Το πέρασμα μιας έντονης «σκοτεινής άπνοιας» (Dunkelflaute) από την Ευρώπη στις αρχές Νοεμβρίου υπενθύμισε πόσο ευάλωτο παραμένει το ευρωπαϊκό ηλεκτρικό σύστημα στις απότομες μεταβολές του καιρού, αλλά και πόσο καθοριστικός μπορεί να αποδειχθεί ο ρόλος της αιολικής ενέργειας ως «αντίδοτο» στην ακρίβεια του φυσικού αερίου. Παράλληλα σε μία περίοδο κατά την οποία το Dunkelflaute επαναφέρει τη συζήτηση για την επάρκεια των ΑΠΕ και την ασφάλεια εφοδιασμού, η αξιοποίηση των εγχώριων ανανεώσιμων πόρων αναδεικνύεται σε στρατηγική επιλογή για τη μείωση της εξάρτησης από τα εισαγόμενα καύσιμα.
Παρατηρώντας την πορεία των τιμών αλλά της αιολικής ενέργειας στο ενεργειακό μείγμα, θα μπορούσε να πει κανείς ότι ο Νοέμβριος αποτελεί case study: η επιστροφή των ανέμων την Παρασκευή 13 Νοεμβρίου έφερε θεαματική αποκλιμάκωση στη χονδρεμπορική αγορά ηλεκτρισμού. Στην Ελλάδα, η μέση τιμή υποχώρησε κατά 35,66% σε σχέση με την προηγούμενη ημέρα, διαμορφούμενη στα 144,83 ευρώ/MWh – μια βουτιά της τάξης του 58,6% σε σύγκριση με την κορύφωση της κρίσης στις 9 Νοεμβρίου (349,98 ευρώ/MWh). Αντίστοιχα, η μέγιστη ωριαία τιμή περιορίστηκε στα 247,89 ευρώ/MWh από τα 547,74 ευρώ/MWh.
Η ανατομία της κρίσης
Η αλλαγή στο ενεργειακό μείγμα της Ελλάδας μέσα σε μόλις τέσσερις ημέρες αποτυπώνει ανάγλυφα τον μηχανισμό διαμόρφωσης των τιμών:
• 9 Νοεμβρίου (349,98 ευρώ/MWh): Οι ΑΠΕ κάλυπταν μόλις το 24,23% της ηλεκτροπαραγωγής, αναγκάζοντας τις ακριβές μονάδες φυσικού αερίου να αναλάβουν το 60,73% του φορτίου.
• 13 Νοεμβρίου (144,83 ευρώ/MWh): Η επάνοδος των ανέμων εκτόξευσε τη συμμετοχή των ΑΠΕ στο 71,3%, περιορίζοντας το φυσικό αέριο στο 20,37%.
Στην υπόλοιπη Ευρώπη η αποκλιμάκωση δεν ήταν ομοιόμορφη. Η Γερμανία είδε πτώση 18,7% (στα 161,73 ευρώ/MWh), η Αυστρία 18,8% (218,37 ευρώ/MWh) και η Ρουμανία 32,47% (199,32 ευρώ/MWh), ενώ η Ιταλία παρέμεινε ψηλά (229,28 ευρώ/MWh) και η Ολλανδία κατέγραψε άνοδο 4,2% (209,38 ευρώ/MWh).
Αξίζει να σημειωθεί ότι, όπως αναφέρει σε σχετική της ανάρτηση στο Linkedin η ΕΛΕΤΑΕΝ την περασμένη Πέμπτη (12 Νοεμβρίου) η Ελλάδα ήταν πρώτη στην Ευρώπη στη διείσδυση αιολικής ενέργειας με ποσοστό 57%.
Γιατί ο συνδυασμός ρίχνει το κόστος
Νέα έκθεση της δεξαμενής σκέψης Ember («Harnessing the winds», Νοέμβριος 2026) καταρρίπτει τον μύθο ότι οι ΑΠΕ δεν μπορούν να προσφέρουν σταθερή, εγγυημένη ισχύ (firm power). Σύμφωνα με την ανάλυση, η προσθήκη αιολικής ενέργειας σε συστήματα που βασίζονται σε φωτοβολταϊκά και μπαταρίες μειώνει το μέσο κόστος κάλυψης του 90% της ζήτησης κατά σχεδόν ένα πέμπτο παγκοσμίως (από $105 σε $86/MWh) και κατά δύο πέμπτα (40%) στις βορειότερες περιοχές.
Όπως εξηγούν οι αναλυτές της Ember, ήλιος και άνεμος λειτουργούν συμπληρωματικά:
- Αντίθετοι κύκλοι: Τα φωτοβολταϊκά παράγουν το μεσημέρι και το καλοκαίρι, ενώ τα αιολικά αποδίδουν τα μέγιστα τις νυχτερινές ώρες και τους χειμερινούς μήνες (στη Γερμανία, το 44% της αιολικής παραγωγής σημειώνεται μεταξύ Νοεμβρίου και Φεβρουαρίου, έναντι μόλις 12% των φωτοβολταϊκών).
- Λιγότερες μπαταρίες: Επειδή ο άνεμος καλύπτει τα κενά της ηλιοφάνειας, μειώνεται δραστικά η ανάγκη για δαπανηρή αποθήκευση. Στην Ευρώπη, οι απαιτούμενες ώρες αποθήκευσης σε μπαταρίες για 90% αξιοπιστία μειώνονται από 20 σε 12 ώρες.
- Σπάνια ταυτόχρονη άπνοια: Με βάση ιστορικά μετεωρολογικά δεδομένα δεκαετίας, μια εβδομάδα χαμηλής ηλιοφάνειας συμβαίνει περίπου 4 φορές τον χρόνο και χαμηλού ανέμου 8 φορές. Ωστόσο, η ταυτόχρονη «σκοτεινή άπνοια» εκδηλώνεται κατά μέσο όρο μόλις μία φορά κάθε 4 χρόνια.
Παράλληλα, μελέτη των WindEurope και Hitachi Energy καταδεικνύει ότι ένα ενεργειακό σύστημα βασισμένο στις ΑΠΕ θα εξοικονομήσει στην Ευρώπη 1,6 τρισ. ευρώ έως το 2050 σε σύγκριση με ένα σενάριο αργής μετάβασης. Ακόμη και αν συνυπολογιστεί το κόστος δικτύων, αποθήκευσης και εφεδρειών, οι ΑΠΕ παραμένουν η φθηνότερη επιλογή, μειώνοντας την εξάρτηση από εισαγόμενα καύσιμα στο 22% το 2050 (έναντι 54% στο σενάριο αδράνειας).
Διαβάστε περισσότερα στο energygame.gr
