Η απόφαση του Αρείου Πάγου και η απώλεια της «χρονικής αξίας του χρήματος»
Ούτε στις τράπεζες ούτε στο δημόσιο χρέος εντοπίζουν το κύριο πλήγμα της απόφασης του Αρείου Πάγου σε σχέση με τον νόμο Κατσέλη. Ο λόγος για εκείνη τη δικαστική ετυμηγορία, σύμφωνα με την οποία το επιτόκιο το οποίο πρέπει να εξοφλήσουν οι δανειολήπτες που εντάχθηκαν στον νόμο Κατσέλη θα υπολογιστεί επί της μηνιαίας δόσης και όχι επί του ανεξόφλητου κεφαλαίου. Η απόφαση αυτή οδηγεί στην εξόφληση των συνολικών τόκων ακόμα σε έναν χρόνο, αντί π.χ. σε 15 χρόνια, δηλαδή καθόσον διαρκεί η περίοδος αποπληρωμής του υπόλοιπου δανείου που εντάχθηκε στον νόμο Κατσέλη. Στελέχη της οδού Νίκης επισημαίνουν στη στήλη πως κάτι τέτοιο ισοδυναμεί με «απώλεια της χρονικής αξίας του χρήματος». Και όχι μόνο αυτό, αλλά οι ίδιες πηγές προειδοποιούν πως η απόφαση αυτή του Αρείου Πάγου μπορεί να στηρίζεται στον νόμο, αλλά καθώς στερείται πάσης οικονομικής λογικής, αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα πλήγματα που έχει υποστεί η αξιοπιστία της χώρας διεθνώς από το 2010. Και είναι γι’ αυτό που από το υπ. Οικονομικών επιχειρούν να «μαζέψουν» τις επιπτώσεις της εν λόγω δικαστικής απόφασης στις Βρυξέλλες και τους διεθνείς οίκους αξιολόγησης. Τουλάχιστον, λένε οι ίδιες πηγές, απεφεύχθη ένα ακόμα… χειρότερο (από μια άποψη) σενάριο: να γίνει από πλευράς Αθηνών προδικαστικό ερώτημα στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο, κάτι που αυτόματα θα μεταφερόταν στα ανώτατα δικαστήρια και των 27 χωρών-μελών της ΕΕ και θα είχε κωμικοτραγικές συνέπειες, λένε οι ίδιες πηγές, για τη χώρα…
Πώς θα εκλάβουν οι ελληνικές τράπεζες τον νέο «νόμο» υπολογισμού των τόκων;
Πέραν όμως της «κοινής γνώμης» των επενδυτών, υπάρχει και η ελληνική πλευρά και συγκεκριμένα η πλευρά των τραπεζών και συγκεκριμένα πώς τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα της χώρας θα «μεταφράσουν» την απόφαση του Αρείου Πάγου στην πολιτική των δανειοδοτήσεων από εδώ και πέρα. Συγκεκριμένα, στελέχη της οδού Νίκης αναρωτιούνται μήπως υπό το ρίσκο μιας μελλοντικής πιθανώς επανάληψης του φαινομένου των «ευάλωτων δανειοληπτών», ασκήσουν πιέσεις είτε για υψηλότερους τόκους σε μία πρώτη φάση αποπληρωμής των νέων δανείων είτε για δάνεια με μικρότερο χρόνο αποπληρωμής. Αν εμφανιζόταν, έστω προληπτικά, μια τέτοια τάση, λένε οι ίδιες πηγές, κάθε άλλο παρά θα… ενθάρρυνε την παραπέρα πιστωτική επέκταση στον ιδιωτικό τομέα και έτσι θα έπληττε τον βασικό μοχλό στον οποίο ελπίζουν στην κυβέρνηση πως θα μπορούσαν να στηριχθούν συνολικά οι επενδύσεις, ειδικά μετά το επικείμενο τέλος του Ταμείου Ανάκαμψης.
