Μήνυμα αλλαγής της επιχειρηματικής κουλτούρας από τον Μητσοτάκη
Σε ένα από τα αγαπημένα του θέματα, στην αλλαγή επιχειρηματικής κουλτούρας στην Ελλάδα τα τελευταία χρόνια, αναφέρθηκε χθες ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης από το βήμα εκδήλωσης της Endeavor Greece για την ανάδειξη των 21 startups Τεχνητής Νοημοσύνης που θα συμμετάσχουν στο πρόγραμμα επιτάχυνσης του αμερικανικού κολοσσού OpenAI.
Μιλώντας σε ένα κοινό νεαρών ιδρυτών νεοφυών εταιρειών, ο πρωθυπουργός σημείωσε ότι σήμερα πλέον η επιχειρηματικότητα έχει πλήρως απενοχοποιηθεί σε σχέση με ό,τι ίσχυε στο παρελθόν: «Σας διαβεβαιώνω, όταν εγώ ήμουν στην ηλικία σας δεν ήταν έτσι. Το να μιλήσουμε για σύνδεση του δημόσιου πανεπιστημίου με την επιχειρηματικότητα ήταν θέμα ταμπού». Ανατρέχοντας σε αυτές τις εποχές, ο πρωθυπουργός είπε απευθυνόμενος στους νεαρούς founders: «Ήμασταν τότε ακόμα στην εποχή των καταλήψεων. Έχω πάει στο Μετσόβιο Πολυτεχνείο (σ.σ. να μιλήσω για επιχειρηματικότητα) και έχω “φάει” γιαούρτια και μου έχουν επιτεθεί με λοστούς, σε άλλες εποχές».
O tempora, o mores, θα πούμε εμείς…
Ένα άλλο θέμα, που επανέλαβε χθες ο πρωθυπουργός, ήταν αυτό της δημιουργίας αυτοτελούς υπουργείου Ανώτατης Εκπαίδευσης και Καινοτομίας. Όπως είπε, στόχος είναι η ενοποίηση του χώρου της έρευνας στην Ελλάδα, «ο οποίος δυστυχώς σήμερα είναι κατακερματισμένος μεταξύ ερευνητικών κέντρων και ακαδημαϊκών ιδρυμάτων». Για το εν λόγω κυβερνητικό πλάνο μαθαίνουμε ότι προχωρεί ο σχεδιασμός, αλλά δεν πρόκειται για ώριμο ακόμη σχέδιο και δεν αναμένεται να «τρέξει» νωρίτερα από τις επόμενες εθνικές εκλογές…
Ανοίγουν οι αιτήσεις για το Visa Innovation Program
Για να μείνουμε στο επιχειρείν και στην καινοτομία, startups που μπορούν να προσφέρουν τη μεγαλύτερη προστιθέμενη αξία στους συνεργάτες της Visa, παρέχοντάς τους την ευκαιρία να συμμετάσχουν στο Selection Day τον Μάρτιο, αναζητεί ο αμερικανικός όμιλος πληρωμών. Οι αιτήσεις των ενδιαφερόμενων startups μπορούν να υποβληθούν έως την 1η Μαρτίου στο πρόγραμμα Visa Innovation Program Europe (VIPE), με την έμφαση να δίνεται στην Τεχνητή Νοημοσύνη και το Εμπόριο μέσω ψηφιακών βοηθών (Agentic Commerce), σε επιχειρηματικές λύσεις και κίνηση κεφαλαίων και στο Open Banking και τα Δεδομένα. Το Visa Innovation Program Europe αποτελεί μια δυναμική πλατφόρμα συνεργασίας για αναδυόμενες fintech startups, με στόχο να τις στηρίξει στην ανάπτυξη των προϊόντων και των υπηρεσιών τους, να ενισχύσει την αξία της πρότασής τους και να τις φέρει σε άμεση επαφή με τη Visa και το εκτεταμένο δίκτυο πελατών και συνεργατών της. Στο VIPE 2026 συμμετέχει ένα εκτεταμένο δίκτυο συνεργατών, που περιλαμβάνει τράπεζες, ιδρύματα πληρωμών, εμπορικές επιχειρήσεις και μεγάλες εταιρείες τεχνολογίας. Στην Ελλάδα, την Κύπρο και τη Μάλτα το πρόγραμμα υλοποιείται σε συνεργασία με την Eleven Ventures και την Endeavor Greece, προσφέροντας στις startups πρόσβαση σε καθοδήγηση, δίκτυα και ευκαιρίες ανάπτυξης. Κάθε χρόνο περίπου 10-12 startups επιλέγονται για να συμμετάσχουν, ενώ 6 από αυτές προκρίνονται στο Selection Day που θα πραγματοποιηθεί τον Μάρτιο.
