Σε μια εποχή όπου οι γονικές παροχές και οι δωρεές βρίσκονται σε ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα, εκμεταλλευόμενοι τα γενναιόδωρα αφορολόγητα όρια που προσφέρει η ελληνική νομοθεσία, πολλοί φορολογούμενοι βρίσκουν την ευκαιρία να μεταβιβάσουν περιουσία εντός της οικογένειας, χωρίς να ανησυχούν για φορολογικές επιβαρύνσεις. Το αφορολόγητο όριο των 800.000 ευρώ για γονικές παροχές και δωρεές έχει οδηγήσει των μεταβιβάσεων, οι οποίες το προηγούμενο έτος ξεπέρασαν τις 100.000 ευρώ με τα έσοδα για το ελληνικό δημόσιο να ανέρχονται σε 245 εκατομμύρια ευρώ. Ωστόσο, πίσω από αυτήν την «φορολογική ευφορία», ορισμένοι φαίνεται να προσπαθούν να κρύψουν μαύρο χρήμα, εκμεταλλευόμενοι την ευχέρεια του αφορολόγητου για να νομιμοποιήσουν αμφιβόλου προέλευσης ποσά.
Αυτό το φαινόμενο έχει θορυβήσει τις φορολογικές αρχές, με την ΑΑΔΕ να εντείνει τους ελέγχους. Χιλιάδες περιπτώσεις «εικονικών» γονικών παροχών και δωρεών με καταθέσεις μετρητών ή με ποσά, που δεν πληρούν τις προϋποθέσεις του νόμου έχουν εντοπιστεί το τελευταίο διάστημα. Ορισμένοι φορολογούμενοι, προσπαθώντας να εκμεταλλευτούν το ευνοϊκό αφορολόγητο όριο, καταθέτουν μετρητά στους λογαριασμούς των δικαιούχων ή πραγματοποιούν δωρεές σε πρόσωπα που δεν πληρούν τις απαραίτητες προϋποθέσεις. Η τακτική αυτή αποτυγχάνει και οι ελεγκτές της ΑΑΔΕ, επιβάλλουν πρόστιμα και φόρους, προκαλώντας δυσάρεστες συνέπειες στους εμπλεκόμενους.
Τα 7 SOS για τις γονικές παροχές
Οι φορολογούμενοι, επομένως, πρέπει να είναι ιδιαιτέρως προσεκτικοί και να γνωρίζουν τους κανόνες του παιχνιδιού, για να αποφύγουν τις δυσάρεστες εκπλήξεις από την εφορία. Έτσι λοιπόν, πριν ξεκινήσουν μια γονική παροχή ή δωρεά θα πρέπει να γνωρίζουν τα εξής:
- Το αφορολόγητο των 800.000 ευρώ αφορά γονικές παροχές – δωρεές οποιασδήποτε φύσεως περιουσίας (κινητής, ακίνητης, απαίτησης) με δωρεοδόχους μόνο τα πρόσωπα της Α’ κατηγορίας (σύζυγος, μέρος συμφώνου συμβίωσης, τέκνα, εγγόνια και γονείς). Δηλαδή εξαιρούνται αδέλφια, ανίψια, θείοι και άλλοι συγγενείς.
- Οι χρηματικές γονικές παροχές και δωρεές θα πρέπει να αποδεικνύονται με μεταφορά χρημάτων μέσω χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων.
- Κατά τη σύνταξη των συμβολαιογραφικών εγγράφων μεταβίβασης ακινήτων η καταβολή του τιμήματος γίνεται αποκλειστικά με τη χρήση τραπεζικών μέσων πληρωμής.
- Χρηματικές γονικές παροχές με μετρητά (για τα οποία δεν έχει γίνει ανάληψη από τράπεζα), φορολογούνται με αυτοτελή συντελεστή 10%, χωρίς αφορολόγητο όριο.
- Στις περιπτώσεις διαδοχικών δωρεών κατά τις οποίες ωφελούνται πρόσωπα που δεν δικαιούνται το αφορολόγητο των 800.000 ευρώ (π.χ. δωρεά από τέκνο σε γονέα και εν συνεχεία δωρεά από αυτόν τον γονέα σε άλλο τέκνο), η Εφορία διερευνά τις πραγματικές συνθήκες και τη σκοπιμότητα των δωρεών αυτών, καθώς και το χρονικό διάστημα που μεσολάβησε μεταξύ αυτών. Στις περιπτώσεις που αποδεικνύεται ότι ο τελικά ωφελούμενος από τις διαδοχικές δωρεές είναι πρόσωπο που δεν ανήκει στην Α’ κατηγορία δικαιούχων (π.χ. αδελφός) και ότι οι διαδοχικές δωρεές έχουν γίνει προς τον σκοπό αυτό τότε επιβάλλεται φόρος 20% χωρίς αφορολόγητο όριο. Εάν το χρονικό διάστημα που έχει μεσολαβήσει μεταξύ των διαδοχικών δωρεών είναι σύντομο (όχι μεγαλύτερο των έξι μηνών) χτυπάει καμπανάκι ελέγχου.
- Η δυνατότητα του γονέα/δωρητή να πραγματοποιήσει χρηματική γονική παροχή/δωρεά προς το τέκνο/δωρεοδόχο δεν ελέγχεται κατά το στάδιο της υποβολής της δήλωσης. Δηλαδή δεν υπάρχει υποχρέωση συνυποβολής δηλώσεων φορολογίας εισοδήματος παρελθόντων ετών κ.λπ. Το πόθεν έσχες του δωρητή ερευνάται κατά τον έλεγχο της δήλωσης. Για τον λόγο αυτό όσοι δωρίζουν χρήματα θα πρέπει να ελέγξουν τα εισοδήματά τους και συγκεκριμένα εάν μπορούν να καλύψουν τη δωρεά ή γονική παροχή. Οι φορολογούμενοι για να καλύψουν το «πόθεν έσχες» είναι η ανάλωση κεφαλαίου. Με τη μέθοδο αυτή μπορούν να επικαλεστούν εισοδήματα προηγούμενων ετών χωρίς να υπάρχει περιορισμός. Δηλαδή, μπορούν να επικαλεστούν εισοδήματα που είχαν πριν από 5, 10, 20 ή περισσότερα χρόνια.
- Σε περίπτωση μεταφοράς χρηματικού ποσού προς κοινό λογαριασμό του τέκνου/δωρεοδόχου με τρίτο πρόσωπο, η αποδεδειγμένη «χρήση» του χρηματικού ποσού της γονικής παροχής/δωρεάς από το τέκνο/δωρεοδόχο και όχι από το τρίτο πρόσωπο αποτελεί αντικείμενο ελέγχου. Στην περίπτωση που αποδεικνύεται η «χρήση» του χρηματικού ποσού από το τρίτο πρόσωπο, επιβάλλεται φόρος δωρεάς.
