Η φοροδιαφυγή αποτέλεσε διαχρονικά μία από τις μεγαλύτερες παθογένειες της ελληνικής οικονομίας, υπονομεύοντας τη δημοσιονομική σταθερότητα, την κοινωνική δικαιοσύνη και τον υγιή ανταγωνισμό. Τα τελευταία χρόνια, ωστόσο, η Ελλάδα έχει καταγράψει ουσιαστική πρόοδο στον περιορισμό της, αξιοποιώντας σύγχρονα ψηφιακά εργαλεία και στοχευμένες θεσμικές παρεμβάσεις.
Το 2024 αποτέλεσε έτος-ορόσημο, καθώς τα έσοδα από τον περιορισμό της φοροδιαφυγής ανήλθαν στο 1,7 δισ. ευρώ, ποσό το οποίο πιστοποιήθηκε και από τις αρμόδιες υπηρεσίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η εξέλιξη αυτή επιβεβαίωσε ότι η στρατηγική μετάβασης σε ένα πιο διαφανές και ψηφιακό φορολογικό σύστημα αποδίδει μετρήσιμα αποτελέσματα.
Εκτίναξη εσόδων από την καταπολέμηση της φοροδιαφυγής το 2025
Η επιτυχία αυτή δεν ήταν συγκυριακή, αλλά προήλθε από συγκεκριμένες και στοχευμένες παρεμβάσεις:
- 1,2 δισ. ευρώ προήλθαν από την επέκταση των ηλεκτρονικών συναλλαγών (POS) και τη λειτουργία των ηλεκτρονικών βιβλίων MyData. Η υποχρεωτική διασύνδεση των ταμειακών μηχανών με την ΑΑΔΕ και η ψηφιακή καταγραφή των συναλλαγών περιόρισαν δραστικά τη μη έκδοση αποδείξεων και την απόκρυψη εισοδημάτων.
- 600 εκατ. ευρώ προήλθαν από τον τεκμαρτό τρόπο φορολόγησης των ελεύθερων επαγγελματιών, ο οποίος αντιμετώπισε το φαινόμενο της συστηματικής υποδήλωσης εισοδημάτων από επαγγελματικές ομάδες που επί χρόνια δήλωναν εισοδήματα δυσανάλογα χαμηλά σε σχέση με την πραγματική οικονομική τους δραστηριότητα. Σημειώνεται, πάντως, ότι ακόμα και σήμερα, δύο χρόνια μετά την υιοθέτηση του τεκμαρτού τρόπου προσδιορισμού των εισοδημάτων των επαγγελματιών, περίπου 400.000 δηλώνουν εισόδημα που δεν ξεπερνούν τα 3.500 ευρώ ετησίως.
- 400 εκατ. ευρώ προήλθαν από την εφαρμογή της κάρτας εργασίας, η οποία συνέβαλε στον περιορισμό της αδήλωτης και υποδηλωμένης εργασίας, διασφαλίζοντας την καταγραφή του πραγματικού χρόνου απασχόλησης και την απόδοση των αντίστοιχων φόρων και εισφορών. Μάλιστα, το 2025 δηλώθηκαν περίπου 2,5 εκατομμύρια παραπάνω ώρες υπερωριών σε σύγκριση με το 2024.
Δεν απαιτείται ταυτόχρονη αύξηση φορολογικών συντελεστών
Συνολικά, το 2025 κατέδειξε ότι η καταπολέμηση της φοροδιαφυγής μπορεί να αποφέρει σημαντικούς δημοσιονομικούς πόρους χωρίς αύξηση φορολογικών συντελεστών, ενισχύοντας ταυτόχρονα την ισονομία και την εμπιστοσύνη των συνεπών φορολογουμένων.
Οι προοπτικές για το 2026
Το 2026 αναμένεται περαιτέρω αύξηση των εσόδων από τον περιορισμό της φοροδιαφυγής, καθώς τίθενται σε πλήρη εφαρμογή νέα ψηφιακά εργαλεία και επεκτείνονται υφιστάμενες πολιτικές. Συγκεκριμένα:
- Η εφαρμογή του ηλεκτρονικού δελτίου αποστολής θα ενισχύσει τη διαφάνεια στις διακινήσεις αγαθών, περιορίζοντας τα φαινόμενα εικονικών τιμολογίων και αδήλωτων πωλήσεων.
- Το ηλεκτρονικό πελατολόγιο, το οποίο ήδη εφαρμόζεται πιλοτικά, αναμένεται να επεκταθεί σε περισσότερες κατηγορίες επαγγελμάτων (εκδηλώσεις, γάμοι βαπτίσεις κ.λπ.), καθιστώντας δυσκολότερη την απόκρυψη συναλλαγών στον τομέα των υπηρεσιών.
- Η κάρτα εργασίας θα επεκταθεί στο σύνολο της οικονομίας, ενισχύοντας περαιτέρω την καταπολέμηση της αδήλωτης εργασίας.
Οι παρεμβάσεις αυτές δημιουργούν τις προϋποθέσεις για μια βιώσιμη και μόνιμη αύξηση των δημόσιων εσόδων, μετατοπίζοντας το βάρος από την υπερφορολόγηση των συνεπών πολιτών στη διεύρυνση της φορολογικής βάσης.
Ουσιαστική αλλαγή σελίδας στη μάχη κατά της φοροδιαφυγής
Η περίοδος 2024–2026 σηματοδοτεί μια ουσιαστική αλλαγή σελίδας στη μάχη κατά της φοροδιαφυγής στην Ελλάδα.
Τα αποτελέσματα του 2025 αποδεικνύουν ότι η ψηφιοποίηση, οι στοχευμένοι έλεγχοι και οι θεσμικές μεταρρυθμίσεις μπορούν να αποδώσουν απτά και διατηρήσιμα οφέλη.
Εφόσον η στρατηγική αυτή συνεχιστεί με συνέπεια, το 2026 μπορεί να αποτελέσει ακόμη ένα βήμα προς ένα πιο δίκαιο, αποτελεσματικό και αξιόπιστο φορολογικό σύστημα.
