Το φορολογικό τοπίο στην Ελλάδα τα τελευταία χρόνια αντιμετωπίζει συνεχείς προκλήσεις, με τις οφειλές προς την Εφορία να αυξάνονται και να φτάνουν πλέον το ποσό των 112 δισ. ευρώ. Περισσότεροι από 2 εκατομμύρια φορολογούμενοι βρίσκονται υπό την απειλή αναγκαστικών μέτρων είσπραξης, χωρίς να υπάρχει αποτελεσματική λύση για την αποπληρωμή αυτών των χρεών. Η κατάσταση αυτή έχει δημιουργήσει ένα αδιέξοδο, με το δημόσιο να χάνει σημαντικά ποσά και πολλούς φορολογούμενους να αδυνατούν να ανταποκριθούν στις υποχρεώσεις τους, ακόμα και αν το χρέος τους δεν είναι τόσο μεγάλο.
Η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ) προχωρά, λοιπόν, σε μια ριζική αναδιάρθρωση της προσέγγισής της, επιδιώκοντας να ανατρέψει την κατάσταση με την εισαγωγή ενός νέου καινοτόμου συστήματος: το PARE (Payment capacity – Attitude – Recency – Event). Το 2026, το σύστημα αυτό θα αποτελέσει το εργαλείο που θα καθορίσει τη νέα στρατηγική διαχείρισης των οφειλών, μετατρέποντας τη διαχείριση χρεών σε μια πιο εξατομικευμένη και ευέλικτη διαδικασία.
Αυτό που κάνει το PARE μοναδικό είναι η ικανότητά του να συνδυάζει τέσσερις σημαντικούς παράγοντες που κρίνουν την ικανότητα ενός ατόμου να αποπληρώσει τα χρέη του και συγκεκριμένα:
- Τη δυνατότητα πληρωμής,
- τη στάση του οφειλέτη απέναντι στις υποχρεώσεις του,
- την ηλικία του χρέους και
- τα γεγονότα που μπορεί να έχουν επηρεάσει την οικονομική του κατάσταση.
Αυτές οι παράμετροι θα επιτρέψουν στα στελέχη της φορολογικής διοίκησης να έχουν μια πιο ακριβή εικόνα για τον κάθε φορολογούμενο.
Το σύστημα PARE φέρνει εξατομικευμένες στρατηγικές είσπραξης από την Εφορία
Η φιλοσοφία πίσω από το PARE είναι ότι η κατηγοριοποίηση των οφειλετών και η εφαρμογή εξατομικευμένων στρατηγικών είσπραξης δεν θα βασίζεται απλώς στον αριθμό των χρεών, αλλά σε μια βαθύτερη κατανόηση των οικονομικών τους συνθηκών. Η ενσωμάτωση αυτής της νέας προσέγγισης θα επιτρέψει τη στόχευση συγκεκριμένων ομάδων φορολογουμένων με ιδιαίτερες ανάγκες, όπως εκείνοι που βρίσκονται σε προσωρινή οικονομική αδυναμία, και παράλληλα θα εντοπίζει παραβατικές συμπεριφορές μέσω προγνωστικών μοντέλων.
Με την εφαρμογή του νέου συστήματος, η φορολογική διοίκηση στοχεύει όχι μόνο στην αποτελεσματικότερη είσπραξη των οφειλών, αλλά και τη μείωση των κοινωνικών και οικονομικών ανισοτήτων, που προκύπτουν από το υπάρχον σύστημα. Οι φορολογούμενοι που βρίσκονται σε δύσκολες καταστάσεις, δεν θα βλέπουν τον εαυτό τους ως «αμελείς» ή «παραβάτες», αλλά ως άτομα με συγκεκριμένα προβλήματα που απαιτούν εξατομικευμένη λύση. Επίσης, οι πιο συνεπείς και φερέγγυοι φορολογούμενοι θα ενθαρρύνονται να συνεχίσουν να τηρούν τις υποχρεώσεις τους με κίνητρα που ανταμείβουν την υπευθυνότητά τους.
Αυτή η νέα στρατηγική έρχεται σε μια περίοδο που η οικονομική πίεση είναι μεγάλη. Οι υψηλές τιμές, οι αυξημένοι φόροι και η ανεξέλεγκτη ακρίβεια έχουν οδηγήσει σε μια κατάσταση όπου οι φορολογούμενοι επιλέγουν τι θα πληρώσουν, συχνά αφήνοντας την εφορία τελευταία στη λίστα τους.
Τι είναι το PARE και πώς λειτουργεί
Το σύστημα PARE, σύμφωνα με πληροφορίες, είναι ακρωνύμιο των τεσσάρων βασικών παραγόντων, βάσει των οποίων κατηγοριοποιείται κάθε οφειλέτης. Αναλυτικά:
- Το Payment capacity. Αφορά στη δυνατότητα πληρωμής, που σημαίνει ότι το σύστημα θα υπολογίζει την οικονομική ικανότητα του οφειλέτη να αποπληρώσει τα χρέη του. Θα αξιολογούνται αυτόματα τα εισοδήματα, τα περιουσιακά στοιχεία και η κίνηση των τραπεζικών λογαριασμών. Συγκεκριμένα, αξιολογεί την οικονομική δυνατότητα του φορολογουμένου να εκπληρώσει τις υποχρεώσεις του, με βάση στοιχεία όπως:
- Εισοδήματα
- Περιουσιακά στοιχεία
- Κίνηση τραπεζικών λογαριασμών
- Προηγούμενη συμπεριφορά εξυπηρέτησης χρεών.
- Το Attitude. Αφορά στη στάση και τη συμπεριφορά του οφειλέτη. Ειδικότερα, στην προθυμία του να ανταποκριθεί στις φορολογικές του υποχρεώσεις, λαμβάνοντας υπ’ όψιν το ιστορικό των σχέσεών του με την Εφορία από το παρελθόν, τη συνεργασία του και τη συνέπειά του γενικά στις φορολογικές του υποχρεώσεις.
- Το Recency. Αφορά στην παλαιότητα του χρέους. Το σύστημα θα λαμβάνει υπ’ όψιν το πόσο παλαιό είναι το χρέος, καθώς όσο μεγαλύτερης ηλικίας είναι τόσο δυσκολότερη είναι η είσπραξή του, αφού μπορεί να μην υφίσταται ο ίδιος ο οφειλέτης (φυσικό ή νομικό πρόσωπο) και θα πρέπει να αναζητηθεί η οφειλή από κληρονόμους και συνυπόχρεους.
- Το Event (γεγονός) είναι η παράμετρος που θα συνεκτιμά συγκεκριμένα γεγονότα ή περιστάσεις που μπορεί να έχουν επηρεάσει την ικανότητα ή τη βούληση του οφειλέτη να τακτοποιήσει τις οφειλές του, όπως απώλεια εισοδήματος ή έκτακτα γεγονότα, τα οποία επηρέασαν τη φοροδοτική ικανότητα του φορολογούμενου.
