Όλο και περισσότερο βασίζονται στην τεχνητή νοημοσύνη (AI) οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις, όπως προκύπτει από τα αποτελέσματα της τελευταίας έρευνας του Ευρωβαρόμετρου που δημοσιεύθηκαν σήμερα.
Σύμφωνα με την έρευνα, το 42% των ευρωπαϊκών μικρομεσαίων επιχειρήσεων και των επιχειρήσεων μεσαίας κεφαλαιοποίησης που συμμετείχαν χρησιμοποιεί ήδη τεχνητή νοημοσύνη ή συστήματα αλγοριθμικής διαχείρισης, αν και στις περισσότερες περιπτώσεις η εφαρμογή τους παραμένει περιορισμένη και σε πειραματικό στάδιο.
Ένα επιπλέον 21% των επιχειρήσεων σχεδιάζει να υιοθετήσει τέτοιες τεχνολογίες στο μέλλον.
Όπως φαίνεται και στο παρακάτω γράφημα, η Ελλάδα βρίσκεται λίγω κάτω από τον μέσο όρο των 27. Ωστόσο, προκύπτει ότι η χώρα ξεπερνά τη μέση ευρωπαϊκή απόδοση όσον αφορά τη μέχρι τώρα χρήση της τεχνητής νοημοσύνης από τις επιχειρήσεις. Υπολείπεται, όμως, σε σχέση με την πρόθεση των λοιπών επιχειρήσεων να τη χρησιμοποιήσουν στο μέλλον. Αντίστροφη είναι η εικόνα για την Κύπρο.
Όσον αφορά τους τομείς εφαρμογής, η τεχνητή νοημοσύνη και η αλγοριθμική διαχείριση αξιοποιούνται κυρίως στην εξυπηρέτηση πελατών και στη διαχείριση πελατειακών σχέσεων, σε ποσοστό 47%.
Παράλληλα, το 36% των επιχειρήσεων που συμμετείχαν στην έρευνα χρησιμοποιεί αυτές τις τεχνολογίες για την παρακολούθηση της απόδοσης και της παραγωγικότητας, ενώ το 30% τις εφαρμόζει σε δραστηριότητες εφοδιαστικής αλυσίδας, στον προγραμματισμό εργασιών και στην κατάρτιση προγραμμάτων εργασίας του προσωπικού.
Επιπλέον, η σαφής πλειονότητα των επιχειρήσεων, σε ποσοστό 61%, αναγνωρίζει ότι η χρήση τεχνητής νοημοσύνης συμβάλλει στη λήψη αποφάσεων.
Ιδιαίτερα θετικές είναι και οι προσδοκίες για την επίδραση των νέων τεχνολογιών στις συνθήκες εργασίας, καθώς το 75% των επιχειρήσεων εκτιμά ότι η τεχνητή νοημοσύνη και η αλγοριθμική διαχείριση θα βελτιώσουν την ποιότητα της εργασίας.
Παρά την αυξανόμενη χρήση αυτοματοποιημένων εργαλείων, ο ανθρώπινος παράγοντας εξακολουθεί να έχει τον καθοριστικό ρόλο στη λήψη αποφάσεων. Ειδικότερα, το 90% των επιχειρήσεων δηλώνει ότι οι αποφάσεις λαμβάνονται από ανθρώπους, ενώ μόλις το 2% αναφέρει ότι οι σχετικές διαδικασίες είναι πλήρως αυτοματοποιημένες.
Η δημοσίευση της έρευνας συμπίπτει με τον Ευρωπαϊκό Μήνα Καινοτομίας στην Τεχνητή Νοημοσύνη, μια πρωτοβουλία που φέρνει κοντά φορείς χάραξης πολιτικής, εκπροσώπους της βιομηχανίας, του δημόσιου τομέα και της ερευνητικής κοινότητας, με στόχο την ανταλλαγή απόψεων και την παρουσίαση των τρόπων με τους οποίους η τεχνητή νοημοσύνη αναπτύσσεται και εφαρμόζεται σε διάφορους κλάδους της ευρωπαϊκής οικονομίας
Η αλγοριθμική διαχείριση συνίσταται στη χρήση ψηφιακών συστημάτων που βοηθούν τα διοικητικά στελέχη να οργανώνουν το ανθρώπινο δυναμικό ή να λαμβάνουν αποφάσεις σχετικά με την ανάθεση καθηκόντων, τα ωράρια εργασίας, την αξιολόγηση της απόδοσης και τη στελέχωση των επιχειρήσεων.
Τα συστήματα αυτά μπορεί να αξιοποιούν τεχνητή νοημοσύνη ή να λειτουργούν χωρίς αυτήν. Περιλαμβάνουν τόσο εργαλεία που αυτοματοποιούν τη λήψη αποφάσεων όσο και εφαρμογές που διατυπώνουν προτάσεις, αφήνοντας την τελική απόφαση στον άνθρωπο.