Απόφαση-κλειδί του Αρείου Πάγου για 200.000 δανειολήπτες του νόμου Κατσέλη
Τετελεσμένο για 200.000 δανειολήπτες του νόμου Κατσέλη, με περίμετρο δανείων 7 δισ. ευρώ, θα αποτελέσει η απόφαση της Ολομέλειας του Αρείου Πάγου, που συνεδριάζει σήμερα για το διαφιλονικούμενο ζήτημα του εκτοκισμού των δανείων αυτών. Δηλαδή για το εάν ο τόκος στις ρυθμίσεις των δανείων αυτών πρέπει να επιβάλλεται στο σύνολο της οφειλής ή μόνο στη δόση που καθυστερεί. Η πιλοτική δίκη διεξήχθη στο Ανώτατο Δικαστήριο στις 27 Φεβρουαρίου του 2025. Η νομική βεβαιότητα που θα δώσει στη σημερινή της συνεδρίαση η Ολομέλεια του Αρείου Πάγου θα διατηρήσει το καθεστώς ανατοκισμού που ισχύει ανέκαθεν ή θα δημιουργήσει ένα νέο, από το οποίο θα επωφεληθούν οι δανειολήπτες με δάνεια του νόμου 3869/2010, αλλά θα ζημιωθούν οι φορολογούμενοι, καθώς θα απειληθούν οι κρατικές εγγυήσεις του «Ηρακλή». Και αυτό διότι οι εταιρείες διαχείρισης που διαχειρίζονται τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια, μεταξύ αυτών και αυτά του νόμου Κατσέλη, θα έχουν μικρότερες ανακτήσεις, με τις προβλεπόμενες απώλειες, ύψους 1,1 δισ. ευρώ, που θα «χτυπήσουν» στις κρατικές εγγυήσεις.
Πάντως, πέραν του ότι συνιστά την κοινή διεθνώς πρακτική για τον υπολογισμό των τόκων στα δάνεια, η τοκοχρεολυτική εξόφληση προβλέπεται από τον ίδιο τον νόμο Κατσέλη. Στο άρθρο 9, παρ. 2 του νόμου 3869/2010 αναφέρεται ότι «για τον προσδιορισμό της περιόδου τοκοχρεολυτικής εξόφλησης της οριζόμενης συνολικής οφειλής λαμβάνεται υπόψη το συνολικό ύψος της οφειλής και η οικονομική δυνατότητα του οφειλέτη». Πέραν των ανησυχιών που προκύπτουν για τις ανακτήσεις του «Ηρακλή» και το «φέσι» που κινδυνεύει να φορέσει στους φορολογούμενους μια απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου που θα ανατρέπει την πρακτική υπολογισμού των τόκων, τίθενται και κάποια εύλογα ερωτήματα. Όπως π.χ., γιατί να μη διεκδικήσουν στη συνέχεια όλοι οι δανειολήπτες που έχουν ρυθμίσει τα δάνειά τους μέσω του εξωδικαστικού μηχανισμού να λάβουν την ίδια αντιμετώπιση, που πρακτικά καθιστά τα δάνειά τους άτοκα. Ή γιατί να συνεχίσουν οι δανειολήπτες να είναι συνεπείς στην εξυπηρέτηση των δανείων τους όταν θα γνωρίζουν ότι δεν θα τους επιβάλλεται τόκος σε όλο το ποσό της οφειλής, αλλά μόνο στη μηνιαία δόση. Οι ισορροπίες είναι λεπτές, αλλά ας περιμένουμε να δούμε τι θα λέει το πόρισμα της Ολομέλειας του Αρείου Πάγου.
Κλείνει η ψαλίδα δανεισμού για τους Έλληνες καταναλωτές
Για πρώτη φορά, το περιθώριο επιτοκίου μεταξύ των νέων καταθέσεων και δανείων των ελληνικών τραπεζών έπεσε κάτω από το φράγμα των 4 μονάδων και διαμορφώθηκε στις 3,93 εκατοστιαίες μονάδες, όπως έδειξαν τα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος για τον Δεκέμβριο του 2025. Έψαξα και βρήκα ότι έναν χρόνο πριν, τον Δεκέμβριο του 2024, το επιτοκιακό περιθώριο μεταξύ νέων δανείων και καταθέσεων ανερχόταν σε 4,76 μονάδες. Η πτώση του επιτοκιακού περιθωρίου μέσα στη χρονιά που μας πέρασε ήταν σημαντική και αυτό θα φανεί στα μειωμένα επιτοκιακά έσοδα που θα δείξουν οι τράπεζες, ανακοινώνοντας από το τέλος του μήνα τα αποτελέσματα της χρήσης 2025. Το ζητούμενο από τους αναλυτές θα είναι η πορεία των επιτοκιακών εσόδων το 2026. Οι εκτιμήσεις κάνουν λόγο για ανάσχεση της πτώσης, αφού οι προβλέψεις θέλουν το επιτόκιο του ευρώ να παραμένει στο 2%. Για τους καταναλωτές, πάντως, η μείωση του επιτοκιακού περιθωρίου είναι καλό νέο, καθώς κλείνει και η ψαλίδα δανεισμού σε σχέση με τους υπόλοιπους Ευρωπαίους. Ειδικά στα στεγαστικά, ψαλίδα δεν υπάρχει.
