Γιατί το growth story των ΔΕΗ, Metlen, Helleniq Energy, Motor Oil στις ΑΠΕ δεν περιορίζεται στην Ελλάδα, οι τελευταίες κινήσεις
Από την είσοδο της ΔΕΗ ΑΠΕ στη αγορά της Ουγγαρίας, έως τα φωτοβολταϊκά, τα αιολικά και τις μπαταρίες σε Ρουμανία και Βουλγαρία, οι εγχώριοι ενεργειακοί όμιλοι ενισχύουν με ταχείς ρυθμούς το πράσινο αποτύπωμά τους στη Νοτιοανατολική Ευρώπη. Ο πιο πρόσφατος κρίκος στη αλυσίδα των κινήσεων εκτός συνόρων ήταν η συμφωνία που προβλέπει την ένταξη στο χαρτοφυλάκιο της ΔΕΗ Ανανεώσιμες ενός εν λειτουργία φωτοβολταϊκού πάρκου ισχύος 57,5 MW στη νότια Ουγγαρία, καθώς και τη δυνατότητα εξαγοράς παρακείμενου συστήματος αποθήκευσης ενέργειας ισχύος 49 MW.
Η κίνηση έχει μεγαλύτερη σημασία από το μέγεθος του πρώτου έργου, καθώς αποτελεί το πρώτο deal επέκτασης της ΔΕΗ σε νέες αγορές του εξωτερικού στο πλαίσιο του επικαιροποιημένου επενδυτικού σχεδίου για την περίοδο 2026-2030, το οποίο προβλέπει είσοδο σε Ουγγαρία, Πολωνία και Σλοβακία. Έχοντας ήδη μια ισχυρή βάση στη Ρουμανία –όπου χάρη στην εξαγορά της Enel Romania- έχει καθετοποιημένη παρουσία σε ΑΠΕ, διανομή και προμήθεια ηλεκτρικής ενέργειας με εγκατεστημένη πράσινη ισχύ της τάξης του 1,56 GW στο τέλος Μαρτίου, έχοντας «βάλει πόδι» στις αγορές της Βουλγαρίας και της Ιταλίας και διερευνώντας τις ευκαιρίες και στην Κροατία, η ΔΕΗ ανοίγει μία ακόμη αγορά στον άξονα που επιχειρεί να δημιουργήσει ο όμιλος προς την Κεντρική Ευρώπη, καθώς επιδιώκει να αυξήσει την εγκατεστημένη ισχύ της από 12,4 GW το 2025 σε 24,3 GW το 2030, με το 45% να βρίσκεται τότε εκτός Ελλάδας.
Γιατί οι μεγάλοι όμιλοι βγαίνουν εκτός συνόρων
Η περιφερειακή επέκταση δεν αποτελεί απλώς αναζήτηση νέων έργων, αλλά αντανακλά τη μετάβαση σε ένα «ολιστικό» μοντέλο στη βάση του οποίου οι όμιλοι παράγουν, αποθηκεύουν, εμπορεύονται και προμηθεύονται ενέργεια σε περισσότερες αγορές.
Η γεωγραφική διασπορά επιτρέπει στους ελληνικούς ομίλους να περιορίζουν την εξάρτησή τους από τις συνθήκες μίας μόνο χώρας, από τις τιμές μιας συγκεκριμένης αγοράς και από τις διακυμάνσεις της παραγωγής των ΑΠΕ. Ένα χαρτοφυλάκιο που περιλαμβάνει φωτοβολταϊκά, αιολικά, υδροηλεκτρικά και μπαταρίες σε διαφορετικές γεωγραφικές ζώνες μπορεί να εξισορροπεί καλύτερα τη μεταβλητότητα του καιρού και να αξιοποιεί τις ηλεκτρικές διασυνδέσεις μεταξύ των κρατών.
