Νέο πρόστιμο, ύψους 805 εκατ. ευρώ ή περίπου 887 εκατ. δολαρίων, επιβλήθηκε στη Meta του Μαρκ Ζάκερμπεργκ από την ιταλική Αρχή Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων, καθώς διαπιστώθηκε ότι η εφαρμογή Facebook αποκτούσε πρόσβαση σε φωτογραφίες και βίντεο χρηστών Android χωρίς να έχει εξασφαλίσει την απαιτούμενη ειδική συγκατάθεσή τους και χωρίς να τους έχει ενημερώσει επαρκώς.
Πρόκειται για μία από τις μεγαλύτερες κυρώσεις που έχουν επιβληθεί στον αμερικανικό τεχνολογικό κολοσσό στην Ευρώπη, προσθέτοντας ένα ακόμη σημαντικό ποσό στον μακρύ κατάλογο προστίμων που έχει συγκεντρώσει τα τελευταία χρόνια για ζητήματα προσωπικών δεδομένων και ανταγωνισμού.
Σύμφωνα με το Reuters και την επίσημη ανακοίνωση της ιταλικής Αρχής, η απόφαση αφορά λειτουργία της εφαρμογής Facebook σε συσκευές Android, η οποία μπορούσε να χρησιμοποιεί φωτογραφίες και βίντεο από την προσωπική συλλογή του κινητού τηλεφώνου, προκειμένου να προτείνει στον χρήστη περιεχόμενο για δημοσίευση. Το πρόβλημα, σύμφωνα με την Αρχή, δεν ήταν απλώς η ύπαρξη της συγκεκριμένης δυνατότητας, αλλά ο τρόπος με τον οποίο ενεργοποιούνταν και η έλλειψη σαφούς, ξεχωριστής συγκατάθεσης.
Πώς το Facebook αποκτούσε πρόσβαση στις φωτογραφίες
Η επίμαχη λειτουργία, η οποία είναι διαθέσιμη από το 2023, εμφανίζει κατά την περιήγηση στο Facebook προτάσεις δημοσίευσης βασισμένες σε φωτογραφίες και βίντεο που είναι αποθηκευμένα στη συσκευή του χρήστη.
Όπως διαπίστωσε η ιταλική Αρχή, η πρόσβαση στη συλλογή φωτογραφιών ζητούνταν μέσω μιας ενιαίας άδειας, η οποία κάλυπτε περισσότερες λειτουργίες της εφαρμογής, παρότι αυτές είχαν διαφορετικούς σκοπούς. Η ειδοποίηση που προηγούνταν της έγκρισης ήταν γενική και δεν εξηγούσε με επαρκή σαφήνεια ότι ο χρήστης επέτρεπε και τη χρήση της προσωπικής του συλλογής για προτάσεις δημοσιεύσεων.
Επιπλέον, η συγκεκριμένη λειτουργία ήταν ενεργοποιημένη από προεπιλογή. Η Αρχή επισήμανε ότι μια τέτοια γενική άδεια μπορούσε να επιτρέψει στην εφαρμογή να διαβάζει ολόκληρο το φωτογραφικό αρχείο της συσκευής, χωρίς ο χρήστης να έχει τη δυνατότητα να γνωρίζει με ακρίβεια ποιες πληροφορίες αξιοποιούνται.
Η έρευνα ξεκίνησε τον Ιούλιο του 2025, έπειτα από καταγγελία του Κέντρου Προστασίας Καταναλωτών του Μπολτσάνο, και στηρίχθηκε σε τεχνική εξέταση της λειτουργίας από την αρμόδια Αρχή.
Το μέγεθος του προστίμου συνδέεται και με τον αριθμό των χρηστών που επηρεάζονταν. Σύμφωνα με την ιταλική Αρχή Προστασίας Δεδομένων, η λειτουργία αφορούσε περίπου 20 εκατομμύρια χρήστες Android στην Ιταλία.
Για τον καθορισμό της κύρωσης συνεκτιμήθηκαν η έκταση της υπόθεσης, η διάρκειά της, προηγούμενη απόφαση του 2019 σε βάρος της εταιρείας και η περιορισμένη συνεργασία που, κατά την Αρχή, επέδειξε η Meta κατά τη διερεύνηση. Η ρυθμιστική αρχή αναγνώρισε ότι η εταιρεία είχε πραγματοποιήσει ορισμένες αλλαγές μετά την καταγγελία, ωστόσο έκρινε ότι οι παρεμβάσεις έγιναν καθυστερημένα και δεν κάλυπταν το σύνολο των χρηστών.
Το πρόστιμο των 805 εκατ. ευρώ αντιστοιχεί περίπου στο 0,47% των παγκόσμιων εσόδων του ομίλου, σύμφωνα με την ανακοίνωση της ιταλικής Αρχής.