Motor Oil & ΔΕΠΑ Εμπορίας αντιτίθενται στις εισηγήσεις του ΔΕΣΦΑ για το Truck Loading LNG
Τη διαφωνία τους εξέφρασαν Motor Oil και ΔΕΠΑ Εμπορίας ως προς την εισήγηση του ΔΕΣΦΑ που αφορά το ύψος τιμολογίου της Υπηρεσίας Φόρτωσης Φορτηγών Υγροποιημένου Φυσικού Αερίου (Truck Loading LNG) για τα έτη 2026-2027, καθώς και την παράταση λειτουργίας της υπηρεσίας τα Σάββατα έως τον Απρίλιο του 2026 με διαφορετικό τιμολόγιο απ’ ό,τι τις καθημερινές. Συγκεκριμένα, ο Διαχειριστής του Ελληνικού Συστήματος Φυσικού Αερίου είχε εισηγηθεί να διατηρηθεί η τιμή της υπηρεσίας τις ημέρες Δευτέρα – Παρασκευή σε 650 € ανά Χρονοθυρίδα Φόρτωσης Φορτηγού ΥΦΑ, ενώ πρότεινε παράταση της λειτουργίας της υπηρεσίας τα Σάββατα έως τον Απρίλιο του 2026 με τιμή 1.000 € ανά Χρονοθυρίδα Φόρτωσης Φορτηγού ΥΦΑ. Η Motor Oil συμμετείχε στη δημόσια διαβούλευση της ΡΑΑΕΥ για το εν λόγω θέμα και υποστήριξε πως «η σημαντική αύξηση της δραστηριότητας της Υπηρεσίας Φόρτωσης Φορτηγών ΥΦΑ, όπως προκύπτει από τα δημοσιοποιημένα στοιχεία του ΔΕΣΦΑ για το έτος 2025 (707 φορτώσεις, σχεδόν τριπλάσια χρήση συγκριτικά με το 2024), καταδεικνύει ότι η υπηρεσία τελεί πλέον σε καθεστώς εκτεταμένης χρήσης από την αγορά. Δεδομένου ότι πρόκειται για ρυθμιζόμενη υπηρεσία, δεν τεκμηριώνεται επαρκώς η διατήρηση του τιμολογίου φόρτωσης στο υφιστάμενο επίπεδο (650€/φόρτωση), ούτε η εφαρμογή αυξημένου τιμολογίου για τις φορτώσεις που πραγματοποιούνται τα Σάββατα (1.000€/φόρτωση)». «Λαμβάνοντας υπόψη τα ανωτέρω, προτείνουμε την αναθεώρηση των τιμολογίων Φ-ΥΦΑ με κατεύθυνση τη μείωσή τους, καθώς και την κατάργηση της διαφοροποίησης του τιμολογίου για τις φορτώσεις του Σαββάτου, μέσω της θέσπισης ενιαίας τιμής για όλες τις ημέρες λειτουργίας της υπηρεσίας», πρόσθεσε. Από την πλευρά της, η ΔΕΠΑ Εμπορίας μεταξύ άλλων σχολίασε πως «η πρόταση του ΔΕΣΦΑ περί διατήρησης του κόστους χρήσης του Σταθμού Φόρτωσης Βυτιοφόρων στη Ρεβυθούσα στο ύψος των εξακοσίων πενήντα (650,00) ευρώ ανά φόρτωση και για τα έτη 2026-2027 δεν μας βρίσκει σύμφωνους καθώς, με αυτόν τον τρόπο, το αρχικά προβλεπόμενο από το έτος 2022 ως “προσωρινό” τιμολόγιο, σύμφωνα με την υπ’ αριθμ. 592/2022 Απόφαση ΡΑΕ (ΦΕΚ Β’ 4344/16.8.2022), είναι προφανές ότι τελικά έχει παγιωθεί ως “μόνιμο”, όπως έχουμε ήδη επισημάνει σε αντίστοιχες προηγούμενες διαβουλεύσεις».
