Περιζήτητο το Ξινόμαυρο στην Καλιφόρνια, με εκατοντάδες σημεία πωλήσεων στη Γαλλία, στη Γερμανία, την Ιταλία και πιο πρόσφατα στην Ισπανία, με πωλήσεις σε Νότια Κορέα και Σιγκαπούρη, με 3άστερα εστιατόρια Michelin να κρατάνε στις κάβες τους κάθετες σειρές Ναουσαίϊκων Ξινόμαυρων, όπως το Alinea στο Σικάγο, ενώ αυτήν την περίοδο δύο tenders βγήκαν από τη Σκανδιναβία, για Ξινόμαυρο από τη Νάουσα αλλά και από το Αμύνταιο.
«Η Νάουσα δεν παράγει μεγάλες ποσότητες κρασιών, αλλά είναι η αμπελο-οινική ζώνη που παράγει εξαιρετικά ΠΟΠ κρασιά από 100% Ξινόμαυρο, επειδή σε αυτό το γεωγραφικό ανάγλυφο η συγκεκριμένη ποικιλία σταφυλιού ωριμάζει ιδανικά. Η Νάουσα είναι ο απόλυτος ορισμός του terroir, ξεκινώντας από τον Τρίλοφο μέχρι τα Πολλά Νερά, είναι ένα μωσαϊκό εδαφών που θυμίζει Βουργουνδία, με πολλές εναλλαγές στο γεωγραφικό ανάγλυφο, στη σύσταση των εδαφών, στον προσανατολισμό που έχουν τα διάφορα αμπελοτόπια. Έτσι, η Ζώνη της Νάουσας δίνει φινετσάτα κρασιά με ενδιαφέρουσες διαφοροποιήσεις, λόγω ακριβώς αυτού του σύνθετου προφίλ της», δήλωσε στο powergame.gr o πρόεδρος του Συνδέσμου Οινοποιών και Αμπελουργών Νάουσας, οινοποιός Απόστολος Θυμιόπουλος, επικεφαλής ο ίδιος του της Thymiopoulos Vineyards.
Ο Απόστολος Θυμιόπουλος © Απόστολος Θυμιόπουλος
Το powergame.gr επισκέφθηκε τη Νάουσα για την 11η τριήμερη διοργάνωση του «Νάουσα Η πόλη του Οίνου» (16-18/1/2026) και είχε την ευκαιρία να δει από κοντά τα προϊόντα της σημαντικής δουλειάς που γίνεται, πρώτα στο αμπέλι και μετά στα οινοποιεία της περιοχής, με αποτέλεσμα σήμερα οι εξαγωγές ερυθρών οίνων ΠΟΠ Νάουσα να ξεπερνούν το 50% των πωλήσεων, ενώ η συγκεκριμένη ποικιλία με τη χαρακτηριστική φυσική οξύτητα έχει φυτευτεί σε πολλά στρέμματα στη Νότια Αφρική, αλλά και σε ευρωπαϊκές χώρες με οινική παράδοση.
«Όσοι δοκιμάζουν Ξινόμαυρο της Νάουσας ενθουσιάζονται και αυτό δίνει ώθηση και στις πωλήσεις άλλων οινοποιείων της περιοχής. Τα τελευταία 15 χρόνια έχει γίνει πολύ σημαντική δουλειά στη Ζώνη, με αποτέλεσμα να παράγονται κρασιά υψηλής ποιότητας, αγαπητά στους καταναλωτές, τα οποία χαίρουν αναγνώρισης και έχουν και εμπορική επιτυχία».
«Η παραγωγή ποιοτικών κρασιών ξεκινάει από το αμπέλι. Σε συνεργασία με φυτωριούχους γίνεται κλωνική επιλογή στο Ξινόμαυρο και η καλλιέργεια είναι πάρα πολύ προσεγμένη. Να αναφέρω στο σημείο αυτό τη σημαντική συμβολή της γεωπόνου και οινολόγου Χαρούλας Σπινθηροπούλου. Επίσης, οι νεότεροι αγρότες-αμπελοκαλλιεργητές έχουν μεγάλο ενδιαφέρον για την απόκτηση γνώσης και συνεργάζονται με τους οινοποιούς για την παραγωγή ποιοτικής πρώτης ύλης», πρόσθεσε ο κ. Θυμιόπουλος.
