Από αύριο 1η Ιουλίου αλλάζει ριζικά το τοπίο στις ηλεκτρονικές αγορές από χώρες εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης, καθώς τίθεται σε ισχύ ένα νέο τέλος που αυξάνει το κόστος ακόμη και των πιο οικονομικών παραγγελιών. Όσοι επιλέγουν να αγοράζουν προϊόντα από πλατφόρμες όπως το Temu, το Shein ή άλλα ηλεκτρονικά καταστήματα με αποστολές από την Κίνα, τις ΗΠΑ και τρίτες χώρες, θα βρεθούν αντιμέτωποι με πρόσθετες επιβαρύνσεις, οι οποίες σε αρκετές περιπτώσεις ενδέχεται να καταστήσουν ασύμφορες τις χαμηλού κόστους αγορές.
Έτσι λοιπόν από 1η Ιουλίου, επιβάλλεται νέος ειδικός εισαγωγικός δασμός ύψους 3 ευρώ για ηλεκτρονικές αγορές αγαθών αξίας έως 150 ευρώ που προέρχονται από χώρες εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η σημαντικότερη διαφοροποίηση είναι ότι το τέλος δεν επιβάλλεται συνολικά στο δέμα, αλλά ξεχωριστά σε κάθε διαφορετικό είδος προϊόντος που περιλαμβάνεται στην αποστολή, σύμφωνα με τους τελωνειακούς κανόνες ταξινόμησης.
Έτσι, μια παραγγελία από το Temu ή το Shein που περιλαμβάνει, για παράδειγμα, μία τσάντα και ένα ζευγάρι παπούτσια, θεωρείται ότι περιέχει δύο διαφορετικά είδη. Παρότι τα προϊόντα αποστέλλονται στο ίδιο πακέτο, τελωνειακά αντιμετωπίζονται ως δύο διακριτές κατηγορίες αγαθών. Αυτό σημαίνει ότι ο καταναλωτής θα καταβάλει συνολικό δασμό 6 ευρώ, δηλαδή 3 ευρώ για τη τσάντα και άλλα 3 ευρώ για τα παπούτσια.
Αντίστοιχα, σε αποστολές που περιλαμβάνουν τρεις διαφορετικές κατηγορίες προϊόντων, η επιβάρυνση διαμορφώνεται στα 9 ευρώ, ενώ εφόσον το δέμα περιέχει τέσσερα διαφορετικά είδη, ο συνολικός δασμός ανέρχεται στα 12 ευρώ. Με άλλα λόγια, όσο αυξάνεται η ποικιλία των προϊόντων μέσα στην ίδια παραγγελία, τόσο μεγαλύτερο γίνεται και το ποσό που θα κληθεί να πληρώσει ο αγοραστής, γεγονός που περιορίζει σημαντικά το οικονομικό όφελος των φθηνών διαδικτυακών αγορών από τρίτες χώρες.
Οι διευκρινίσεις της ΑΑΔΕ
Με εγκύκλιό της, η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων παρέχει αναλυτικές οδηγίες για την εφαρμογή του νέου καθεστώτος, το οποίο τίθεται ταυτόχρονα σε ισχύ σε όλα τα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Σύμφωνα με την ΑΑΔΕ, από την 1η Ιουλίου 2026 εφαρμόζονται νέοι δασμολογικοί κανόνες για ηλεκτρονικές αγορές αγαθών αξίας έως 150 ευρώ που εισάγονται από τρίτες χώρες. Το μέτρο αφορά αποκλειστικά ιδιώτες καταναλωτές οι οποίοι πραγματοποιούν τις αγορές τους μέσω ηλεκτρονικών πλατφορμών ηλεκτρονικού εμπορίου (e-commerce).
Στο πλαίσιο αυτό καθιερώνεται ειδικός εισαγωγικός δασμός 3 ευρώ για κάθε διακριτό είδος αγαθού που εισάγεται μέσω των συγκεκριμένων πλατφορμών.
