Ανάσα ρευστότητας και γραφειοκρατικής ελάφρυνσης για τις μικρές επιχειρήσεις, που δραστηριοποιούνται ή φιλοδοξούν να επεκταθούν πέρα από τα εθνικά σύνορα της χώρας φέρνει το νέο πλαίσιο απαλλαγής από τον ΦΠΑ στις ενδοκοινοτικές συναλλαγές. Σε μια περίοδο που η εξωστρέφεια αποτελεί μονόδρομο για την επιβίωση και την ανάπτυξη των μικρών επαγγελματικών σχημάτων, η φορολογική διοίκηση ενεργοποιεί το καθεστώς που περιορίζει σημαντικά τα διοικητικά βάρη και το κόστος συμμόρφωσης, καθιστώντας ευκολότερη τη δραστηριοποίηση στην ενιαία ευρωπαϊκή αγορά.
Στο εξής οι μικρές επιχειρήσεις μπορούν -εφόσον το επιθυμούν- να απαλλάσσονται από τον ΦΠΑ για συναλλαγές που πραγματοποιούν με επιχειρήσεις άλλων κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, μέχρι του ποσού των 100.000 ευρώ, όπως προβλέπει η απόφαση του διοικητή της ΑΑΔΕ, Γιώργου Πιτσιλή.
Συγκεκριμένα, με την απόφαση Α.1200/31.12.2025 ενεργοποιείται στην πράξη η εφαρμογή της Οδηγίας (ΕΕ) 2020/285, η οποία έχει ως βασικό στόχο τη διευκόλυνση των μικρών επιχειρήσεων να αναπτύξουν διασυνοριακή δραστηριότητα εντός της ΕΕ. Η Οδηγία αίρει μια σειρά από υποχρεώσεις που μέχρι σήμερα λειτουργούσαν αποτρεπτικά, όπως:
- η υποχρέωση λήψης ΑΦΜ σε κάθε κράτος-μέλος,
- η υποβολή δηλώσεων ΦΠΑ σύμφωνα με διαφορετικά εθνικά καθεστώτα και
- η τήρηση πολύπλοκων λογιστικών διαδικασιών.
Σύμφωνα με την απόφαση, καθορίζονται η διαδικασία και οι τεχνικές λεπτομέρειες για την εφαρμογή του ειδικού καθεστώτος απαλλαγής μικρών επιχειρήσεων, όπως αυτό προβλέπεται από το άρθρο 44Β του Κώδικα ΦΠΑ. Το καθεστώς αφορά υποκείμενους στον φόρο, που είναι εγκατεστημένοι σε άλλα κράτη-μέλη, αλλά επιθυμούν να πραγματοποιούν πράξεις για τις οποίες ο τόπος φορολόγησης βρίσκεται στο εσωτερικό της Ελλάδας, χωρίς την επιβολή ΦΠΑ.
Οι μικρές επιχειρήσεις θα μπορούν να κάνουν χρήση του απαλλακτικού καθεστώτος με σημαντικά απλουστευμένες διαδικασίες, τόσο στο κράτος-μέλος όπου είναι εγκατεστημένες όσο και στα λοιπά κράτη-μέλη που εφαρμόζουν το ίδιο καθεστώς. Πρόκειται για μια ενιαία ευρωπαϊκή προσέγγιση, που μειώνει την πολυπλοκότητα και ενισχύει την ασφάλεια δικαίου για τις επιχειρήσεις.
Έλεγχοι, όρια και προϋποθέσεις για το νέο καθεστώς απαλλαγής ΦΠΑ
Το νέο καθεστώς εφαρμόζεται αναδρομικά από την 1η Ιανουαρίου 2025. Ωστόσο, σε περιπτώσεις όπου διαπιστωθεί ότι μια επιχείρηση δεν πληροί τις προϋποθέσεις απαλλαγής, ο ΦΠΑ που δεν επιβλήθηκε καταλογίζεται αναδρομικά για το σύνολο των συναλλαγών που πραγματοποιήθηκαν εκτός των προβλεπόμενων ορίων.
Παράλληλα, η ΑΑΔΕ, σε συνεργασία με τις φορολογικές Αρχές των λοιπών κρατών-μελών, θα διενεργεί ελέγχους, προκειμένου να αποτραπούν φαινόμενα καταχρηστικής εφαρμογής του καθεστώτος και φοροδιαφυγής. Η συνεργασία αυτή αφορά τόσο την επαλήθευση των ορίων τζίρου όσο και τη νομιμότητα της απαλλαγής κάθε επιμέρους συναλλαγής.
Η έξοδος από το καθεστώς απαλλαγής γίνεται είτε κατόπιν αίτησης της ίδιας της επιχείρησης είτε ύστερα από διαπίστωση των φορολογικών Αρχών ότι δεν πληρούνται πλέον οι προβλεπόμενοι όροι.
Σημειώνεται ότι οι επιχειρήσεις που κάνουν χρήση του απαλλακτικού καθεστώτος σε περισσότερα του ενός κράτη-μέλη μπορούν να πραγματοποιούν ενδοκοινοτικές συναλλαγές συνολικού ύψους έως 100.000 ευρώ ετησίως σε επίπεδο ΕΕ. Παράλληλα, σε κάθε κράτος-μέλος ισχύει το αντίστοιχο εθνικό όριο απαλλαγής από τον ΦΠΑ.
Σε κάθε περίπτωση, οι μικρές επιχειρήσεις θα πρέπει με μία απλή αίτηση στη φορολογική Αρχή της χώρας εγκατάστασής τους να απαλλαγούν από την υποχρέωση επιβολής και απόδοσης ΦΠΑ.