Ξινόμαυρο Νάουσας © Powergame.gr
Ξινόμαυρο Νάουσας © Powergame.gr
Κρασιά για γνώστες
Η Νάουσα δεν παράγει μεγάλες ποσότητες κρασιών. Έχει πολλά μικρά οινοποιεία και με το Ξινόμαυρο βγάζει κρασιά για γνώστες. Ο οινοποιός είναι αυτός που πρέπει να «δαμάσει» την υψηλή οξύτητα και τις έντονες τανίνες, χαρακτηριστικά της συγκεκριμένης ποικιλίας, δίνοντας κρασιά υψηλής ποιότητας που πλέον αναγνωρίζονται διεθνώς.
«Το μόνο παλιό οινοποιείο, ως νομική οντότητα, που έχει μείνει και στηρίζει αδιαλείπτως την περιοχή, είναι του Οινοποιητικού Συνεταιρισμού VAENI-Nάουσα. Ευτυχώς, παρέμεινε ανοικτό το Οινοποιείο Μπουτάρη, με τους νέους επενδυτές να έχουν μάλιστα προχωρήσει σε πρόσθετες προσλήψεις προσωπικού και επενδύσεις».
«Σημαντική ήταν η δημιουργία του οινοποιείου της Κυρ Γιάννη από τον Γιάννη Μπουτάρη, ενώ στα παλιά ιστορικά οινοποιεία της περιοχής είναι του Δαλαμάρα, του Χρυσοχόου, του Διαμαντάκου, έχουμε το Κτήμα Φουντή με έμφαση στα κρασιά μακράς παλαίωσης, είναι οι Αμπελώνες Θυμιόπουλου, ενώ στα πιο νέα οινοποιεία ανήκουν του Κόκκινου, του Ταραλά, αλλά και τα οινοποιεία Μήττα, της οικογενείας Μάρρα, το οινοποιείο Κλώνα», ανέφερε ενδεικτικά ο Απόστολος Θυμιόπουλος.
Ξινόμαυρο Νάουσας © Powergame.gr
Η αμπελο-οινική Ζώνη της Νάουσας
Στη Ζώνη της Νάουσας, περίπου 3.500 στρέμματα είναι φυτεμένα με Ξινόμαυρο. Λειτουργούν 25 οινοποιεία και όλοι οι οινοποιοί είναι και αμπελουργοί, ενώ πολλά οινοποιεία, επειδή δεν αρκεί η δική τους παραγωγή σε σταφύλι, συνεργάζονται με αμπελουργούς. Στην περιοχή παράγονται περί τις 2,5-3 εκατομμύρια φιάλες κρασιού.
Το κρασί για την οικονομία της Νάουσας είναι πάρα πολύ σημαντικό. Η αμπελοκαλλιέργεια έχει αποδειχθεί ανθεκτική στις διεθνές εξελίξεις, σε αντίθεση με δενδρώδεις καλλιέργειες π.χ. ροδάκινων, που είχαν δεχθεί μεγάλο πλήγμα όταν επιβλήθηκε το ρωσικό εμπάργκο. Το σταφύλι εξασφαλίζει σταθερό και αυξανόμενο εισόδημα στον παραγωγό και, στα τελευταία 15 χρόνια, ποτέ δεν έπεσε ούτε ένα σεντ η τιμή του, ενώ οι αμπελουργοί κάθε χρόνο παίρνουν και κάτι παραπάνω, όπως είπε ο κ. Θυμιόπουλος. Στον τελευταίο τρύγο η τιμή ήταν στα 0,80 ευρώ/κιλό και σε κάποια πολύ εξαιρετικά αμπέλια ξεπέρασε το 1 ευρώ/κιλό.
