «στην πρίζα» δημιουργώντας τις προϋποθέσεις για την εξαγωγική «δύναμη πυρός» της χώρας στα 8,5 δις. κυβικά μέτρα ετησίως και ενισχύοντας τη δυναμική του Κάθετου Διαδρόμου. Στο τέλος του περασμένου έτους, εξάλλου «έκοψε το νήμα» και ο αγωγός υψηλής πίεσης προς τη Δυτική Μακεδονία που σε πρώτη φάση στηρίζει την απολιγνιτοποίηση της περιοχής. Σε επόμενη φάση θα μπορεί να υποστηρίζει τη μεταφορά υδρογόνου και ενδέχεται να συνδεθεί με τον ελληνικό διάδρομο υδρογόνου (Dedicated H2 Backbone), αποτελώντας μέρος του δικτύου διακίνησης ανανεώσιμων αερίων στα Βαλκάνια και τη ΝΑ Ευρώπη.
Οι βασικές αλλαγές στο νέο 10ετές πρόγραμμα του ΔΕΣΦΑ
Τα νέα έργα που μπαίνουν για πρώτη φορά στο νέο πρόγραμμα του ΔΕΣΦΑ είναι ύψους 179 εκατ. ευρώ, έναντι 210 εκατ. ευρώ που ήταν στο πρόγραμμα της περιόδου 2025-2034. Η διαφορά ερμηνεύεται εν πολλοίς από το γεγονός ότι ενώ αρχικά είχε προβλεφθεί κατασκευή αγωγού και μετρητικών σταθμών για τη σύνδεση με το Εθνικό Σύστημα Φυσικού Αερίου τόσο της Πτολεμαϊδας 5 (που ως γνωστόν θα μετατραπεί σε μονάδα φυσικού αερίου, σύμφωνα με το σχεδιασμό της ΔΕΗ) όσο και του Αγίου Δημητρίου (που είχε ενταχθεί στο ευρύτερο σχέδιο για το mega data center στην Κοζάνη), πλέον προβλέπεται η σύνδεση μόνο της Πτολεμαΐδας 5, με τον Άγιο Δημήτριο να βγαίνει προς το παρον τουλάχιστον εκτός του σχεδιασμού. Ως εκ τούτου, το μήκος του αγωγού περιορίζεται σε 10 χλμ (από 30 προηγουμένως), προβλέπεται η κατασκευή ενός μετρητικού σταθμού και όχι δυο και προϋπολογισμός «ψαλιδίζεται» στα 29 εκατ. ευρώ (από 69 εκατ. προηγουμένως).
Την ίδια στιγμή προστίθενται και κάποια νέα έργα αναβάθμισης του Εθνικού Συστήματος Φυσικού Αερίου, όπως εργασίες βελτίωσης στους Μετρητικούς Σταθμούς Νέας Μεσημβρίας και Αμφιτρίτης, έργα στη Ρεβυθούσα την περίοδο 2026-2027 και εγκατάσταση «έξυπνων» σταθμών φόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων σε διάφορες τοποθεσίες του ΔΕΣΦΑ.