Ο πυρετός συσκέψεων για τη λειψυδρία και οι απαντήσεις Τσάφου
Σταθερά στο επίκεντρο του κυβερνητικού ενδιαφέροντος παραμένει το ζήτημα της λειψυδρίας, με τις πολύωρες συσκέψεις στο υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας να συνεχίζονται σε τακτική βάση. Σύμφωνα με πληροφορίες του energygame.gr, παρ’ ότι ο χαρακτήρας των περισσότερων συναντήσεων είναι κυρίως καταγραφικός, τα ραντεβού ανανεώνονται διαρκώς με γνώμονα την επαναξιολόγηση της κατάστασης στην Αττική και σε γειτονικές περιοχές που βρίσκονται σε καθεστώς αυξημένης επιτήρησης. «Παρά τις πρόσφατες βροχοπτώσεις, τα αποθέματα εμφανίζονται μεν ενισχυμένα, παραμένουν όμως αισθητά χαμηλότερα σε σχέση με την αντίστοιχη περσινή περίοδο, γεγονός που δεν επιτρέπει κανέναν εφησυχασμό, αλλά παρέχει μια ανάσα αισιοδοξίας», τονίζουν πηγές. Στο πλαίσιο αυτό, στις συσκέψεις του ΥΠΕΝ συμμετέχουν συχνά φορείς με εξειδικευμένη τεχνογνωσία, προκειμένου να εμπλουτιστεί η συζήτηση με επιστημονικά δεδομένα και εναλλακτικές λύσεις. Ενδεικτική είναι η παρουσία του ΕΑΓΜΕ στη σύσκεψη της Δευτέρας, καθώς ο Οργανισμός αποτελεί φορέα-κλειδί για την αναζήτηση πρόσθετων υδατικών πόρων στο υπέδαφος. Στόχος είναι ο εντοπισμός πηγών με νερό κατάλληλο για χρήση, σε καλή ποιοτική κατάσταση και με το μικρότερο δυνατό κόστος, ώστε το κράτος να γνωρίζει εγκαίρως ποιες εναλλακτικές μπορεί να αξιοποιήσει εφόσον η κατάσταση επιδεινωθεί. Την ίδια ώρα, το θέμα της λειψυδρίας βρίσκεται ψηλά και στην κοινοβουλευτική ατζέντα. Ο υφυπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Νίκος Τσάφος, έχει κληθεί να απαντήσει σε διαδοχικές επίκαιρες ερωτήσεις. Για την Κρήτη, που ρωτήθηκε, τόνισε ότι η περιοχή βιώνει πλέον ακραίες μεταβολές, «από τη λειψυδρία στην πλημμύρα», σημειώνοντας πως έχει ολοκληρωθεί και παραδοθεί το master plan που εκπονήθηκε από ολλανδική εταιρεία, το οποίο αποτυπώνει τις αδυναμίες των υφιστάμενων υποδομών και τις πιέσεις από τη γεωργία και τον τουρισμό. Το παραδοτέο αξιολογείται από τις υπηρεσίες του ΥΠΕΝ, με στόχο να αποτελέσει τη βάση για έναν ρεαλιστικό οδικό χάρτη έργων και χρηματοδοτήσεων. Για άλλες περιοχές της χώρας, ο υφυπουργός ανέδειξε και τη διασυνοριακή διάσταση του προβλήματος, επισημαίνοντας ότι μέρος της υδατικής επάρκειας στη Βόρεια Ελλάδα εξαρτάται από ποτάμια που πηγάζουν εκτός ελληνικής επικράτειας. Στο πλαίσιο αυτό, έκανε αναφορά στη βραχυχρόνια, πενταετή συμφωνία με τη Βουλγαρία για τη διαχείριση υδάτων, η οποία εξασφαλίζει προσωρινά συγκεκριμένες ποσότητες νερού, έως ότου καταστεί εφικτή μια νέα, μακροχρόνια διακρατική λύση με μεγαλύτερη προβλεψιμότητα. Πέραν της περιβαλλοντικής διάστασης, η λειψυδρία αναδεικνύεται πλέον και ως σοβαρός κοινωνικός και οικονομικός κίνδυνος. Σύμφωνα με προειδοποίηση της UniCredit, η έλλειψη νερού συνιστά μακροοικονομική απειλή για την Ευρώπη, με την Ελλάδα να συγκαταλέγεται στις πλέον εκτεθειμένες χώρες, καθώς σε σενάρια ακραίων φαινομένων θα μπορούσε να τεθεί σε κίνδυνο έως και το 30% του ΑΕΠ της.
Κερδισμένη με Mythos και Kaiser η Carlsberg στην Ελλάδα
Στους κερδισμένους του 2025 κατατάσσεται η Ολυμπιακή Ζυθοποιία στην Ελλάδα, καθώς κατάφερε πέρυσι, σε μία αγορά που κινήθηκε πτωτικά, να κερδίσει περίπου δύο μεριδιακές μονάδες. Το κύριο όχημα γι’ αυτήν την εξέλιξη αποτέλεσαν οι δύο από τις μπίρες της, Mythos και Kaiser, καθώς σύμφωνα με τη μητρική ήταν εκείνες που έσυραν τον χορό για την εταιρεία στην εγχώρια αγορά. Ταυτόχρονα, η Ελλάδα αποτελεί μία από τις αγορές που γνωρίζει άνθηση και ανάπτυξη η μπίρα χωρίς αλκοόλ. Σε ένα περιβάλλον όπου η μπίρα κατέγραψε συνολικά υποχώρηση στη διάρκεια της περσινής χρονιάς, οι Δανοί της Carlsberg κατάφεραν βάσει αποτελέσματος να ξεφύγουν από τη γενικότερη εικόνα, κλέβοντας μερίδια από τον ανταγωνισμό τους στα ελληνικά σούπερ μάρκετ.
