Για περισσότερο από έναν μήνα, οι εγκαταστάσεις της Wildberries, της μεγαλύτερης πλατφόρμας ηλεκτρονικού εμπορίου στη Ρωσία (το αντίστοιχο της Amazon), βρίσκονται στο στόχαστρο ουκρανικών επιθέσεων.
Περισσότερες από 20 εγκαταστάσεις έχουν δεχθεί πλήγματα, ενώ επτά από τις δέκα βασικές αποθήκες της εταιρείας έχουν τεθεί εκτός λειτουργίας. H ζημιά είναι τεράστια και ίσως ανεπανόρθωτη.
Οι επιθέσεις έχουν μειώσει κατά περίπου ένα τρίτο τη δυναμικότητα του δικτύου logistics της Wildberries, σύμφωνα με εκτίμηση συμβουλευτικής εταιρείας που επικαλούνται οι New York Times. Ρώσοι αναλυτές, τους οποίους επικαλούνται οι Financial Times, υπολογίζουν τις απώλειες σε περίπου 8,5 δισ. ευρώ.
Κομβικό τμήμα της ρωσικής οικονομίας
Πυροσβεστικό ελικόπτερο πετά πάνω από αποθήκη της Wildberries που καίγεται μετά από ουκρανικό πλήγμα drone στην περιοχή Podolsk κοντά στη Μόσχα © EPA/STRINGER
Η Wildberries αποτελεί κομβικό τμήμα της ρωσικής οικονομίας. Αντιπροσωπεύει περίπου το μισό των ηλεκτρονικών πωλήσεων στη χώρα και σχεδόν το 10% του συνολικού λιανεμπορίου.
Ως εκ τούτου, οι επιθέσεις δεν πλήττουν μόνο μια επιχειρηματική αυτοκρατορία, αλλά επηρεάζουν εκατομμύρια καταναλωτές και πωλητές που εξαρτώνται από την πλατφόρμα.
Η ουκρανική στρατηγική φαίνεται να υπερβαίνει την προσπάθεια περιορισμού της διακίνησης στρατιωτικών και προϊόντων διπλής χρήσης μέσω της πλατφόρμας. Στόχος είναι να μεταφερθεί το κόστος του πολέμου βαθύτερα στη ρωσική κοινωνία, να ενισχυθεί η δυσαρέσκεια και να αυξηθεί η πίεση προς το Κρεμλίνο.
Στο επίκεντρο βρίσκεται η Τατιάνα Κιμ, η οποία διαθέτει περιουσία που το Forbes υπολογίζει περίπου στα 7 δισ. δολάρια. Η επιχειρηματίας, γνωστή και με το προηγούμενο παντρεμένο επώνυμο Μπακαλτσούκ, δημιούργησε τη Wildberries πριν από περισσότερες από δύο δεκαετίες, ξεκινώντας από ένα μικρό εγχείρημα μέσα από το σπίτι της.
Η Κιμ γεννήθηκε στο Γκρόζνι της Τσετσενίας και μετακόμισε με την οικογένειά της στην περιοχή της Μόσχας πριν συμπληρώσει έναν χρόνο ζωής. Ο πατέρας της εργαζόταν ως μηχανικός τηλεπικοινωνιών και η μητέρα της ως νηπιαγωγός. Η ίδια έχει αναφερθεί στις δυσκολίες που αντιμετώπισε λόγω της κορεατικής καταγωγής της, καθώς, όπως έχει δηλώσει, από μικρή βίωσε προκαταλήψεις και αντιμετωπίστηκε ως ξένη.
Αρχικά ήθελε να σπουδάσει δημοσιογραφία στη Μόσχα, όμως τελικά σπούδασε ξένες γλώσσες στο Περιφερειακό Κρατικό Κοινωνικό και Ανθρωπιστικό Ινστιτούτο της Κολόμνα. Εργάστηκε ως καθηγήτρια αγγλικών και αργότερα εγκαταστάθηκε στη Μόσχα.