Οι νέες τιμές-στόχοι για τις μετοχές των τραπεζών
Δύο εβδομάδες πριν από τις ανακοινώσεις αποτελεσμάτων 2025, που ξεκινούν την Παρασκευή 26 Φεβρουαρίου, οι ξένοι οίκοι σπεύδουν να δώσουν ψήφο εμπιστοσύνης στις ελληνικές τράπεζες, προεξοφλώντας συνέχεια των θετικών προοπτικών τους και λέγοντας, ούτε λίγο ούτε πολύ, ότι θεωρούν επιβεβλημένες τις θέσεις σε μετοχές των ελληνικών τραπεζών. Ακριβώς έτσι το διατύπωσε χθες και η Goldman Sachs σε έκθεσή της για τις ελληνικές τράπεζες, όπου αναφέρει ότι το focus του μετοχικού story για τις ελληνικές τράπεζες έχει μετατοπιστεί τα τελευταία χρόνια από την επάρκεια κεφαλαίων και την ποιότητα ενεργητικού στη σημαντική οργανική ανάπτυξη και τη στρατηγική ευελιξία τόσο για αύξηση των ανταμοιβών των μετόχων όσο και για αναζήτηση ευκαιριών εξαγορών. Μεταξύ των άλλων που αναφέρει η Goldman Sachs για τις ελληνικές τράπεζες είναι ότι ήδη συγκαταλέγονται ανάμεσα στις πιο αποτελεσματικές τράπεζες στην Ευρώπη, με δείκτες κόστους προς έσοδα περί τα μέσα του 30%, έναντι 50%, κατά μέσο όρο, των τραπεζών που καλύπτει η Goldman Sachs. Οι νέες τιμές-στόχοι που δίνει η GS, σε ορίζοντα 12μήνου, για τις ελληνικές τράπεζες είναι τα 5 ευρώ για τη Eurobank (περιθώριο ανόδου 21%), τα 10,50 ευρώ για την Πειραιώς (περιθώριο ανόδου 20%), τα 5,10 ευρώ για την Alpha Bank (περιθώριο ανόδου 22%) και τα 16,75 ευρώ για την Εθνική (περιθώριο ανόδου 11%). Σημειωτέον ότι οι μετοχές των τεσσάρων μεγάλων ελληνικών τραπεζών έχουν καταγράψει άνοδο 400% από το τέλος του 2021.
Οι συστάσεις της Goldman Sachs
Η GS αναβάθμισε τη σύστασή της για τη Eurobank, από ουδέτερη σε αγορά. Και αυτό διότι βλέπει «συνεχείς ευνοϊκούς ανέμους» από το επιχειρηματικό μείγμα της τράπεζας -με ισχυρή παρουσία σε Ελλάδα, Κύπρο και Βουλγαρία- και ανθεκτικές αποδόσεις επί των ιδίων κεφαλαίων. Η GS κάνει λόγο για σταθερή κερδοφορία της Eurobank στο μέλλον και αναμένει να δει το νέο τριετές πλάνο που θα παρουσιάσει για την περίοδο 2026-2028 στις 26 Φεβρουαρίου. Ο αμερικανικός οίκος περιμένει ότι ο τρέχων δείκτης απόδοσης ιδίων κεφαλαίων 15% που έχει θέσει η Eurobank μπορεί να αναβαθμιστεί στο 16%, αντανακλώντας το deal με τη Eurolife. Η GS περιμένει επίσης από τη Eurobank, που θα ανοίξει πρώτη τον χορό των ανακοινώσεων αποτελεσμάτων, να δώσει ένα ισχυρό σήμα για τις προοπτικές αύξησης της πιστωτικής επέκτασης. Ο τρέχων στόχος είναι για αύξηση των δανείων κατά 7,5% ετησίως την περίοδο 2025-2027. Η GS προβλέπει επίσης υπέρβαση των στόχων για τα έσοδα προμηθειών την ίδια περίοδο. Ο συνδυασμός υπερβάλλοντος κεφαλαίου, ανθεκτικών ρυθμών κερδοφορίας άνω του 15% και η είσοδος της Eurobank σε νέες ταχέως αναπτυσσόμενες αγορές είναι ιδιαίτερα ελκυστικά για την Goldman Sachs.