Προθεσμία 60 ημερών
Πέρα από τη χρηματική κύρωση, η Meta καλείται να αλλάξει τον τρόπο λειτουργίας της συγκεκριμένης δυνατότητας στο Facebook. Η εταιρεία έχει προθεσμία 60 ημερών για να διατηρεί τη λειτουργία απενεργοποιημένη από προεπιλογή και να ζητά ξεχωριστή, συγκεκριμένη συγκατάθεση από τους χρήστες πριν αποκτήσει πρόσβαση στις φωτογραφίες και στα βίντεό τους για τον συγκεκριμένο σκοπό.
Η υποχρέωση αυτή αφορά και χρήστες που είχαν προηγουμένως παραχωρήσει γενική άδεια πρόσβασης στη συλλογή φωτογραφιών. Παράλληλα, η Meta πρέπει να ενημερώσει την Αρχή εντός 30 ημερών για τις ενέργειες που ξεκίνησε και εντός 90 ημερών για τα μέτρα που έλαβε.
Αξίζει να σημειωθεί ότι η έρευνα δεν εξέτασε εάν οι φωτογραφίες και τα βίντεο χρησιμοποιήθηκαν για την εκπαίδευση μοντέλων τεχνητής νοημοσύνης, πρακτική την οποία η Meta αρνείται ότι εφαρμόζει στη συγκεκριμένη περίπτωση.
Η ιταλική Αρχή διατηρεί, πάντως, το δικαίωμα να εξετάσει ξεχωριστά νέα λειτουργία που παρουσιάστηκε το 2026 και επιτρέπει την επεξεργασία περιεχομένου από τις προσωπικές συλλογές φωτογραφιών μέσω του cloud.
Τα μεγαλύτερα πρόστιμα που έχει δεχθεί η Meta
Η νέα απόφαση της Ιταλίας έρχεται να προστεθεί σε μια σειρά εξαιρετικά υψηλών κυρώσεων που έχουν επιβληθεί στη Meta και στις θυγατρικές της από ευρωπαϊκές ρυθμιστικές αρχές.
Το μεγαλύτερο πρόστιμο για παραβίαση του Γενικού Κανονισμού Προστασίας Δεδομένων (GDPR) επιβλήθηκε τον Μάιο του 2023 από την Ιρλανδία και ανήλθε στο 1,2 δισ. ευρώ. Η απόφαση αφορούσε τη μεταφορά προσωπικών δεδομένων Ευρωπαίων χρηστών του Facebook προς τις Ηνωμένες Πολιτείες, χωρίς τις επαρκείς εγγυήσεις προστασίας που απαιτούσε το ευρωπαϊκό ρυθμιστικό πλαίσιο.
Τον Νοέμβριο του 2024, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επέβαλε στη Meta πρόστιμο 797,72 εκατ. ευρώ για παραβίαση των κανόνων ανταγωνισμού. Η υπόθεση αφορούσε τη σύνδεση του Facebook Marketplace με το Facebook και πρακτικές που, σύμφωνα με την Κομισιόν, δημιουργούσαν αθέμιτο ανταγωνιστικό πλεονέκτημα έναντι άλλων παρόχων διαδικτυακών αγγελιών.
Επίσης, τον Σεπτέμβριο του 2022, η ιρλανδική Αρχή Προστασίας Δεδομένων επέβαλε πρόστιμο 405 εκατ. ευρώ για τον τρόπο διαχείρισης προσωπικών δεδομένων ανηλίκων στο Instagram.
Ακολούθησε, τον Ιανουάριο του 2023, συνολική κύρωση 390 εκατ. ευρώ για πρακτικές επεξεργασίας προσωπικών δεδομένων στο Facebook και στο Instagram, οι οποίες συνδέονταν με την εξατομικευμένη διαφήμιση.
Στον κατάλογο περιλαμβάνεται ακόμη πρόστιμο 265 εκατ. ευρώ τον Νοέμβριο του 2022, για ζητήματα προστασίας δεδομένων που συνδέονταν με τη μαζική συλλογή πληροφοριών χρηστών, καθώς και πρόστιμο 251 εκατ. ευρώ τον Δεκέμβριο του 2024, για παραβιάσεις σχετικές με περιστατικό ασφάλειας δεδομένων του Facebook.
Τον Απρίλιο του 2025, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επέβαλε επιπλέον πρόστιμο 200 εκατ. ευρώ στη Meta, βάσει του Κανονισμού Ψηφιακών Αγορών (DMA), κρίνοντας ότι το μοντέλο «συναίνεση ή πληρωμή» δεν συμμορφωνόταν με τις ευρωπαϊκές απαιτήσεις για την επιλογή των χρηστών ως προς την εξατομικευμένη διαφήμιση.
Μόνο οι παραπάνω επτά παλαιότερες υποθέσεις, μαζί με το νέο ιταλικό πρόστιμο, αντιστοιχούν σε κυρώσεις συνολικού ύψους περίπου 4,91 δισ. ευρώ. Πρόκειται για τα ποσά των αποφάσεων που ανακοινώθηκαν και όχι κατ’ ανάγκη για χρήματα που έχουν ήδη καταβληθεί, καθώς μεγάλες ρυθμιστικές κυρώσεις μπορεί να αποτελέσουν αντικείμενο δικαστικών προσφυγών.