Ως αποτέλεσμα, την τελευταία πενταετία καλλιεργητές προχωρούν στην αντικατάσταση παλαιών αμπελώνων χαμηλής απόδοσης, με το ενδιαφέρον να είναι μεγάλο για επέκταση της καλλιέργειας.
Ξινόμαυρο Νάουσας © Powergame.gr
Το Ξινόμαυρο κερδίζει έδαφος
Όμως το Ξινόμαυρο δεν το συναντάς μόνο στα γνωστά αμπελοτόπια της Νάουσας, σε Παλιοκαλιά, Φυτειά, Γιαννακοχώρι, Πολλά Νερά, Τρίλοφο, Αρκοχώρι, Στράντζα κ.λπ. Η αναγνώριση της δυναμικής που κρύβει το Ξινόμαυρο το έχει φέρει σε Λαμία, Ραψάνη βεβαίως και Γουμένισσα, αλλά και σε Γρεβενά, Βελβεντό, Φλώρινα, Δράμα, μέχρι και Ξάνθη. Στη Γουμένισσα μαζί με Νεγκόσκα, στη Ραψάνη μαζί με Κρασάτο και Σταυρωτό, αλλά και στον μεγάλο αμπελώνα του Αμυνταίου, όπου το πιο κρύο κλίμα βοηθάει στην παραγωγή αφρωδών ροζέ.
Από το Ξινόμαυρο που παράγεται στη Νάουσα «δεν φεύγει ούτε ρόγα», είπε χαρακτηριστικά ο Απόστολος Θυμιόπουλος. Το Αμύνταιο έχει συνολικά τετραπλάσια στρέμματα από της Νάουσας, αλλά το 80% των σταφυλιών φεύγει σε άλλες περιοχές, πολλά δραμινά οινοποιεία που βγάζουν ροζέ από Ξινόμαυρο παίρνουν σταφύλια από το Αμύνταιο, η Τσάνταλης για πολλά χρόνια στο παρελθόν έπαιρνε σχεδόν το 50% των σταφυλιών του Αμυνταίου, ενώ σταφύλια Αμυνταίου αγοράζουν οινοποιεία αλλά και αποστακτήρια της Θεσσαλίας.
Το μεγάλο χάρισμα της φυσικής οξύτητας
«Το Ξινόμαυρο μπορεί να έχει τη δυσκολία των έντονων τανινών, αλλά έχει και το μεγάλο χάρισμα της φυσικής οξύτητας, το μεγαλύτερο φυσικό προτέρημα ενός σταφυλιού, ειδικά στις συνθήκες της κλιματικής αλλαγής. Αυτός είναι και ο κύριος λόγος που γέμισε ο πλανήτης με φυτεύσεις Ασύρτικου. Τώρα πλέον πολλά στρέμματα έχουν φυτευτεί με Ξινόμαυρο, στη Νότια Αφρική, στην Ιταλία αλλά και στην Ισπανία, επιλογή που θα πρέπει να μας ταρακουνήσει», υπογράμμισε ο κ. Θυμιόπουλος.
Ροζέ και blanc de noir από Ξινόμαυρο
Καλά τα παλαιωμένα ερυθρά, αλλά η αγορά έχει γυρίσει πολύ στο λευκό και το ροζέ, οπότε αρκετά Ναουσαίϊκα οινοποιεία παράγουν και ροζέ αλλά και blanc de noir, ειδικά σε χρονιές που ορισμένα αμπέλια δεν δίνουν σταφύλι κατάλληλης ωριμότητας για ερυθρό κρασί. Πρωτοπόρος σε αυτήν την κίνηση ήταν η VAENI-Nάουσα.
Η φυσική οξύτητα βοηθάει και για την παραγωγή αφρωδών οίνων, με χαρακτηριστικό παράδειγμα τα αφρώδη ροζέ του Αμυνταίου.