Έρχονται περισσότεροι τουρίστες, αλλά φεύγουν νωρίτερα
Παρά τη διαρκή αύξηση των αφίξεων, ο ελληνικός τουρισμός φαίνεται να χάνει έδαφος σε ένα πιο «σιωπηλό» αλλά κρίσιμο μέτωπο: στη διάρκεια παραμονής. Οι επισκέπτες που έρχονται είναι περισσότεροι, ξοδεύουν περισσότερα ανά ημέρα, αλλά μένουν λιγότερο. Και αυτό έχει αρχίσει να αποτυπώνεται καθαρά στη μέση κατά κεφαλήν δαπάνη. Σύμφωνα με τη μελέτη του ΙΝΣΕΤΕ, η μέση δαπάνη ανά επισκέπτη μειώθηκε οριακά την τελευταία δεκαετία – από 579,6 ευρώ το 2015 σε 572,8 ευρώ το 2024. Η μείωση δεν οφείλεται σε «σφιχτό πορτοφόλι» στον προορισμό, αλλά στη συρρίκνωση της μέσης διάρκειας παραμονής, η οποία υποχώρησε κατά 18%, από 7,8 σε 6,4 διανυκτερεύσεις. Την ίδια περίοδο, η ημερήσια δαπάνη αυξήθηκε εντυπωσιακά (+20,6%), επιβεβαιώνοντας ότι ο τουρίστας δεν ξοδεύει λιγότερα – απλώς φεύγει νωρίτερα. Πρόκειται για μια διαρθρωτική μεταβολή του τουριστικού μοντέλου, που ξεκίνησε πριν από την πανδημία και ενισχύθηκε μετά. Η άνοδος των city breaks, κυρίως στην Αθήνα, συμπίεσε τη διάρκεια παραμονής, ενώ η επιστροφή αυτής της τάσης μετά το 2022, σε συνδυασμό με τις πληθωριστικές πιέσεις, επαναφέρει τον «κανόνα» των σύντομων διακοπών. Η πανδημία αποτέλεσε εξαίρεση: τότε, με λιγότερους αλλά πιο «βαρείς» επισκέπτες, η μέση κατά κεφαλήν δαπάνη εκτοξεύθηκε, αγγίζοντας τα 702 ευρώ το 2021. Σήμερα η εικόνα είναι διαφορετική. Περισσότερα ταξίδια, μικρότερη παραμονή, αλλαγή στο μείγμα αγορών και μεγαλύτερη βαρύτητα σε κοντινές, χαμηλότερης δαπάνης αγορές. Το στοίχημα, πλέον, δεν είναι μόνο πόσοι έρχονται, αλλά πόσο μένουν και τι αφήνουν πίσω τους.
Νέα παράταση για το Ειδικό Χωροταξικό Τουρισμού
Η νέα απόφαση του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας για την παράταση έως τις 30 Ιουνίου 2026 της ολοκλήρωσης του Νέου Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου για τον Τουρισμό και της αντίστοιχης Στρατηγικής Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων έρχεται να προστεθεί σε μια μακρά αλυσίδα καθυστερήσεων που συνοδεύει ένα από τα πιο κρίσιμα εργαλεία χωρικού σχεδιασμού της χώρας. Το Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό αποτελεί βασικό θεσμικό πυλώνα για τη χωρική οργάνωση μιας δραστηριότητας που επηρεάζει άμεσα το περιβάλλον, τις τοπικές κοινωνίες και την αναπτυξιακή φυσιογνωμία ολόκληρων περιοχών. Από την πρώτη του εκκίνηση, ήδη από το 2017, το νέο πλαίσιο φιλοδοξούσε να επικαιροποιήσει τις κατευθύνσεις του παλαιότερου σχεδιασμού, λαμβάνοντας υπόψη την εκρηκτική ανάπτυξη του τουρισμού, την πίεση σε ευαίσθητα οικοσυστήματα, αλλά και τις νέες μορφές τουριστικής δραστηριότητας. Ωστόσο, σχεδόν μια δεκαετία μετά, το πλαίσιο παραμένει ημιτελές. Η νέα παράταση αποδίδεται, σύμφωνα με την απόφαση, σε «αντικειμενικούς και έκτακτους λόγους» και σε δυσκολίες που προέκυψαν κατά την εκπόνηση των μελετών. Παράλληλα, επισημαίνεται ότι δεν μεταβάλλεται η συμβατική αμοιβή των αναδόχων, γεγονός που αποσκοπεί στη διασφάλιση της δημοσιονομικής ουδετερότητας της απόφασης. Στην πράξη, όμως, η διαρκής μετακύλιση των προθεσμιών δημιουργεί ένα παρατεταμένο θεσμικό κενό. Ο τουριστικός τομέας συνεχίζει να αναπτύσσεται δυναμικά, με μεγάλες επενδύσεις σε τουριστικά καταλύματα, σύνθετα τουριστικά συγκροτήματα και ειδικές μορφές τουρισμού, συχνά χωρίς ένα επικαιροποιημένο και σαφές χωροταξικό πλαίσιο, που να θέτει όρια, προτεραιότητες και κανόνες. Το αποτέλεσμα είναι να εντείνονται οι συγκρούσεις σε τοπικό επίπεδο, οι προσφυγές στη Δικαιοσύνη και οι αβεβαιότητες για επενδυτές και διοίκηση. Παράλληλα, η απουσία ολοκληρωμένου σχεδιασμού δυσχεραίνει την προστασία περιοχών με ιδιαίτερη περιβαλλοντική αξία, αλλά και τη σύνδεση του τουρισμού με άλλους κρίσιμους άξονες πολιτικής, όπως η κατοικία, οι υποδομές και η ανθεκτικότητα απέναντι στην κλιματική κρίση. Η νέα καταληκτική ημερομηνία του Ιουνίου 2026 αποκτά, έτσι, χαρακτήρα κρίσιμου οροσήμου. Το ζητούμενο δεν είναι απλώς η τυπική ολοκλήρωση των μελετών, αλλά η παρουσίαση ενός συνεκτικού, εφαρμόσιμου και κοινωνικά αποδεκτού πλαισίου, ικανού να ισορροπήσει ανάμεσα στην αναπτυξιακή δυναμική του τουρισμού και την ανάγκη προστασίας του χώρου.