Το σίριαλ της απένταξης των έργων που αφορούν στο Διώρυγα Gas και η κόντρα με Motor Oil
Στο νέο πρόγραμμα παραμένουν στην κατηγορία «προς απένταξη» τα δυο έργα που «κουμπώνουν» με το πλωτό τερματικό LNG (FSRU) Διώρυγα Gas που αναπτύσσει ο όμιλος Motor Oil στους Αγίους Θεοδώρους Κορινθίας. Ο λόγος για τον Μετρητικό και Ρυθμιστικό Σταθμό για τη σύνδεση του FSRU με το Εθνικό Σύστημα Φυσικού Αερίου και τον διπλασιασμό του κλάδου υψηλής πίεσης Πάτημα-Λιβαδειά. Υπενθυμίζεται ότι η Motor Oil με πολυσέλιδη επιστολή προς ΔΕΣΦΑ και ΡΑΑΕΥ είχε διατυπώσει τη «ρητή, εντονότατη διαμαρτυρία της» για την προτεινόμενη απένταξη των δυο έργων, κάνοντας λόγο -μεταξύ άλλων- για «ανεπίτρεπτη ενέργεια» που «αντίκειται στο ισχύον νομοθετικό και ρυθμιστικό πλαίσιο, που επιβάλλει να λειτουργεί ο Διαχειριστής ως ουδέτερος, διαφανής και αμερόληπτος φορέας, που διευκολύνει -και δεν παρεμποδίζει- την πρόσβαση νέων υποδομών στο Σύστημα», Υποστηρίζει επίσης ότι επιφέρει de facto τον αποκλεισμό μιας νέας πύλης εισόδου στη Νότια Ελλάδα (επ’ ωφελεία του Τέρμιναλ της Ρεβυθούσας που ανήκει στον ΔΕΣΦΑ) με συνέπεια να υπονομεύεται η ενίσχυση του ανταγωνισμού στην αγορά φυσικού αερίου και η εξυπηρέτηση των αναγκών των Χρηστών με όρους οικονομικής αποδοτικότητας. Η Motor Oil είχε υποστηρίξει επίσης ότι «H προτεινόμενη απένταξη (…) κινείται αντίθετα με την πρωτοβουλία του Κάθετου Διαδρόμου, που στοχεύει στην ενίσχυση της διαδρομής τροφοδοσίας φυσικού αερίου από την Ελλάδα προς τις αγορές της Νοτιοανατολικής και Κεντρικής Ευρώπης, μέσω της αξιοποίησης σημαντικά μεγαλύτερου όγκου εισαγωγών LNG και των διασυνδέσεων της Ελλάδος με τις γειτονικές χώρες της περιοχής. Η αφαίρεση μιας ώριμης πύλης εισόδου στο Νότιο Σύστημα που έχει χαρακτηριστεί θεσμικά Στρατηγική Επένδυση μειώνει την ανθεκτικότητα και αξιοπιστία του ΕΣΦΑ, περιορίζει τη γεωγραφική διαφοροποίηση των σημείων εισόδου και αποδυναμώνει, στην πράξη, τη δυνατότητα της χώρας να λειτουργήσει ως αξιόπιστος κόμβος τροφοδοσίας στο πλαίσιο της εν λόγω ευρωπαϊκής πρωτοβουλίας».
Τα επιχειρήματα του ΔΕΣΦΑ
Ο ΔΕΣΦΑ από την πλευρά του αναφέρει ότι η υλοποίηση του έργου σύνδεσης του FSRU Διώρυγα Gas «τελούσε υπό την προϋπόθεση της έγκαιρης εκπλήρωσης συγκεκριμένων συμβατικών υποχρεώσεων του φορέα υλοποίησης του έργου, Δεδομένου ότι αυτές δεν εκπληρώθηκαν εμπρόθεσμα, επήλθε η λύση της σχετικής σύμβασης σύμφωνα με τους όρους της και τις οικείες κανονιστικές διατάξεις, και συνακόλουθα το Έργο Σύνδεσης απεντάσσεται από το Δεκαετές Πρόγραμμα Ανάπτυξης». Για τον διπλασιασμό του κλάδου Υψηλής Πίεσης Πάτημα-Λιβαδειά, ο Διαχειριστής αναφέρει ότι «συνδέεται με το πρώτο έργο, η υλοποίηση του οποίου υπόκειται στην Τελική Επενδυτική Απόφαση του φορέα υλοποίησης του έργου, Η απένταξη του Έργου Σύνδεσης απέφερε και την απένταξη του εν λόγω έργου».
Προσφυγή της Motor Oil στη ΡΑΑΕΥ
Θεωρείται βέβαιο ότι η Motor Oil θα τοποθετηθεί και στη δημόσια διαβούλευση της ΡΑΕΕΥ, ζητώντας την εκ νέου ένταξη των έργων στο 10ετές Πρόγραμμα του ΔΕΣΦΑ. H εταιρεία έχει προσφύγει στη Ρυθμιστική Αρχή κατά της προτεινόμενης απένταξης και βρίσκονται σε εξέλιξη διαπραγματεύσεις μεταξύ όλων των εμπλεκόμενων μερών, με σκοπό την εξεύρεση συμβιβαστικής λύσης.
Διαβάστε περισσότερα στο energygame.gr