Στην ανάλυσή της η Goldman Sachs εξαίρει τη δυναμική της Alpha Bank στην αναζήτηση ευκαιριών για συμπληρωματικές εξαγορές και τονίζει την ικανότητά της στη δημιουργία κεφαλαίου (αποκαλεί χαρακτηριστικά την Alpha Bank «ηγέτη στην παραγωγή κεφαλαίου»). Οι αναλυτές εκτιμούν ότι η τράπεζα θα υπεραποδώσει έναντι του ευρωπαϊκού τραπεζικού κλάδου, με αύξηση των κερδών ανά μετοχή της τάξης του 13% έως το 2028. Αυτή η δυναμική αντανακλά την αναμενόμενη ισχυρή πιστωτική επέκταση σε Ελλάδα και Κύπρο, αλλά και τη συνεχή ενίσχυση των εσόδων από προμήθειες, κυρίως σε transaction banking και διαχείριση περιουσίας. Αυτοί οι παράγοντες στηρίζουν συλλογικά τη συνεχή βελτίωση της απόδοσης των ενσώματων ιδίων κεφαλαίων (ROTE). Παρ’ ότι το ROTE της Alpha Bank παραμένει χαμηλότερο από ορισμένους εγχώριους και ευρωπαϊκούς ομολόγους της (περίπου 12% το 2025), η Goldman Sachs τονίζει ότι η δημιουργία κεφαλαίων είναι σαφώς ισχυρότερη, της τάξης των περίπου 350 μ.β., έναντι λιγότερο από 300 μονάδες βάσης για τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, προσφέροντάς της σημαντική στρατηγική ευελιξία.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της Goldman Sachs, ο δείκτης CET1 της Alpha Bank αναμένεται να αυξηθεί από 14,9% στο τέλος του 2025 σε περίπου 16% έως το 2028, ακόμη και με αυξημένα payout ratios (από 50% σε 60%) και συνεχιζόμενη αύξηση των σταθμισμένων στοιχείων ενεργητικού λόγω πιστωτικής επέκτασης. Η εξέλιξη αυτή δημιουργεί πλεονάζον κεφάλαιο σε σχέση με τον στόχο CET1 του 13%, το οποίο μπορεί να αξιοποιηθεί για περαιτέρω ανάπτυξη, αυξημένες διανομές προς τους μετόχους, επαναγορές μετοχών ή επιλεκτικές συμπληρωματικές εξαγορές.
Οι Alpha Bank και Εθνική
Τόσο για την Alpha Bank όσο και για την Πειραιώς, η GS διατηρεί την προηγούμενη σύσταση αγοράς. Η Πειραιώς θα παρουσιάσει το νέο business plan της στις 5 Μαρτίου και το ενδιαφέρον στρέφεται στην απόκτηση της Εθνικής Ασφαλιστικής. Η Πειραιώς έχει πει ότι η εξαγορά της Εθνικής Ασφαλιστικής θα έχει θετικό αντίκτυπο άνω του 5% στα κέρδη ανά μετοχή και περίπου 1% στην απόδοση ιδίων κεφαλαίων, ακόμη και χωρίς να έχουν ενσωματωθεί συνέργειες, βάσει των προβλέψεων του επιχειρηματικού σχεδίου της Εθνικής, με την Πειραιώς να αναφέρει στα αποτελέσματα του τρίτου τριμήνου του 2025 ότι αυτό ισοδυναμεί με συνεισφορά περίπου 60-70 εκατ. ευρώ στα προ φόρων κέρδη το 2026 και περίπου 90 εκατ. ευρώ το 2027.
Για την Εθνική Τράπεζα, η GS επισημαίνει ότι είναι η πιο καλά κεφαλαιοποιημένη μεταξύ των ελληνικών τραπεζών, με 19,0% δείκτη CET1 στο εννεάμηνο 2025 και δείκτη απόδοσης ιδίων κεφαλαίων περί το 15%, ακόμη και σε τόσο υψηλή κεφαλαιακή βάση. Αυτό προσφέρει σημαντική στρατηγική ευελιξία τα επόμενα χρόνια, καθώς η Εθνική Τράπεζα έχει εσωτερικό στόχο CET1 14%, με το περιθώριο να ισοδυναμεί με περίπου 1,9 δισ. πλεονάζον κεφάλαιο στο 9μηνο 2025 ή περίπου 14% της τρέχουσας κεφαλαιοποίησης της αγοράς. Η GS αναμένει ότι η κατανομή αυτού του κεφαλαίου θα είναι το κύριο σημείο εστίασης των αποτελεσμάτων του οικονομικού έτους 2025 που θα παρουσιάσει η Εθνική στις 27 Φεβρουαρίου. Ο αμερικανικός οίκος αναμένει υψηλότερα payouts από την Εθνική (έως 62% το 2025 και έως 75% μέχρι το 2027) μέσω μερισμάτων και επαναγορών μετοχών, ενώ περιμένει και σημαντική αύξηση των δανείων.