Προχωρεί το έργο Mission Critical, που θα συνενώσει όλα τα σώματα ασφαλείας και προστασίας
Προχωρεί η δημιουργία του ενιαίου δικτύου κρίσιμων επικοινωνιών που δημιουργείται στο υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης. Το έργο, που στόχο έχει να δημιουργήσει ένα ενιαίο δίκτυο επικοινωνιών όλων των φορέων παροχής υπηρεσιών πολιτικής προστασίας, ασφάλειας και προστασίας, έχει ενταχθεί στο Ενοποιημένο Σχέδιο Κυβερνητικής Πολιτικής για το 2026 με την ονομασία Mission Critical. Αν και η διακήρυξή του δεν έχει ολοκληρωθεί, εντούτοις πρόκειται για ένα έργο-μαμούθ, προϋπολογισμού της τάξης των 200 εκατ. ευρώ, που θα ολοκληρωθεί σε επιμέρους φάσεις (lots). Μόνον η προμήθεια των τερματικών, τα οποία μπορεί να είναι από τηλέφωνα έως κάμερες σε στολές αστυνομικών, μπορεί να κοστίσει πάνω από μερικές δεκάδες εκατ. ευρώ. Σημειώνεται ότι το δίκτυο αυτό θα μπορεί να λειτουργεί ακόμη και ξεχωριστά από τα άλλα δημόσια δίκτυα της χώρας (Cosmote, Νοva, Vodafone), δηλαδή σε καταστάσεις έκτακτες, συντονίζοντας τους μηχανισμούς προστασίας και ασφαλείας. Ενδεικτικά αναφέρεται ότι στις ΗΠΑ το αντίστοιχο σύστημα έχει κοστίσει 1 δισ. δολ. και δεν έχει ολοκληρωθεί. Στην Ελλάδα σύντομα αναμένεται θα δοθεί στους φορείς της Πολιτείας (ΕΛΑΣ, ΕΚΑΒ, Πυροσβεστική, Λιμενικό κ.λπ.) το τελικό σχέδιο για παρατηρήσεις. Πρόθεση, σύμφωνα με όσα έχει ανακοινώσει η κυβέρνηση και ο αντιπρόεδρός της, Κωστής Χατζηδάκης, είναι το έργο να προκηρυχθεί μέσα στη χρονιά. Ίσως όχι σε όλη του την έκταση, αλλά στο μεγαλύτερο μέρος του. Για παράδειγμα, τα τερματικά επικοινωνιών μπορούν ν’ αγοραστούν σε δεύτερη φάση υλοποίησης του έργου.
Τέμπη: Νέες αντιδράσεις για την πυρασφάλεια των καθισμάτων στα βαγόνια
Νέες αντιδράσεις προκάλεσε το πόρισμα του ΕΟΔΑΣΑΑΜ για την πυρασφάλεια των καθισμάτων στη μοιραία επιβατική αμαξοστοιχία IC-62 των Τεμπών, την ώρα που το υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών προχώρησε σε επείγουσα εντολή για τον έλεγχο όλων των καθισμάτων στους συρμούς της Hellenic Train, προκειμένου να διαπιστωθεί αν πληρούνται οι προβλεπόμενες προδιαγραφές ασφαλείας. Παράλληλα, η συνέντευξη Τύπου της Επιτροπής Διερεύνησης Ανεξάρτητων Πραγματογνωμόνων Οικογενειών (ΕΔΑΠΟ), που πραγματοποιήθηκε χθες στην ΕΣΗΕΑ, επανέφερε στο προσκήνιο σοβαρά ερωτήματα για την πυρασφάλεια των επιβατικών βαγονιών, με αφορμή τα ευρήματα για το βαγόνι Β2 της αμαξοστοιχίας των Τεμπών, όπου έντεκα επιβάτες έχασαν τη ζωή τους από την πυρκαγιά που εκδηλώθηκε μετά τη σύγκρουση. Σύμφωνα με τις τοποθετήσεις του τεχνικού κλιμακίου, τα καθίσματα στο συγκεκριμένο βαγόνι ήταν κατασκευασμένα από απλό ύφασμα, χωρίς ενδιάμεσο πυράντοχο στρώμα, ενώ οι εργαστηριακές δοκιμές σε εξειδικευμένο εργαστήριο του εξωτερικού έδειξαν ότι τα υλικά αυτά δεν παρουσίαζαν επαρκή πυραντοχή και είχαν ιδιαίτερα δυσμενή συμπεριφορά σε συνθήκες φωτιάς, σε αντίθεση με καθίσματα παλαιότερων βαγονιών, που διέθεταν ενδιάμεσο στρώμα αραμιδίου. Στο ίδιο πλαίσιο, ο Ανδρέας Ψαρόπουλος, πατέρας θύματος, ανέφερε ότι κατά την άποψή του τα ευρήματα εγείρουν ζητήματα ποινικών ευθυνών και ζήτησε την παρέμβαση της Εισαγγελίας του Αρείου Πάγου, επισημαίνοντας ότι η ανάκριση ολοκληρώθηκε χωρίς να αναμείνει τα αποτελέσματα των εργαστηριακών δοκιμών, παρά τα επανειλημμένα αιτήματα για περαιτέρω έλεγχο. Οι συγγενείς των θυμάτων ανέφεραν