Ταυτόχρονα, Ρουμανία, Βουλγαρία, Ουγγαρία, Βόρεια Μακεδονία και οι υπόλοιπες αγορές της περιοχής χρειάζονται νέα παραγωγική ισχύ, εκσυγχρονισμό των δικτύων και έργα αποθήκευσης, ώστε να αντικαταστήσουν σταδιακά μονάδες άνθρακα και να ανταποκριθούν στους ευρωπαϊκούς στόχους. Για τους ελληνικούς ομίλους, η Νοτιοανατολική Ευρώπη προσφέρει συνεπώς συνδυασμό αναπτυξιακών περιθωρίων, αυξανόμενης ζήτησης και δυνατότητας αξιοποίησης της τεχνογνωσίας που αποκτήθηκε στην ελληνική αγορά.
ΔΕΗ: Από τη Ρουμανία στην Ουγγαρία και τις νέες αγορές
Η βάση της διεθνούς ανάπτυξης της ΔΕΗ παραμένει η Ρουμανία. Η εξαγορά των δραστηριοτήτων της Enel Romania μετέτρεψε τον όμιλο σε έναν από τους μεγαλύτερους παρόχους της χώρας και του έδωσε πρόσβαση τόσο στην παραγωγή ΑΠΕ όσο και στα δίκτυα διανομής και στη λιανική αγορά.
Το επόμενο βήμα ήταν η Ιταλία, όπου η ΔΕΗ άρχισε να παράγει πράσινη ενέργεια στα τέλη του 2024 με δύο φωτοβολταϊκά πάρκα συνολικής ισχύος 32 MW που αποτέλεσαν την πρώτη είσοδο του ομίλου στην ιταλική αγορά ΑΠΕ.
Σημαντικό εργαλείο για την περαιτέρω επέκταση αποτελεί η συμφωνία-πλαίσιο με τη Metlen για ένα χαρτοφυλάκιο φωτοβολταϊκών έργων ισχύος έως 2 GW σε Ιταλία, Ρουμανία, Βουλγαρία και Κροατία. Η συμφωνία αφορά περίπου 90 έργα: 503 MW στην Ιταλία, 516 MW στη Ρουμανία, 500 MW στη Βουλγαρία και 445 MW στην Κροατία. Η Metlen αναλαμβάνει την ανάπτυξη και κατασκευή τους και η ΔΕΗ την εξαγορά μετά την ολοκλήρωση και τη σύνδεσή τους στο δίκτυο. Αξίζει δε να σημειωθεί ότι την περασμένη άνοιξη οι δυο όμιλοι επέκτειναν τη συνεργασία τους εκτός συνόρων και στα έργα αποθήκευσης ενέργειας, δημιουργώντας κοινοπραξία με αντικείμενο την ανάπτυξη μπαταριών συνολικής ισχύος 1,5 GW σε Ρουμανία, Βουλγαρία και Ιταλία.
Μετά τη Ρουμανία, την Ιταλία και τώρα την Ουγγαρία, το βλέμμα στρέφεται σε Πολωνία και Σλοβακία, αλλά και στην περαιτέρω διείσδυση σε Βουλγαρία και Κροατία. Η στρατηγική της ΔΕΗ δεν περιορίζεται στην απόκτηση μεμονωμένων πάρκων. Στόχος είναι να δημιουργηθεί μια ενιαία περιφερειακή πλατφόρμα που θα συνδέει παραγωγή, αποθήκευση, δίκτυα και προμήθεια σε μια ευρύτερη αγορά ηλεκτρικής ενέργειας.
Metlen: Η πολυσύνθετη παρουσία στη ΝΑ Ευρώπη και το asset rotation
Η Metlen διαθέτει το πιο διεθνοποιημένο αποτύπωμα μεταξύ των ελληνικών ενεργειακών και βιομηχανικών ομίλων. Η εταιρεία δηλώνει παρουσία σε 40 χώρες και στις πέντε ηπείρους, ενώ η δραστηριότητά της εκτείνεται από την ανάπτυξη και την κατασκευή έργων ΑΠΕ έως την παραγωγή, την εμπορία ηλεκτρισμού και φυσικού αερίου και την κατασκευή σύνθετων ενεργειακών υποδομών.