Πάντως, ενώ το λειτουργικό πλαίσιο της Εθνικής φαίνεται αξιοσημείωτα θετικό, η τράπεζα ήδη διαθέτει premium αποτίμηση σε σύγκριση με τις άλλες ελληνικές τράπεζες και σχεδόν με αυτές της υπόλοιπες της ΕΕ που καλύπτει η GS. Ως εκ τούτου, και η υποβάθμιση της σύστασης της GS για την Εθνική, από αγορά σε ουδέτερη.
Οι συναντήσεις Βρεττού με επενδυτές στο Λονδίνο
«Στα ίσα» με τις τέσσερις μεγάλες τράπεζες βλέπει τους διεθνείς επενδυτές η CrediaBank. Όπως έχει γράψει το powergame.gr, η τράπεζα θα παρουσιάσει στις 5 Μαρτίου τα αποτελέσματα 2025, ενώ έχει πλάνο ισχυρής οργανικής ανάπτυξης, με υψηλούς ρυθμούς αύξησης των νέων δανείων, αλλά και μη οργανικής ανάπτυξης μέσω εξαγορών (στο στόχαστρο της διοίκησης της CrediaBank βρίσκονται οι ασφάλειες και οι εταιρείες asset management). Στις 9 Μαρτίου η CEO, Ελένη Βρεττού, θα παρουσιάσει το business plan της CrediaBank στους διεθνείς επενδυτές στο Λονδίνο, σε Capital Markets Day, όπως θα έχει κάνει νωρίτερα (5 Μαρτίου) και η Πειραιώς. Με τις κινήσεις ανάπτυξης που έχει υλοποιήσει ήδη η CrediaBank και με την απόκτηση της HSBC Malta, που διπλασιάζει τα μεγέθη της, η άλλοτε προβληματική τράπεζα (ως Attica Bank) έχει πλέον συστημική βαρύτητα.
Κοντά σε deal Ροδούλα – Ideal Holdings
Σε προχωρημένο στάδιο μαθαίνω ότι βρίσκονται πλέον οι συζητήσεις μεταξύ της εταιρείας κατεψυγμένης ζύμης Ροδούλα και της Ideal Holdings. Άνθρωποι με τους οποίους μιλάω κάνουν λόγο για ολοκλήρωση του χρηματοοικονομικού και νομικού ελέγχου δέουσας επιμέλειας (due diligence) και ανακοινώσεις στις αρχές Μαρτίου. Καλά ενημερωμένες πηγές αναφέρουν ότι η πρόθεση των μετόχων της Ideal να ενισχύσουν την παρουσία τους στον κλάδο των κατεψυγμένων τροφίμων, μέσω απόκτησης εταιρείας με εξειδίκευση στις κατεψυγμένες ζύμες, βρίσκεται ένα βήμα πριν από την υλοποίηση. Οι διαπραγματεύσεις έχουν προχωρήσει σημαντικά και, εφόσον δεν προκύψουν απρόοπτα στο τελικό στάδιο ελέγχου, η συμφωνία αναμένεται να «κλειδώσει» το επόμενο διάστημα.
Θα αναστηθούν τελικά οι Πρότυπες Προτάσεις;
Στην κορυφή της ατζέντας του υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών, μεταξύ των έργων που βρίσκονται στο «καλάθι» των Πρότυπων Προτάσεων και επηρεάζονται από το πρόσφατο νομοσχέδιο που στοχεύει στον εξορθολογισμό και την επιτάχυνση της διαδικασίας αξιολόγησής τους, βρίσκεται, σύμφωνα με πληροφορίες, ο αυτοκινητόδρομος Ελευσίνα-Οινόφυτα. Ο εν λόγω οδικός άξονας αναδεικνύεται σε πρώτη προτεραιότητα για το υπουργείο λόγω της οριακής κατάστασης που επικρατεί στον Κηφισό. Πρόκειται για Πρότυπη Πρόταση της ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ, η οποία αφορά την κατασκευή ενός νέου, κλειστού αυτοκινητοδρόμου με ανισόπεδους κόμβους. Ο άξονας θα ξεκινά από την Ελευσίνα, με άμεση σύνδεση με την Αττική Οδό, και θα καταλήγει στα Οινόφυτα, λειτουργώντας συμπληρωματικά προς την Αττική Οδό, τη Νέα Οδό και την Ολυμπία Οδό. Στόχος του έργου είναι να απορροφήσει μεγάλο μέρος της βαριάς κυκλοφορίας και των εμπορευματικών μεταφορών που σήμερα διοχετεύονται στον Κηφισό, ο οποίος έχει φτάσει στα όρια κορεσμού, συμβάλλοντας καθοριστικά στην αποσυμφόρηση του πλέον επιβαρυμένου οδικού άξονα της χώρας και προσφέροντας ουσιαστική κυκλοφοριακή ανάσα στο λεκανοπέδιο της Αττικής κατά τον υφυπουργό Υποδομών, Ν. Ταχιάο.