επίσης ότι η Hellenic Train επικαλέστηκε συμμόρφωση με τις παλαιότερες προδιαγραφές πυρασφάλειας UIC 564-2, οι οποίες ίσχυαν πριν από την εφαρμογή του σύγχρονου ευρωπαϊκού πλαισίου και προβλέπουν σαφώς λιγότερο αυστηρούς ελέγχους για τα υλικά των βαγονιών. Όπως υπογράμμισαν, η επίκληση αυτή δεν συνοδεύτηκε από ανεξάρτητη πιστοποίηση, ούτε από επικαιροποιημένες δοκιμές πυραντοχής μετά τις επισκευές, ενώ τα εργαστηριακά ευρήματα δείχνουν ότι τα καθίσματα είχαν υψηλή ευφλεκτότητα και δυσμενή συμπεριφορά σε συνθήκες φωτιάς. Με βάση αυτά τα δεδομένα, εξέφρασαν ανησυχία για το ενδεχόμενο να κυκλοφορούν και άλλοι συρμοί με αντίστοιχα χαρακτηριστικά και ζήτησαν την ενίσχυση των ελέγχων και την πλήρη διερεύνηση του ζητήματος από τις αρμόδιες αρχές και το υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών.
ΕΧΕ: Πώς διαμορφώθηκαν τα μερίδια των παρόχων τον Ιανουάριο
Η Ελλάδα το τελευταίο διάστημα είχε μία από τις χαμηλότερες τιμές χονδρικής ηλεκτρικής ενέργειας στο ευρωπαϊκό σύστημα, ενώ ταυτόχρονα διατήρησε το εξαγωγικό της προφίλ καθ’ όλη τη διάρκεια του προηγούμενου μήνα. Όλα αυτά σε μια περίοδο κατά την οποία στην υπόλοιπη Ευρώπη παρατηρείται άνοδος των τιμών στη χονδρική, με χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης να καταγράφουν τιμές που φτάνουν ή και ξεπερνούν τα 130 ευρώ ανά μεγαβατώρα. Την ίδια στιγμή, οι πάροχοι ρεύματος στην Ελλάδα επέλεξαν για ακόμη έναν μήνα να συγκρατήσουν τις τιμές του ηλεκτρικού ρεύματος στα πράσινα τιμολόγια. Το ενεργειακό μείγμα της χώρας διαμορφώθηκε και τον προηγούμενο μήνα με βάση τη μεγάλη συνεισφορά των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας, που έφτασε το 41%, με το φυσικό αέριο στο 37%, την υδροηλεκτρική παραγωγή στο 10%, ενώ ο λιγνίτης διαμορφώθηκε στο 6%. Στο πλαίσιο αυτό, έχει ενδιαφέρον το γεγονός ότι το 2026 μπήκε με μέσες τιμές στη χονδρική αγορά ηλεκτρισμού που κυμαίνονται, όπως προαναφέρθηκε, μεταξύ 85 και 90 ευρώ ανά μεγαβατώρα. Έναν μήνα πριν, η μέση τιμή ήταν 110,04 ευρώ ανά μεγαβατώρα, ενώ η μέση τιμή τον Νοέμβριο ήταν 106,45 ευρώ, σύμφωνα με στοιχεία του Ελληνικού Χρηματιστηρίου Ενέργειας. Συνολικά, ο Ιανουάριος διαμορφώθηκε στα 108,67 ευρώ ανά μεγαβατώρα, όταν ακριβώς έναν χρόνο πριν ήταν στα 135,13 ευρώ ανά μεγαβατώρα. Η ζήτηση τον περασμένο μήνα διαμορφώθηκε στις 6.337 GWh, ενώ έναν χρόνο πριν ήταν στις 5.485 GWh, γεγονός που δείχνει ότι η ζήτηση ανακάμπτει, αν και με αργούς ρυθμούς. Σε ό,τι αφορά τα μερίδια των παρόχων στην αγορά ρεύματος, η ΔΕΗ βρισκόταν τον Ιανουάριο, σύμφωνα με στοιχεία του ΕΧΕ, στο 50,64%, με το ποσοστό των εναλλακτικών παρόχων να ανέρχεται συνολικά στο 49,36%. Η Protergia βρίσκεται στη δεύτερη θέση με ποσοστό 20,80%. Ο ΗΡΩΝ κατέχει ποσοστό 8,97%, η Enerwave 6,11%, η nrg 3,95%, ενώ ακολουθούν η Ζενίθ με 3,33%, η Φυσικό Αέριο Ελληνική Εταιρεία Ενέργειας με 3,32%, η Volton με 1,12% και η INTERBETON με 1,06%. Τέλος, η EUNICE διαθέτει ποσοστό 0,25%, η OTE ESTATE 0,18%, η ELINOIL 0,14%, η VIENER 0,08%, η SOLAR ENERGY 0,03% και η VIOLAR 0,01%. Σε σχέση με τη συνολικότερη εικόνα, η ΔΕΗ διατηρεί την πρωτοκαθεδρία τόσο στη μέση όσο και στη χαμηλή τάση, ενώ στην υψηλή τάση παραμένει πρώτη, με αρκετά μεγάλη διαφορά, η Protergia. Ακολουθούν η ΔΕΗ, η Enerwave και ο ΗΡΩΝ με διψήφια ποσοστά, ενώ οι υπόλοιποι πάροχοι κινούνται σε μονοψήφια επίπεδα.
