Η «εργαλειοθήκη του 2026» για τη μείωση των τιμών ενέργειας που θα περιλαμβάνει τόσο βραχυπρόθεσμα μέτρα -ως απάντηση στο νέο ενεργειακό σοκ που χτυπά την πόρτα της Ευρώπης όσο παρατείνεται η ανάφλεξη στη Μέση Ανατολή- όσο και μέτρα πιο μακράς πνοής με στόχο την αντιμετώπιση των διαρθρωτικά υψηλών τιμών στην ΕΕ, ιδίως για τις ενεργοβόρες βιομηχανίες, βρέθηκε στο τραπέζι των Υπουργών Ενέργειας των «27» κατά τη χθεσινή τους Σύνοδο, που είχε προπαρασκευαστικό χαρακτήρα ενόψει των ανακοινώσεων που αναμένονται κατά τη Σύνοδο Κορυφής των ηγετών της ΕΕ την Πέμπτη 19 Μαρτίου. Εκεί, όπως ανακοίνωσε ο Επίτροπος Ενέργειας και Στέγασης Νταν Γιόργκενσεν, θα ανακοινωθούν συγκεκριμένες πρωτοβουλίες για ελάφρυνση του ενεργειακού κόστους νοικοκυριών και επιχειρήσεων. Πάντως καλά πληροφορημένες πηγές χαμηλώνουν τον πήχη των προσδοκιών σημειώνοντας ότι οι ανακοινώσεις δεν θα αφορούν τόσο πανευρωπαϊκά μέτρα «αμέσου δράσεως», αλλά κατευθυντήριες γραμμές που θα κληθούν να ακολουθήσουν στη οι χώρες-μέλη της ΕΕ, προσαρμόζοντάς τες η καθεμία ανάλογα με τις εθνικές τις ιδιαιτερότητες και στα δημοσιονομικά της περιθώρια.
Μια πρόγευση των παρεμβάσεων που θα ανακοινωθούν δίνει η επιστολή της προέδρου της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν (με ημερομηνία 16 Μαρτίου ) που απευθύνεται προς του ηγέτες των «27», όπου περιγράφεται το πλαίσιο συζήτησης ενόψει της Συνόδου Κορυφής. Όπως σχολιάζει το Politico, τα προτεινόμενα μέτρα ποικίλλουν από πιο «μετριοπαθή και τεχνικά», όπως τη χαλάρωση των κανόνων κρατικών ενισχύσεων ώστε να διευκολύνεται η επιδότηση νοικοκυριών και επιχειρήσεων για το αυξανόμενο κόστος της ενέργειας έως τα πιο «ριζοσπαστικά και αντιφατικά», όπως είναι το πλαφόν στην τιμή του φυσικού αερίου και η αναδιανομή των «ουρανοκατέβατων κερδών» των ηλεκτροπαραγωγών για τη στήριξη των τελικών καταναλωτών, μέτρο που εφάρμοσε η ελληνική κυβέρνηση κατά την ενεργειακή κρίση του 2022-2023.
Όπως τονίζει η κ. φον ντερ Λάιεν στην επιστολή της, η Κομισιόν θα αποφασίσει κατά περίπτωση -εξετάζοντας την κατάσταση κάθε χώρας- για το κατά πόσο είναι σκόπιμη η εκ νέου ενεργοποίηση τέτοιων μέτρων. Επισημαίνει δε ότι «Ο σχεδιασμός τέτοιων μηχανισμών εκτάκτου ανάγκης θα πρέπει να μην προκαλεί στρεβλώσεις στην ενιαία αγορά, να διατηρεί τα μακροπρόθεσμα σινιάλα για επενδύσεις και να μην δημιουργεί υπερβολική πλεονάζουσα ζήτηση για φυσικό αέριο». Σε κάθε περίπτωση, τα μέτρα θα πρέπει να είναι «στοχευμένα και προσωρινά» υπογραμμίζεται στην επιστολή, μια εμφανής επίπληξη προς χώρες που επιδιώκουν να αποδομήσουν σε μόνιμη βάση βασικές πολιτικές για το κλίμα, τις οποίες κατηγορούν για την αύξηση των τιμών.
Κίνητρα για την καλύτερη χρήση των δικτύων
Η Επιτροπή θα «ενισχύσει περαιτέρω» επίσης έναν μηχανισμό που επιτρέπει στις χώρες να αποζημιώνουν το 80% της τιμής άνθρακα που καταβάλλεται στο πλαίσιο του Συστήματος Εμπορίας Εκπομπών, του βασικού μηχανισμού τιμολόγησης άνθρακα της ΕΕ, πρόσθεσε η φον ντερ Λάιεν. Η πρόεδρος της Επιτροπής πρόσθεσε ότι η ΕΕ θα εξετάσει επίσης την απλούστευση των κανόνων για τις εταιρείες που αγοράζουν ηλεκτρική ενέργεια μέσω μακροπρόθεσμων συμβολαίων προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας (power purchase agreements). Θα προτείνει επίσης νέες ρυθμίσεις για να «διασφαλιστεί ότι οι χρήστες του δικτύου λαμβάνουν τα κατάλληλα κίνητρα ώστε να αξιοποιούν βέλτιστα την υφιστάμενη υποδομή του δικτύου, καθώς αυτό θα αποτρέψει περιττές και δαπανηρές επεκτάσεις του δικτύου», ανέφερε.
Αλλαγές στο ETS
Η φον ντερ Λάιεν πρότεινε επίσης ευρύτερες τροποποιήσεις στο σύστημα τιμολόγησης άνθρακα, συμπεριλαμβανομένης της χρήσης των εσόδων από την πώληση δικαιωμάτων ETS — των αδειών που πρέπει να αγοράζουν οι βιομηχανικές εταιρείες για να συνεχίσουν να ρυπαίνουν — για τη στήριξη των προσπαθειών απανθρακοποίησης σε φτωχότερα κράτη μέλη. «Είναι επίσης σαφές ότι πρέπει να επιταχύνουμε τη στήριξη προς τις ενεργοβόρες βιομηχανίες καθώς εκσυγχρονίζονται και απανθρακοποιούνται», δήλωσε.
Επιπλέον, η εκτελεστική εξουσία της ΕΕ θα μεταρρυθμίσει κρίσιμα εργαλεία διαμόρφωσης της αγοράς που ρυθμίζουν την προσφορά διαθέσιμων δικαιωμάτων, προκειμένου «να αντιμετωπιστεί πιο αποτελεσματικά η υπερβολική μεταβλητότητα των τιμών και να διατηρούνται οι τιμές υπό έλεγχο βραχυπρόθεσμα», ανέφερε η πρόεδρος της Επιτροπής. Το μήνυμα από τις Βρυξέλλες είναι ότι η ασφάλεια εφοδιασμού της ΕΕ είναι διασφαλισμένη, όμως η αύξηση των τιμών των ορυκτών καυσίμων επιβαρύνει ήδη την οικονομία, με τον «λογαριασμό» από την έναρξη της κρίσης στον Κόλπο να φτάνει ήδη τα 6 δισ. ευρώ.
Διαβάστε περισσότερα στο energygame.gr