Την ίδια ώρα, στο μικροσκόπιο του υπουργείου βρίσκονται και οι επεκτάσεις της Αττικής Οδού, στις οποίες περιλαμβάνεται και η Σήραγγα Ηλιούπολης, Πρότυπη Πρόταση της κοινοπραξίας ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ – AKTOR – ΑΒΑΞ. Το έργο συγκαταλέγεται στις πλέον επείγουσες παρεμβάσεις για το λεκανοπέδιο, καθώς αναμένεται να εξυπηρετήσει τα νότια προάστια και να απορροφήσει τις αυξημένες κυκλοφοριακές πιέσεις που θα προκύψουν από τη μεγάλη αστική ανάπτυξη της Lamda Development στο Ελληνικό. Ωστόσο, το έργο συνεχίζει να προβληματίζει έντονα το υπουργείο, καθώς μέχρι στιγμής δεν έχει εξασφαλιστεί η απαιτούμενη χρηματοδότηση. Το συνολικό κόστος εκτιμάται ότι αγγίζει τα 900 εκατ. ευρώ, ενώ η προοπτική επιβολής διοδίων, που είναι η μόνη ρεαλιστική λύση, συναντά τις έντονες αντιδράσεις των όμορων δήμων.
Προσωρινός ανάδοχος η ένωση ΤΕΡΝΑ – ΜΕΤΚΑ για το Μητροπολιτικό Πάρκο Φαληρικού Όρμου
Ένα ακόμη κρίσιμο βήμα προς την υλοποίηση μιας από τις μεγαλύτερες αστικές παρεμβάσεις στην Αττική έγινε με την ανάδειξη της ένωσης ΤΕΡΝΑ – ΜΕΤΚΑ ως προσωρινού αναδόχου για το έργο της δημιουργίας του Μητροπολιτικού Πάρκου Φαληρικού Όρμου. Μετά την έγκριση του 1ου Πρακτικού της Επιτροπής Διαγωνισμού από την Περιφερειακή Επιτροπή Αττικής, η ένωση οικονομικών φορέων ΤΕΡΝΑ Α.Ε. – ΜΕΤΚΑ ΑΤΕ – ΗΛΙΟΧΩΡΑ Α.Ε. – ΕΛΕΜΚΑ Α.Ε. επικράτησε, καταθέτοντας οικονομική προσφορά ύψους 241,55 εκατ. ευρώ.
Πρόκειται για έργο εκτιμώμενης αξίας 258,06 εκατ. ευρώ, το οποίο συγκαταλέγεται στα πλέον φιλόδοξα εγχειρήματα αστικής ανάπλασης των επόμενων ετών. Η χρηματοδότησή του προέρχεται από το Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Περιβάλλον και Κλιματική Αλλαγή και Πολιτική Προστασία 2021–2027» και φιλοδοξεί να αλλάξει ριζικά την εικόνα του παραλιακού μετώπου στον Φαληρικό Όρμο, μέσω της δημιουργίας ενός εκτεταμένου, σύγχρονου μητροπολιτικού πάρκου με έντονο περιβαλλοντικό και κοινωνικό αποτύπωμα.
Η διαγωνιστική διαδικασία δεν κύλησε χωρίς εμπόδια, καθώς είχε προηγηθεί προδικαστική προσφυγή της ένωσης ΑΚΤΩΡ Α.Τ.Ε. – ΤΟΜΗ ΑΒΕΤΕ, η οποία αμφισβήτησε όρους της διακήρυξης. Η απόρριψη της προσφυγής από την ΕΑΔΗΣΥ άνοιξε τον δρόμο για την επανεκκίνηση του διαγωνισμού, έπειτα από αναγκαίες προσαρμογές στη διακήρυξη και μετατόπιση των κρίσιμων χρονοδιαγραμμάτων.