Χρηματιστήριο: Μήνας-ρεκόρ στις εισροές στα μετοχικά αμοιβαία ο Ιανουάριος
Ο Γενικός Δείκτης κινείται σε πολυετή υψηλά -16 ετών- και, μαζί του, ανεβαίνει και η συμμετοχή των Ελλήνων επενδυτών. Αυτήν τη φορά, στο επίκεντρο βρίσκονται κυρίως οι επαγγελματίες, σηματοδοτώντας μια ποιοτική μετατόπιση στη σύνθεση της αγοράς. Τα στοιχεία είναι ενδεικτικά της αλλαγής κλίματος. Την τελευταία εβδομάδα του Ιανουαρίου καταγράφηκαν καθαρές εισροές ύψους 21,2 εκατ. ευρώ, ενώ τα μετοχικά αμοιβαία κεφάλαια εσωτερικού προσέλκυσαν συνολικά 61,2 εκατ. ευρώ μέσα στον μήνα. Το νούμερο, αν και δεν προκαλεί εντυπωσιασμό με την πρώτη ματιά, αποκτά βαρύτητα αν τοποθετηθεί στο ιστορικό του πλαίσιο: πρόκειται για τη μεγαλύτερη μηνιαία εισροή από τον Ιούλιο του 2025 και, ταυτόχρονα, για τον ισχυρότερο Ιανουάριο από το 2004. Η αγορά δείχνει να αποκτά χαρακτηριστικά βάθους και συνέχειας – στοιχεία που δύσκολα κατασκευάζονται συγκυριακά. Το ανοδικό momentum δεν στηρίχθηκε μόνο στις τιμές, αλλά και στον όγκο. Οι συναλλαγές εκτοξεύθηκαν σε επίπεδα που είχαν να εμφανιστούν από τον Μάιο του 2008. Μέσα σε μόλις 20 συνεδριάσεις, ο Ιανουάριος παρήγαγε τζίρο 8,3 δισ. ευρώ – ποσό που ισοδυναμεί με τον συνολικό όγκο συναλλαγών ολόκληρου του πρώτου εξαμήνου του 2018, τότε που χρειάστηκαν 122 συνεδριάσεις για να επιτευχθεί το ίδιο αποτέλεσμα. Η σύγκριση είναι αποκαλυπτική. Η ένταση της συναλλακτικής δραστηριότητας δεν μπορεί να αποδοθεί αποκλειστικά στη έκτακτη ανακοίνωση του επικαιροποιημένου χρονοδιαγράμματος του MSCI για την αναταξινόμηση της ελληνικής αγοράς. Η εικόνα δείχνει κάτι βαθύτερο: την επιστροφή των ιδιωτών επενδυτών, οι οποίοι, έπειτα από χρόνια απουσίας ή επιφυλακτικής στάσης, επανεμφανίζονται με αυξημένη διάθεση ανάληψης ρίσκου.
Ισχυρές εισροές στις αναδυόμενες αγορές με «σύμμαχο» την πτώση του δολαρίου
Το κύμα αισιοδοξίας για τις αναδυόμενες αγορές παγκοσμίως φαίνεται να αγνοεί τις συνεχιζόμενες γεωπολιτικές και εμπορικές ανησυχίες, οδηγώντας σε εξαιρετικά ισχυρές εισροές κεφαλαίων σε όλες τις αγορές της περιοχής EEMEA (Ευρώπη, Μέση Ανατολή, Αφρική) από την αρχή του έτους. Παρ’ ότι οι έντονες αυτές ροές ενδέχεται να δημιουργήσουν συνθήκες για ουσιαστικές διορθώσεις στο άμεσο μέλλον, η συνολική εικόνα παραμένει θετική για το 2026, όπως εκτιμά η Bank of America. Η οποία λέει πως η περιοχή EEMEA θεωρείται από τις καλύτερα τοποθετημένες κατηγορίες ενεργητικού, ώστε να επωφεληθεί από την αναμενόμενη περαιτέρω αποδυνάμωση του δολαρίου ΗΠΑ. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της αγοράς συναλλάγματος, το δολάριο αναμένεται να κινηθεί σε σταθερά καθοδική πορεία, προσεγγίζοντας το 1,22 έναντι του ευρώ έως το τέλος του 2026. Η περιοχή EEMEA κατέγραψε τον Ιανουάριο τις ισχυρότερες εισροές κεφαλαίων που έχουν καταγραφεί ποτέ, με όλες τις αγορές να προσελκύουν σταθερά κεφάλαια χωρίς εξαιρέσεις.