Εμπόδια στην υιοθέτηση της τεχνητής νοημοσύνης
Παρά τη δυναμική ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης, σημαντικά εμπόδια εξακολουθούν να περιορίζουν την ευρύτερη υιοθέτησή της από τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις.
Σύμφωνα με την έρευνα, τα κυριότερα προβλήματα είναι το υψηλό κόστος επενδύσεων, το οποίο αναφέρει το 50% των επιχειρήσεων, η νομική αβεβαιότητα με ποσοστό 49% και η έλλειψη εξειδικευμένης τεχνογνωσίας, που καταγράφεται στο 48%.
Επιπλέον, σχεδόν οι μισές επιχειρήσεις (49%) δηλώνουν ότι δεν εμπιστεύονται την τεχνητή νοημοσύνη ή τα αυτοματοποιημένα συστήματα για τη λήψη αποφάσεων που αφορούν τη διαχείριση του ανθρώπινου δυναμικού και ζητήματα προσωπικού.
Ορισμένα από αυτά τα εμπόδια επιχειρεί να αντιμετωπίσει το υφιστάμενο ευρωπαϊκό κανονιστικό πλαίσιο.
Σε αυτό περιλαμβάνονται ο Γενικός Κανονισμός για την Προστασία Δεδομένων (GDPR) και ο Κανονισμός για την Τεχνητή Νοημοσύνη (AI Act), οι οποίοι αποσκοπούν στη διασφάλιση της ασφάλειας, της προστασίας των θεμελιωδών δικαιωμάτων και της ανάπτυξης τεχνητής νοημοσύνης με επίκεντρο τον άνθρωπο. Παράλληλα, το ευρωπαϊκό πλαίσιο επιδιώκει να στηρίξει την υιοθέτηση νέων τεχνολογιών, τις επενδύσεις και την καινοτομία στον τομέα της τεχνητής νοημοσύνης σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Νέοι κανόνες για την προστασία των εργαζομένων
Η επικείμενη ευρωπαϊκή νομοθετική πρωτοβουλία για τις ποιοτικές θέσεις εργασίας (Quality Jobs Act) αναμένεται να ενισχύσει τη νομική σαφήνεια για τις επιχειρήσεις και να προσφέρει μεγαλύτερη προστασία στα δικαιώματα των εργαζομένων όσον αφορά τη χρήση συστημάτων αλγοριθμικής διαχείρισης, επισημαίνει η Κομισιόν.
Στο πλαίσιο της δεύτερης φάσης διαβούλευσης για την εν λόγω πρωτοβουλία, εξάλλου, οι ευρωπαϊκοί κοινωνικοί εταίροι κατέθεσαν τις απόψεις τους σχετικά με τις παρεμβάσεις που θεωρούν αναγκαίες σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Τον Φεβρουάριο του 2025 πραγματοποιήθηκε έρευνα για την τεχνητή νοημοσύνη από το Ευρωβαρόμετρο, σύμφωνα με την οποία οι περισσότεροι Ευρωπαίοι θεωρούν ότι οι ψηφιακές τεχνολογίες, συμπεριλαμβανομένης της AI, έχουν θετικό αντίκτυπο στην εργασία, την οικονομία, την κοινωνία και την ποιότητα ζωής.
Ειδικότερα, το 62% των Ευρωπαίων αντιμετωπίζει θετικά τη χρήση ρομπότ και τεχνητής νοημοσύνης στον χώρο εργασίας, ενώ το 70% θεωρεί ότι οι τεχνολογίες αυτές συμβάλλουν στη βελτίωση της παραγωγικότητας.
Παρότι η πλειονότητα υποστηρίζει την αξιοποίηση ρομπότ και συστημάτων AI στη λήψη αποφάσεων στον χώρο εργασίας, το 84% των Ευρωπαίων εκτιμά ότι απαιτείται προσεκτική διαχείριση της τεχνητής νοημοσύνης, προκειμένου να προστατεύονται τα προσωπικά δεδομένα και να διασφαλίζεται η διαφάνεια στις εργασιακές διαδικασίες.
Τέλος, η ετήσια έκθεση για την Ψηφιακή Δεκαετία (Digital Decade) παρακολουθεί την πρόοδο προς την επίτευξη των ευρωπαϊκών στόχων για το 2030.
Ένας από αυτούς προβλέπει ότι τουλάχιστον το 75% των επιχειρήσεων της ΕΕ θα πρέπει να χρησιμοποιεί τεχνητή νοημοσύνη, υπηρεσίες υπολογιστικού νέφους (cloud) ή τεχνολογίες ανάλυσης μεγάλων δεδομένων (big data).