Το μέτρο έχει μεταβατικό χαρακτήρα και θα παραμείνει σε ισχύ έως τις 30 Ιουνίου 2028. Από την 1η Ιουλίου 2028 θα εφαρμοστεί το κανονικό δασμολογικό σύστημα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με τους εισαγωγικούς δασμούς να υπολογίζονται με βάση τη δασμολογική κατηγορία κάθε προϊόντος, ανεξάρτητα από την αξία του ή τον τρόπο με τον οποίο αγοράστηκε και αποστάλθηκε.
Πώς υπολογίζεται η νέα επιβάρυνση
Η ΑΑΔΕ διευκρινίζει ότι ο ειδικός δασμός των 3 ευρώ υπολογίζεται ανά διαφορετικό είδος προϊόντος και όχι ανά αποστολή. Ενδεικτικά, εάν ένα δέμα περιλαμβάνει ένα βιβλίο, ένα σημειωματάριο και ένα στυλό, θεωρείται ότι περιέχει τρία διαφορετικά είδη αγαθών. Στην περίπτωση αυτή ο συνολικός δασμός ανέρχεται στα 9 ευρώ, δηλαδή 3 ευρώ για κάθε κατηγορία προϊόντος, ενώ στο ποσό αυτό προστίθεται ο αναλογών ΦΠΑ καθώς και τυχόν άλλες νόμιμες επιβαρύνσεις.
Αντίθετα, εάν το ίδιο δέμα περιέχει δύο απολύτως όμοια σημειωματάρια με τα ίδια χαρακτηριστικά, αυτά αντιμετωπίζονται τελωνειακά ως ένα και μόνο είδος. Συνεπώς, επιβάλλεται ένας συνολικός δασμός 3 ευρώ.
Ποιος πληρώνει τον δασμό
Η καταβολή του ειδικού εισαγωγικού δασμού πραγματοποιείται προς τις τελωνειακές αρχές από τον διασαφιστή της εισαγωγής. Ανάλογα με τον τρόπο διαχείρισης της αποστολής, ο ρόλος αυτός μπορεί να αναλαμβάνεται από την ηλεκτρονική πλατφόρμα πώλησης, τον ίδιο τον πωλητή, τη μεταφορική εταιρεία ή εξουσιοδοτημένους αντιπροσώπους τους.
Η εγκύκλιος ξεκαθαρίζει ότι όταν ένας καταναλωτής επιστρέφει ένα προϊόν επειδή άλλαξε γνώμη ή υπαναχώρησε από την αγορά, ο δασμός που καταβλήθηκε κατά την εισαγωγή δεν επιστρέφεται.
Υπάρχουν, ωστόσο, εξαιρέσεις. Σε περιπτώσεις όπου τα προϊόντα αποδειχθούν ελαττωματικά, δεν ανταποκρίνονται στα συμφωνηθέντα ή συντρέχουν οι προϋποθέσεις που προβλέπει η τελωνειακή νομοθεσία, είναι δυνατή η επιστροφή του καταβληθέντος δασμού, ακολουθώντας τις προβλεπόμενες διαδικασίες.
Η εφαρμογή του νέου ειδικού εισαγωγικού δασμού δεν μεταβάλλει το ισχύον καθεστώς καταβολής του ΦΠΑ στις εξ αποστάσεως αγορές εισαγόμενων προϊόντων.
Ο ΦΠΑ εξακολουθεί να καταβάλλεται είτε κατά την ολοκλήρωση της αγοράς μέσω της ηλεκτρονικής πλατφόρμας όταν χρησιμοποιείται το σύστημα Import One Stop Shop (IOSS), είτε κατά τον τελωνισμό του προϊόντος όταν εφαρμόζονται οι Ειδικές Ρυθμίσεις (Special Arrangements) ή το κανονικό καθεστώς ΦΠΑ.
Παράλληλα, η ΑΑΔΕ επισημαίνει ότι οι νέες διατάξεις δεν επηρεάζουν τις αγορές και τις αποστολές προϊόντων που πραγματοποιούνται εντός της Ελλάδας ή μεταξύ κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όπου εξακολουθεί να εφαρμόζεται το υφιστάμενο καθεστώς χωρίς την επιβολή του νέου ειδικού εισαγωγικού δασμού.