Στη Νοτιοανατολική Ευρώπη η Metlen λειτουργεί ταυτόχρονα ως επενδυτής, κατασκευαστής και διαχειριστής ενέργειας. Η συνεργασία των 2 GW με τη ΔΕΗ είναι χαρακτηριστική του Asset Rotation Plan: η Metlen εντοπίζει και ωριμάζει τα έργα, αναλαμβάνει την κατασκευή τους και στη συνέχεια τα μεταβιβάζει, απελευθερώνοντας κεφάλαια για την ανάπτυξη νέου χαρτοφυλακίου.
Στη Βουλγαρία, πέρα από τα φωτοβολταϊκά και τα έργα αποθήκευσης, η Metlen έχει δρομολογήσει την απόκτηση ποσοστού 75% της δραστηριότητας εμπορίας ενέργειας της Most Energy.
Παράλληλα, η εταιρεία πραγματοποιεί διασυνοριακές συναλλαγές ηλεκτρικής ενέργειας σε αγορές όπως η Αλβανία, η Βόρεια Μακεδονία, η Βουλγαρία, η Ουγγαρία και η Ρουμανία. Η παρουσία της στην ευρύτερη περιοχή της Νοτιοανατολικής Ευρώπης δεν περιορίζεται επομένως στην κατασκευή πράσινων έργων, αλλά καλύπτει όλο το φάσμα από την παραγωγή έως τη διαχείριση και την εμπορία της ενέργειας.
HELLENiQ ENERGY: Ρουμανία και Βουλγαρία στο επίκεντρο
Η HELLENiQ ENERGY έχει θέσει τη Ρουμανία στο κέντρο της διεθνούς πράσινης ανάπτυξής της. Τον Μάρτιο του 2026 έθεσε σε εμπορική λειτουργία τα πρώτα δύο φωτοβολταϊκά πάρκα της στη νότια Ρουμανία, συνολικής ισχύος 58 MW. Τα έργα αποτελούν τμήμα της συμφωνίας που είχε υπογραφεί με τη Metlen για τέσσερα φωτοβολταϊκά συνολικής ισχύος 211 MW. Τα υπόλοιπα δύο πάρκα, ισχύος 153 MW, προβλέπεται να τεθούν σε λειτουργία μέσα στο 2026.
Στη χώρα σχεδιάζεται επίσης αιολικό πάρκο 96 MW, με ολοκλήρωση το δεύτερο τρίμηνο του 2027, το οποίο αναμένεται να ανεβάσει την εγκατεστημένη ισχύ του ομίλου στη Ρουμανία πάνω από τα 300 MW. Το συνολικό χαρτοφυλάκιο υπό λειτουργία, κατασκευή και ανάπτυξη στη ρουμανική αγορά υπερβαίνει πλέον τα 850 MW και περιλαμβάνει φωτοβολταϊκά, αιολικά και συστήματα αποθήκευσης.
Η HELLENiQ ENERGY έχει ενισχύσει το αποτύπωμά της και με δύο ώριμα αιολικά έργα στη Ρουμανία, ισχύος 96 MW και 186 MW. Το δεύτερο συνδυάζεται με μπαταρία 186 MW/186 MWh. Στη Βουλγαρία έκανε την πρώτη της κίνηση στην τοπική αγορά ΑΠΕ με την απόκτηση φωτοβολταϊκού έργου 123 MW, το οποίο συνοδεύεται από σύστημα αποθήκευσης 90 MW/180 MWh. Μαζί, οι νέες επενδύσεις σε Ρουμανία και Βουλγαρία ξεπερνούν τα 400 MW, ενώ προσθέτουν αποθήκευση 366 MWh.
Ο όμιλος διαθέτει σήμερα εν λειτουργία έργα ΑΠΕ σε Ελλάδα, Ρουμανία, Κύπρο, Βουλγαρία και Βόρεια Μακεδονία συνολικής ισχύος 564 MW. Στόχος είναι η εγκατεστημένη ισχύς να φτάσει τα 1,5 GW εντός της επόμενης τριετίας και να υπερβεί τα 2 GW έως το 2030.