Με την ανάδειξη του προσωρινού αναδόχου, το έργο εισέρχεται πλέον στην τελική ευθεία πριν από την υπογραφή της σύμβασης και την έναρξη των εργασιών. Το Μητροπολιτικό Πάρκο Φαληρικού Όρμου αναμένεται να λειτουργήσει ως έργο-τοπόσημο για την Αττική, εντασσόμενο στον ευρύτερο σχεδιασμό αναβάθμισης του παραλιακού μετώπου και συνδεόμενο λειτουργικά με άλλες μεγάλες παρεμβάσεις που βρίσκονται σε εξέλιξη ή ωρίμανση στην περιοχή.
Βιομηχανικό ρεύμα: Οι υπέρμαχοι του ιταλικού μοντέλου, οι CISAFίστας και στη μέση η κυβέρνηση
Η ελληνική βιομηχανία μπορεί να ζητεί σύσσωμη «μέτρα εδώ και τώρα» για τη μείωση του κόστους ενέργειας, ωστόσο δεν ομονοεί ως προς την αρχιτεκτονική των μέτρων, κάτι που μπορεί να συνδέεται με τη δυστοκία της κυβέρνησης για να οριστικοποιήσει την υπεσχημένη παρέμβαση, στην προσπάθειά της ικανοποιήσει όλα τα εμπλεκόμενα μέρη: Το χθεσινό Δελτίο Τύπου της ΕΒΙΚΕΝ, του συνδέσμου που εκπροσωπεί τις βιομηχανίες της χώρας, ανέδειξε μια διάσταση απόψεων που βρίσκεται σε γνώση όλων όσοι παρακολουθούν το πολύμηνο σίριαλ, με το… σασπένς να κορυφώνεται, καθώς τις τελευταίες ημέρες καταγράφεται κινητοποίηση για το ενεργειακό κόστος σε ευρωπαϊκό επίπεδο και το θέμα βρέθηκε ψηλά στην ατζέντα της άτυπης Συνόδου Κορυφής του Alden Biesen. Πού έγκειται η διάσταση; Η ΕΒΙΚΕΝ ζητεί να κλείσει η συζήτηση για το πολυσυζητημένο «ιταλικό μοντέλο», καθώς -όπως λέει- «η πρόσφατη ενημέρωση από την κυβέρνηση ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεν εγκρίνει την εφαρμογή του καθιστά σαφές ότι η συζήτηση για το συγκεκριμένο σχήμα φαίνεται ότι έχει κατ’ ουσίαν κλείσει». Από την άλλη πλευρά, ο ΣΕΒ φαίνεται να επιμένει να διατηρεί… ανοιχτή τη συζήτηση, αν τουλάχιστον κρίνει κανείς από τη δική του ανακοίνωση, που εκδόθηκε δύο ημέρες πριν (Τρίτη 10 Φεβρουαρίου), όπου επισήμαινε την ανάγκη για άμεση ανακούφιση από το υψηλό ενεργειακό κόστος, υπενθυμίζοντας ότι «έχει προτείνει το σχήμα Energy Industrial Reset, βασισμένο στις αρχές του ιταλικού μηχανισμού Energy Release». H EBIKEN από την πλευρά της καλεί την Πολιτεία να υιοθετήσει άμεσα το ευρωπαϊκό πλαίσιο κρατικών ενισχύσεων για τις ενεργοβόρες βιομηχανίες (CISAF).
