Σε λειτουργία τίθεται από σήμερα, Δευτέρα 27 Ιουλίου, η ηλεκτρονική πλατφόρμα του νέου εξωδικαστικού μηχανισμού ρύθμισης οφειλών, ανοίγοντας τον δρόμο σε περισσότερους πολίτες και επιχειρήσεις για τη συνολική ρύθμιση των οφειλών τους. Η σημαντικότερη αλλαγή αφορά τη μείωση του ελάχιστου ύψους χρέους που απαιτείται για την υποβολή αίτησης. Πλέον στον εξωδικαστικό μπορούν να ενταχθούν οφειλέτες με συνολικά χρέη άνω των 5.000 ευρώ, έναντι ορίου 10.000 ευρώ που ίσχυε μέχρι σήμερα.
Οι οφειλές μπορούν να αφορούν την Εφορία, τον ΕΦΚΑ, τις τράπεζες και τις εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων (servicers). Με τη διεύρυνση των κριτηρίων εκτιμάται ότι περίπου 1 εκατομμύριο επιπλέον οφειλέτες αποκτούν τη δυνατότητα να αξιοποιήσουν τον μηχανισμό.
Η μείωση του ορίου στα 5.000 ευρώ θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική για τους μικροοφειλέτες, οι οποίοι θα μπορούν να κατανείμουν τα χρέη τους σε πολλές ισόποσες μηνιαίες δόσεις. Το ελάχιστο ποσό της μηνιαίας καταβολής διαμορφώνεται στα 50 ευρώ.
Έως 420 δόσεις και σταθερό επιτόκιο 3%
Ο εξωδικαστικός προβλέπει διαφορετικό αριθμό δόσεων ανάλογα με την κατηγορία του πιστωτή. Συγκεκριμένα, οι οφειλές προς την Εφορία και τον ΕΦΚΑ μπορούν να ρυθμιστούν σε έως 240 μηνιαίες δόσεις, ενώ για τα χρέη προς τις τράπεζες και τους servicers ο αριθμός των δόσεων μπορεί να φτάσει τις 420.
Το επιτόκιο της ρύθμισης διαμορφώνεται στο 3% και παραμένει σταθερό για όλη τη διάρκειά της.
Η διαδικασία πραγματοποιείται ηλεκτρονικά. Κατά την υποβολή της αίτησης ο οφειλέτης δηλώνει αναλυτικά τα εισοδήματά του, την ακίνητη και κινητή περιουσία του, καθώς και το σύνολο των οικονομικών του υποχρεώσεων.
Στη συνέχεια, ο αλγόριθμος του εξωδικαστικού επεξεργάζεται τα δεδομένα και διαμορφώνει την πρόταση ρύθμισης. Από την αξιολόγηση προκύπτουν τόσο το ύψος της μηνιαίας δόσης όσο και η συνολική διάρκεια αποπληρωμής.
Σε αντίθεση με άλλες ρυθμίσεις, οι όροι δεν είναι ίδιοι για όλους, αλλά προσαρμόζονται στις πραγματικές οικονομικές δυνατότητες κάθε οφειλέτη.
Εξωδικαστικός: Πότε προβλέπεται «κούρεμα» της οφειλής
Υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, ο εξωδικαστικός μπορεί να προβλέπει ακόμη και διαγραφή μέρους της βασικής οφειλής. Η δυνατότητα αυτή ενεργοποιείται όταν κρίνεται απαραίτητη προκειμένου η προτεινόμενη ρύθμιση να είναι βιώσιμη και να μπορεί να εξυπηρετηθεί σε βάθος χρόνου.
Για να καθοριστεί εάν θα υπάρξει «κούρεμα», εξετάζονται το εισόδημα, η περιουσία, οι εύλογες δαπάνες διαβίωσης και γενικότερα η οικονομική κατάσταση του οφειλέτη.
Αυτό σημαίνει ότι η διαγραφή δεν παρέχεται αυτόματα, αλλά προκύπτει έπειτα από την αξιολόγηση των οικονομικών δεδομένων και της δυνατότητας αποπληρωμής.
Για την ολοκλήρωση της αίτησης, ο ενδιαφερόμενος πρέπει να υποβάλει όλα τα απαιτούμενα δικαιολογητικά και να συναινέσει στην άρση του φορολογικού και τραπεζικού απορρήτου. Με τον τρόπο αυτόν οι πιστωτές αποκτούν πλήρη εικόνα για τα εισοδήματα, τις καταθέσεις, την περιουσία και τις συνολικές υποχρεώσεις του.
Οι διαφορές από τη ρύθμιση των 72 δόσεων
Ο νέος εξωδικαστικός και η ρύθμιση των 72 δόσεων, η οποία έχει ήδη ενεργοποιηθεί, έχουν κοινό στόχο τη διευκόλυνση των οφειλετών. Ωστόσο, πρόκειται για δύο διαφορετικά εργαλεία, με διαφορετικό πεδίο εφαρμογής και διαφορετικούς όρους.
Η ρύθμιση των 72 δόσεων καλύπτει αποκλειστικά χρέη προς την Εφορία και τον ΕΦΚΑ. Αντίθετα, μέσω του εξωδικαστικού μπορούν να αντιμετωπιστούν συνολικά και οφειλές προς τράπεζες και servicers.
Παράλληλα, ο εξωδικαστικός προσφέρει αισθητά μεγαλύτερη διάρκεια αποπληρωμής. Οι δόσεις μπορούν να φτάσουν τις 240 για χρέη προς το Δημόσιο και τις 420 για τραπεζικές οφειλές, ανάλογα με το οικονομικό προφίλ του αιτούντος.
Μία ακόμη ουσιαστική διαφορά είναι ότι ο εξωδικαστικός περιλαμβάνει τη δυνατότητα διαγραφής μέρους της βασικής οφειλής, εφόσον αυτό κριθεί αναγκαίο. Αντίθετα, η ρύθμιση των 72 δόσεων δεν προβλέπει αντίστοιχο «κούρεμα».
Διαφορετικός είναι και ο τρόπος με τον οποίο καθορίζονται οι όροι. Στη ρύθμιση των 72 δόσεων ο οφειλέτης γνωρίζει εκ των προτέρων τον αριθμό των δόσεων και τις βασικές προϋποθέσεις. Στον εξωδικαστικό, η τελική πρόταση διαμορφώνεται μετά την επεξεργασία των οικονομικών στοιχείων από τον αλγόριθμο.
Ποιες οφειλές μπαίνουν στις 72 δόσεις
Για τα χρέη προς την Εφορία, η ρύθμιση των 72 δόσεων καλύπτει οφειλές οι οποίες κατέστησαν ληξιπρόθεσμες έως τις 31 Δεκεμβρίου 2023, δεν είχαν ενταχθεί σε ρύθμιση έως τις 21 Απριλίου 2026 και εξακολουθούν να υφίστανται κατά την ημερομηνία υποβολής της αίτησης.
Παράλληλα, απαραίτητη προϋπόθεση είναι οι οφειλές που βεβαιώθηκαν από την 1η Ιανουαρίου 2024 και μετά να έχουν ήδη εξοφληθεί ή να έχουν ενταχθεί στην πάγια ρύθμιση.
Έτσι, ενώ η ρύθμιση των 72 δόσεων απευθύνεται σε συγκεκριμένες κατηγορίες παλαιών οφειλών προς το Δημόσιο, ο εξωδικαστικός προσφέρει μία συνολικότερη λύση, καλύπτοντας περισσότερους πιστωτές, περισσότερες δόσεις και, υπό προϋποθέσεις, δυνατότητα μείωσης του ίδιου του χρέους.