Η πράσινη ανάπτυξη στηρίζεται πάνω σε ένα ήδη εκτεταμένο εμπορικό δίκτυο εκτός Ελλάδας. Η HELLENiQ ENERGY διαθέτει περισσότερα από 300 πρατήρια σε Κύπρο, Σερβία, Βουλγαρία, Μαυροβούνιο και Βόρεια Μακεδονία, ενώ δραστηριοποιείται επίσης στην εμπορία και αποθήκευση καυσίμων. Η υφιστάμενη παρουσία προσφέρει υποδομές, αναγνωρισιμότητα και γνώση των τοπικών αγορών, πάνω στις οποίες μπορεί να αναπτυχθεί η νέα πλατφόρμα ηλεκτρισμού και ΑΠΕ.
Motor Oil: Το πρώτο πράσινο βήμα στη Ρουμανία
Η Motor Oil έχει επίσης αρχίσει να αποκτά διακριτό πράσινο αποτύπωμα εκτός Ελλάδας, με πρώτη αγορά τη Ρουμανία, όπου στις αρχές Ιουλίου έθεσε μέσω της θυγατρικής MORE (Motor Oil Renewable Energy) σε δοκιμαστική λειτουργία το πρώτο έργο στο εξωτερικό. Ο λόγος για το έργο Stalpu 2 στη Ρουμανία που συνδυάζει παραγωγή και αποθήκευση ηλεκτρικής ενέργειας, διαθέτοντας εγκατεστημένη φωτοβολταϊκή ισχύ 63 MW και σύστημα αποθήκευσης ενέργειας ισχύος 10 MW με χωρητικότητα 21 MWh. Το project αυτό αποτελεί ορόσημο για να ενισχύσει ο βραχίονας ΑΠΕ της Motor Oil τον περιφερειακό της ρόλο στη Νοτιοανατολική Ευρώπη. Για τη Motor Oil, η Ρουμανία λειτουργεί ως πρώτο βήμα για τη μεταφορά του μοντέλου της MORE πέρα από τα ελληνικά σύνορα, σε μια αγορά με υψηλές ανάγκες νέας πράσινης ισχύος.
Παράλληλα, η MORE δραστηριοποιείται στη διασυνοριακή εμπορία ηλεκτρικής ενέργειας μέσω θυγατρικών στη Σερβία και στη Βόρεια Μακεδονία, καθώς και μέσω υποκαταστήματος στη Σόφια. Διαθέτει επίσης αδειοδοτημένο χαρτοφυλάκιο 2,8 GW για έργα ΑΠΕ και αποθήκευσης, ενώ ο στρατηγικός στόχος της είναι να φτάσει τα 2,1 GW εγκατεστημένης ισχύος ΑΠΕ έως το 2030.
Το συνολικό περιφερειακό αποτύπωμα της Motor Oil είναι ευρύτερο από τα πράσινα έργα. Μέσω της Coral λειτουργεί δίκτυα πρατηρίων καυσίμων σε Κύπρο, Σερβία, Κροατία και Βόρεια Μακεδονία, ενώ συνολικά τα σήματα του ομίλου αριθμούν περισσότερα από 1.500 πρατήρια. Η εταιρεία εξάγει σε περισσότερες από 70 χώρες και διαθέτει πάνω από 100 θυγατρικές, γεγονός που της προσφέρει τις βάσεις για περαιτέρω διεθνοποίηση των δραστηριοτήτων ηλεκτρισμού και κυκλικής οικονομίας.
Η επόμενη φάση του ελληνικού ενεργειακού «export story»
Οι κινήσεις των τεσσάρων ομίλων δείχνουν ότι η εξωστρέφεια της ελληνικής ενεργειακής αγοράς περνά σε νέα φάση. Το κοινό στοίχημα είναι η κλίμακα. Σε μια αγορά ηλεκτρισμού που γίνεται σταδιακά περισσότερο διασυνδεδεμένη, οι όμιλοι που θα διαθέτουν παραγωγή, αποθήκευση και πελάτες σε περισσότερες χώρες θα μπορούν να διαχειρίζονται αποτελεσματικότερα το ρίσκο και να αξιοποιούν τις διαφορές στις τιμές και στη ζήτηση. Η Νοτιοανατολική Ευρώπη μετατρέπεται έτσι από συμπληρωματική αγορά σε βασικό πεδίο ανάπτυξης για τις μεγαλύτερες ελληνικές ενεργειακές επιχειρήσεις.