Τι λέει η κυβέρνηση
Η κυβέρνηση από την πλευρά της υποστηρίζει ότι η εφαρμογή του CISAF είναι προβληματική για την Ελλάδα, διότι η επιδότηση που προβλέπεται δεν μπορεί να σωρευθεί με τις ενισχύσεις από άλλα σχήματα, όπως είναι η αντιστάθμιση CO2, και στη χώρα μας οι επιλέξιμες βιομηχανίες (σχεδόν 60 τον αριθμό) λαμβάνουν ένα διόλου αμελητέο ποσό από την αντιστάθμιση, που ανέρχεται τα τελευταία χρόνια στα 250 εκατ. ευρώ. Οι υπέρμαχοι του «ιταλικού μοντέλου» υποστηρίζουν ότι υπερτερεί του CISAF. Η ΕΒΙΚΕΝ προτείνει CISAF που θα λειτουργεί συμπληρωματικά προς την υφιστάμενη αντιστάθμιση (που ειρήσθω εν παρόδω στην παρούσα φάση δεν καλύπτει κάποιους σημαντικούς κλάδους, όπως την τσιμεντοβιομηχανία). Και στη μέση βρίσκεται η κυβέρνηση, που, κατά πώς φαίνεται, βρίσκεται μεταξύ σφύρας και άκμονος, τη στιγμή που η Βουλγαρία εφαρμόζει από τον Ιούλιο εγγυημένη τιμή 62,5 ευρώ/MWh για τις ενεργοβόρες βιομηχανίες της, η Γερμανία ετοιμάζεται για εφαρμογή του CISAF με εγγυημένη τιμή 50 ευρώ/MWh, ενώ στην Ιταλία μετά το ιταλικό μοντέλο η κυβέρνηση Μελόνι ετοιμάζεται να περάσει την άλλη εβδομάδα νέο πακέτο μέτρων ύψους 3 δισ. ευρώ για να μειώσει το κόστος ενέργειας για νοικοκυριά και επιχειρήσεις. Για να δούμε πότε θα βγει «λευκός καπνός» στην Αθήνα και πώς θα καταφέρει η κυβέρνηση -και το επισπεύδον υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας- να τετραγωνίσει τον κύκλο…
Αιολικά: Ανησυχούν την αγορά οι οριζόντιοι περιορισμοί
Έντονη ανησυχία στον κλάδο των αιολικών προκαλεί το ενδεχόμενο εφαρμογής οριζόντιων περιορισμών στις περιοχές ανάπτυξής τους. Η συζήτηση έχει ξεκινήσει με αφορμή την επικαιροποίηση του Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου για τις ΑΠΕ. Χωρίς να υπάρχουν οριστικές αποφάσεις, εξετάζεται ακόμη και η γενική απαγόρευση αιολικών, όπως ανέφερε την Τετάρτη σε ανακοίνωσή της η Ελληνική Επιστημονική Ένωση Αιολικής Ενέργειας (ΕΛΕΤΑΕΝ), σε εκτεταμένες περιοχές, όπως οι Ζώνες Ειδικής Προστασίας.
Η ΕΛΕΤΑΕΝ επισήμανε ότι «ο αποκλεισμός περιοχών με υψηλό αιολικό δυναμικό οδηγεί σε αύξηση του κόστους ενέργειας και πλήττει το εισόδημα των νοικοκυριών και την ανταγωνιστικότητα της ελληνικής βιομηχανίας. Σε μία περίοδο που το ενεργειακό κόστος αποτελεί εθνική προτεραιότητα, η Πολιτεία οφείλει να διασφαλίσει την υλοποίηση των πιο οικονομικών μονάδων παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας».
Το οξύμωρο στην όλη υπόθεση είναι πως, δεδομένου ότι βασικό κριτήριο πρόκρισης των έργων ΑΠΕ είναι ο ενεργειακός πόρος, η θέσπιση ζωνών αποκλεισμού επί της ουσίας ακυρώνει αυτό το κριτήριο. Κάτι τέτοιο, μάλιστα, έρχεται σε αντίθεση με την Ευρωπαϊκή Οδηγία RED III. Η ευρωπαϊκή οδηγία προβλέπει μάλιστα το εξής: «Τα κράτη-μέλη ενημερώνουν την Επιτροπή σχετικά με τους εν λόγω περιορισμούς, μαζί με την αιτιολογία τους».
Παράλληλα, όπως αναφέρουν πηγές της αγοράς, η ανησυχία εντείνεται και για ακόμη έναν λόγο. Αν η φιλοσοφία αυτών των σκέψεων εφαρμοστεί, ενδεχομένως να επηρεάσει έργα και με υφιστάμενες περιβαλλοντικές άδειες. Βέβαια, επισήμως το υπουργείο έχει αποκλείσει ένα τέτοιο ενδεχόμενο. Τα παραπάνω ζητήματα απασχόλησαν τη γενική συνέλευση των μελών της ΕΛΕΤΑΕΝ, που πραγματοποιήθηκε προχθές. Φυσικά, στο επίκεντρο βρέθηκαν και άλλα ζητήματα, όπως εκείνο των περικοπών, αλλά και των υπεράκτιων αιολικών πάρκων. Στο κομμάτι των υπεράκτιων αιολικών φαίνεται να «ξεπαγώνει» μια εκκρεμότητα και, πιο ειδικά, το θέμα των ανεμολογικών και βυθομετρικών μελετών, καθώς θα επιτραπεί στην ΕΔΕΥΕΠ να καθορίσει την εταιρεία που θα «τρέξει» τις εν λόγω μελέτες. Από την άλλη, αγνοείται η τύχη του εθνικού προγράμματος ανάπτυξης των υπεράκτιων αιολικών.