«Οι οινοποιοί προσπαθούν να κάνουν κρασιά που θα πίνονται ευχάριστα, με μικρότερο χρόνο παλαίωσης. Τα οινοποιεία είναι επιχειρήσεις, οπότε παράγουν κρασιά που μπορούν να βγουν πιο γρήγορα στην αγορά για να εξασφαλίζεται ρευστότητα και να καλύπτονται οι υποχρεώσεις, να γίνονται επενδύσεις, αλλά παράλληλα θέλουν να αποδείξουν ότι μία ερυθρή ποικιλία στην οποία πιστεύουν είναι μεγάλη, οπότε βγάζουν και κρασιά παλαίωσης, εν προκειμένω από Ξινόμαυρο», εξήγησε ο κ. Θυμιόπουλος.
Το μεγαλύτερο μέρος των κρασιών ΠΟΠ Νάουσα σήμερα εξάγεται, οπωσδήποτε άνω του 50%, ενώ ανοίγουν όλο και νέες αγορές. Την περίοδο αυτήν δύο tenders από Σκανδιναβία ζητούν ειδικά Ξινόμαυρο Ναούσης και Ξινόμαυρο Αμυνταίου.
Πολύ καλά πηγαίνει και η αγορά της Αμερικής, μετά και τη στήριξη ενεργητικών δράσεων προβολής από πλευράς της Πολιτείας, ενώ πωλήσεις πολλές γίνονται ειδικά στην Καλιφόρνια, σε Νότια Κορέα και Σιγκαπούρη, επίσης σε χώρες της Ευρώπης με μεγάλη οινική παράδοση, όπως Γερμανία, Γαλλία αλλά και Ιταλία. Μάλιστα, συγκεκριμένη οινοποιία της Νάουσας διαθέτει τα Ξινόμαυρά της σε 200 σημεία πωλήσεων μόνο στο Παρίσι, ενώ άνοιξε και την αγορά της Ισπανίας.
«Πριν από μερικά χρόνια ούτε ένα ελληνικό κρασί δεν ήταν σε ράφι ή σε κάβα της Νορβηγίας. Σήμερα η ζήτηση είναι απίστευτη, ενώ θεωρώ ότι δεν υπάρχει ούτε ένα οινοποιείο από τη Νάουσα που να μην εξάγει στην Αγγλία. Όποιος δοκιμάσει Ξινόμαυρο ενθουσιάζεται και αυτό ανοίγει αγορές και για τους υπόλοιπους».
«Στη χώρα μας», είπε καταλήγοντας ο κ. Θυμιόπουλος, «υπάρχουν πολλές αξιόλογες ερυθρές ποικιλίες οινοποιήσιμων σταφυλιών. Το Ξινόμαυρο εν προκειμένω ανεβαίνει, όπως και του αξίζει, γιατί έχει έντονο χαρακτήρα, μπορεί να δώσει και δίνει εξαιρετικά κρασιά, αλλά έχει και ισχυρά brands που το υποστηρίζουν, όπως της Νάουσας».
Τα οινοποιεία-μέλη του Συνδέσμου
Τα οινοποιεία-μέλη του Συνδέσμου είναι (ομαδοποιημένα):
- Ιστορικοί/θεσμικοί «άξονες»: ΑΑΟΣ VAENI–Νάουσα, Μπουτάρη Οινοποιητική, Κτήμα Κυρ-Γιάννη
- Καθιερωμένα κτήματα & οικογενειακά οινοποιεία: Κτήμα Δαλαμάρα, Κτήμα Χρυσοχόου, Κτήμα Διαμαντάκος, Κτήμα Φουντή, Αμπελώνες Θυμιόπουλου, Κτήμα Κελεσίδη, Κτήμα Μελιτζανή, Κτήμα Λούση, Κτήμα Κοσμίδη, Κτήμα Κάππα, Κτήμα Καρυδά
- Νεότερα/δυναμικά & boutique σχήματα: Οινοποιείο Αργατία, Οινοποιείο Τασιώνα, Οινοποιείο Καστανιώτη, Οινοποιείο Κόκκινος, Κτήμα Ταραλά, Οινοποιείο Μάρας, Οίνος Μήττας, Οινοποιείο Ταζογλίδου, Οινοποιείο Αργυράκη, Οινοποιείο Μαραντίδη, Κτήμα Κλώνα.
