Σαφές σήμα στην αγορά ότι «ξαναβάζει στην πρίζα» το έργο FSRU Dioriga Gas -για κατασκευή πλωτού σταθμού αποθήκευσης και επαναεριοποίησης LNG στους Αγίους Θεοδώρους- στέλνει ο όμιλος της Motor Oil, παρέχοντας επίσημη ενημέρωση για την πορεία του project -κρατώντας πάντως κλειστά τα χαρτιά του για την λήψη της τελικής επενδυτικής απόφασης- για πρώτη φορά μετά από περισσότερα από τρία χρόνια.
Πιο συγκεκριμένα, με ανακοίνωση στην ιστοσελίδα του έργου με τον τίτλο «αναθεώρηση του status» (https://dioriga.gr/fsru-dioryga-gas-status-update/) η Διώρυγα Gas αναφέρει τα τρία σημεία προτεραιότητας στα οποία εργάζεται αυτή τη στιγμή ο φορέας υλοποίησης:
Τα τρία βήματα της Motor Oil για να ξαναβάλει στην πρίζα το FSRU Dioriga Gas
Πρώτον, όπως τονίζει, «βρίσκεται σε διαπραγματεύσεις με σημαντικούς συμμετέχοντες στην αγορά LNG για να πλαισιώσουν τους υφιστάμενους μετόχους του έργου», δηλαδή τη Motor Oil που ελέγχει κατά 100% τον φορέα υλοποίησης του FSRU, δηλαδή την εταιρεία με την επωνυμία Dioriga Gas.
Δεύτερον, η ομάδα εργάζεται για να εξασφαλίσει «εξαίρεση από την πρόσβαση τρίτων μερών» (Third Party Exemption) από τη Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας, Αποβλήτων και Υδάτων (ΡΑΑΕΥ). Κανονικά, οι υποδομές φυσικού αερίου στην ΕΕ πρέπει να παρέχουν ισότιμη και μη διακριτική πρόσβαση σε τρίτους, δηλαδή σε προμηθευτές ή traders που θέλουν να χρησιμοποιήσουν την υποδομή. Η εξαίρεση δίνεται σε ειδικές περιπτώσεις και αν πληρούνται αυστηρές προϋποθέσεις, κυρίως για μεγάλες νέες υποδομές υψηλού επενδυτικού ρίσκου, όπως διασυνδετήριοι αγωγοί ή τερματικά LNG (όπως στην προκειμένη περίπτωση), όταν το έργο πιθανόν δεν θα μπορούσε να υλοποιηθεί αν ίσχυαν απόλυτα οι κανονικοί κανόνες πρόσβασης τρίτων. Πρακτικά, για ένα FSRU αυτό μπορεί να σημαίνει ότι μέρος ή όλη η δυναμικότητα του τερματικού μπορεί να δεσμευθεί μακροχρόνια από συγκεκριμένους χρήστες, ο επενδυτής αποκτά μεγαλύτερη βεβαιότητα εσόδων, το έργο γίνεται πιο «bankable», δηλαδή πιο εύκολο να χρηματοδοτηθεί και οι εμπορικοί όροι πρόσβασης μπορεί να είναι πιο ευέλικτοι από ένα πλήρως ρυθμιζόμενο καθεστώς. Με άλλα λόγια, η εξαίρεση από την πρόσβαση τρίτων που επιδιώκει να αποκτήσει το Dioriga Gas θα επέτρεπε στο FSRU να μην λειτουργεί πλήρως ως ανοιχτή, ρυθμιζόμενη υποδομή για όλους – που είναι ο κανόνας- αλλά να δεσμεύει δυναμικότητα με πιο εμπορικούς και μακροχρόνιους όρους, υπό την έγκριση της ΡΑΑΕΥ και τον έλεγχο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
Και τρίτον, βρίσκονται σε εξέλιξη οι διαδικασίες για την απόκτηση θαλάσσιας άδειας.
Τα οφέλη του έργου
Στην ίδια ανακοίνωση τονίζεται ότι «To FSRU της Dioriga Gas θα φέρει εισαγωγές LNG ύψους 21-24 TWh, ποσότητα που αντιστοιχεί περίπου στο 30% της ελληνικής αγοράς, καθώς και πρόσθετη αποθηκευτική δυναμικότητα 177.000 κυβικών μέτρων στη Νότια Ελλάδα, αυξάνοντας τη σχετική δυναμικότητα κατά 45%. Ως ανοιχτή ευρωπαϊκή υποδομή, το έργο έχει ήδη διαθέσει τη δυναμικότητά του μέσω market test (που διενεργήθηκε στις αρχές του 2023) με τη συμμετοχή ισχυρών παικτών της αγοράς φυσικού αερίου από την Ελλάδα και το εξωτερικό. Υπενθυμίζεται ότι σύμφωνα με την ενημέρωση που είχε δοθεί τότε, οι δεσμεύσεις έφτασαν έως και τα 25 έτη από την εκτιμώμενη ημερομηνία εμπορικής λειτουργίας του έργου της Dioriga Gas, με δυναμικότητα που φτάνει έως τα 2 δισ. κυβικά μέτρα ετησίως.
Γιατί το FSRU Dioriga Gas επανέρχεται τώρα στο προσκήνιο
Επιπλέον, επισημαίνεται -και αυτό έχει ασφαλώς τη σημασία του- ότι το έργο προωθείται σε μια περίοδο κατά την οποία η Ελλάδα ενισχύει τον ρόλο της ως περιφερειακός κόμβος LNG, καλύπτοντας έλλειμμα 2-6 δισ. κυβικών μέτρων ετησίως -2 δισ. κυβικά μέτρα μόνο για την Ελλάδα και 6 δισ. κυβικά μέτρα μαζί με τις εξαγωγές- μετά την πλήρη απεξάρτηση από το ρωσικό φυσικό αέριο από το 2027 και μετά.
Το timing της πρώτης επίσημης ενημέρωσης μετά από τρία χρόνια
Η χρονική στιγμή της ενημέρωσης φαίνεται να έχει επίσης της σημασία της, καθώς δίδεται παραμονή της λήξης της παράτασης που έδωσε η ΡΑΕΕΥ στη δημόσια διαβούλευση για το Δεκαετές Πρόγραμμα Ανάπτυξης του ΔΕΣΦΑ για την περίοδο 2026-2035 (12 Μαϊου) Σύμφωνα με πηγές της αγοράς, ο βασικός λόγος πίσω από την παράταση ήταν να δοθεί χρόνος ώστε να προωθηθεί η αναγκαία νομική λύση προκειμένου τα έργα του ΔΕΣΦΑ που «κουμπώνουν» με το FSRU Dioriga Gas (Μετρητικός και Ρυθμιστικός Σταθμός για τη σύνδεση του FSRU με το Εθνικό Σύστημα Φυσικού Αερίου και διπλασιασμός του κλάδου υψηλής πίεσης Πάτημα-Λιβαδειά) και είχαν απενταχθεί από το προηγούμενο πρόγραμμα της περιόδου 2025-2034 να ενταχθούν εκ νέου στο επικαιροποιημένο πρόγραμμα.