Η επιχειρηματικότητα δεν βρισκόταν στα αρχικά της σχέδια. Το 2004, μετά τη γέννηση του πρώτου από τα επτά παιδιά της, αναζητούσε έναν τρόπο να ενισχύσει το οικογενειακό εισόδημα. Η ιδέα για ηλεκτρονικό εμπόριο προέκυψε από τη δική της δυσφορία απέναντι στις παραδοσιακές αγορές ρούχων.
Η Τατιάνα ξεκίνησε με 600 ευρώ
Με περίπου 600 ευρώ για την κατασκευή μιας ιστοσελίδας, άρχισε να πουλά ρούχα από γερμανικούς καταλόγους μέσω διαδικτύου. Χωρίς μεγάλο επιχειρηματικό σχέδιο και στηριζόμενη περισσότερο στο ένστικτό της, η Κιμ κατάφερε να μετατρέψει το μικρό εγχείρημα σε έναν κολοσσό του ρωσικού ηλεκτρονικού εμπορίου.
Η ζήτηση αυξήθηκε τόσο γρήγορα ώστε το διαμέρισμα όπου διαχειριζόταν τις παραγγελίες δεν επαρκούσε πλέον. Μέχρι το 2016, η Wildberries είχε εξελιχθεί στη μεγαλύτερη πλατφόρμα ηλεκτρονικού εμπορίου της Ρωσίας. Τρία χρόνια αργότερα, η Κιμ έγινε η πλουσιότερη γυναίκα της χώρας.
Η πορεία της αυτοκρατορίας, ωστόσο, συνδέθηκε τα τελευταία χρόνια όλο και περισσότερο με το ρωσικό κράτος και την πολιτική εξουσία. Το 2024, η Κιμ ανακοίνωσε τη συγχώνευση της Wildberries με τη Russ Outdoor, εταιρεία υπαίθριας διαφήμισης που υποστηριζόταν από τον γερουσιαστή και ολιγάρχη Σουλεϊμάν Κερίμοφ.
Η συμφωνία προκάλεσε σφοδρή οικογενειακή και επιχειρηματική σύγκρουση. Ο πρώην σύζυγος της Κιμ, Βλάντισλαβ Μπακαλτσούκ, ο οποίος κατείχε μόλις το 1% της εταιρείας αλλά διεκδικούσε το ήμισυ στο πλαίσιο του διαζυγίου, χαρακτήρισε τη συμφωνία εχθρική εξαγορά.
Η διαμάχη πήρε δραματικές διαστάσεις. Ο Μπακαλτσούκ προσπάθησε να καταλάβει τα κεντρικά γραφεία της Wildberries συνοδευόμενος από ένοπλους άνδρες, με αποτέλεσμα να σημειωθεί ανταλλαγή πυρών και να σκοτωθούν δύο φρουροί ασφαλείας.
Η συγχώνευση με διαφημιστική εταιρεία
Η συμφωνία, ωστόσο, προχώρησε. Μετά τη συγχώνευση, η Russ απέκτησε το 35% της νέας εταιρείας, σε μια εξέλιξη που πραγματοποιήθηκε με την υποστήριξη του Βλαντίμιρ Πούτιν και υπό την εποπτεία προσώπου του στενού κύκλου του Ρώσου προέδρου.
Σήμερα, η αυτοκρατορία της Κιμ βρίσκεται αντιμέτωπη με μια διαφορετική απειλή. Τα ουκρανικά πλήγματα στις αποθήκες της Wildberries έχουν δημιουργήσει σοβαρά προβλήματα στη λειτουργία της, ενώ η εταιρεία βρίσκεται πλέον σε ακόμη πιο ευάλωτη θέση απέναντι στις κρατικές τράπεζες που τη χρηματοδοτούν.
Ο Πούτιν δεν μπορούσε πλέον να αγνοήσει τις συνέπειες των επιθέσεων. Χωρίς να κατονομάσει τη Wildberries, δήλωσε αυτή την εβδομάδα ότι το ρωσικό κράτος θα συμμετάσχει στην απαραίτητη ανοικοδόμηση.
Η δήλωση δείχνει ότι η τύχη της Wildberries δεν αποτελεί πλέον αποκλειστικά ιδιωτική επιχειρηματική υπόθεση.