Σκάλα… με αρχιτεκτονική υπογραφή στην Κηφισίας
Στο President Hotel Athens φαίνεται πως ακόμη και οι «δευτερεύουσες» υποδομές αποκτούν πρωταγωνιστικό ρόλο. Το ιστορικό ξενοδοχείο της λεωφόρου Κηφισίας, που από το 2019 βρίσκεται σε τροχιά εκτεταμένης ανακαίνισης, προχώρησε στην αναβάθμιση της εξωτερικής κλίμακας πυρασφάλειας, αναθέτοντας τον επανασχεδιασμό της στο αρχιτεκτονικό γραφείο Minos Digenis Arquitectos.
Η παρέμβαση δεν περιορίστηκε σε τεχνική συμμόρφωση ή απλή συντήρηση. Η υφιστάμενη μεταλλική κλίμακα επαναπροσδιορίστηκε αισθητικά, με έμφαση στη γεωμετρία, το χρώμα και τον φωτισμό, ώστε να ενταχθεί οργανικά στη συνολική όψη του κτηρίου. Το αποτέλεσμα λειτουργεί ως διακριτό στοιχείο της πρόσοψης, ενισχύοντας την αναγνωρισιμότητα του 21ώροφου ξενοδοχείου στο αστικό τοπίο.
Για όσους γνωρίζουν την ιστορία του President, η κίνηση έχει ενδιαφέρον. Το κτίριο, σχεδιασμένο από τον Ιωάννη Βικέλα και ολοκληρωμένο το 1978, αποτελεί χαρακτηριστικό δείγμα της μοντέρνας αθηναϊκής αρχιτεκτονικής της μεταπολίτευσης. Η σημερινή διοίκηση επιλέγει να διατηρήσει τη βασική ταυτότητα του τοπόσημου, αλλά ταυτόχρονα να «επενδύσει» στην ανανέωσή του με σύγχρονους όρους, δίνοντας έμφαση όχι μόνο στα δωμάτια και στους συνεδριακούς χώρους, αλλά και στις όψεις.
Η αναβάθμιση της κλίμακας εντάσσεται στο ευρύτερο πρόγραμμα εκσυγχρονισμού, που αναμένεται να ολοκληρωθεί την άνοιξη του 2026, όταν θα έχει ολοκληρωθεί και η ανακαίνιση των εξωτερικών όψεων. Ήδη έχουν προηγηθεί παρεμβάσεις σε δωμάτια και κοινόχρηστους χώρους, σε ένα project που εξελίσσεται σταδιακά, χωρίς να διακόπτεται η λειτουργία του ξενοδοχείου.
Το 2028 το νέο ξενοδοχείο Electra στη Θεσσαλονίκη
Στη φάση της θεμελίωσης βρίσκεται η κατασκευή του νέου 5άστερου ξενοδοχείου των Εlectra Hotels and Resorts στη Θεσσαλονίκη, καθώς η αρχαιολογική έρευνα (σ.σ. μαθαίνουμε πως δεν έδωσε σπουδαία ευρήματα) καθυστέρησε τις εργασίες για περίπου δύο χρόνια. Η εταιρεία, που έχει παρουσία πολλών δεκαετιών στη Θεσσαλονίκη με το Electra Palace, ξενοδοχείο που βρίσκεται ίσως σε μία από ελάχιστες, ιδανικότερες θέσεις για επιχείρηση φιλοξενίας στην πόλη, είχε καταφέρει να εξασφαλίσει από την Εκκλησία της Ελλάδος (ΕΚΥΟ) ένα μεγάλο οικόπεδο στη γωνία των οδών Τσιμισκή και Εθνικής Αμύνης, με σκοπό βεβαίως να προχωρήσει στην ανέγερση ενός ακόμη πολυτελούς ξενοδοχείου στην πόλη. Πάνω σε μεγάλο οδικό άξονα, με θέα στον Λευκό Πύργο και τον Θερμαϊκό και πολύ κοντά στον σταθμό Μετρό Σιντριβάνι-ΔΕΘ, το ξενοδοχείο είναι μόλις 10 λεπτά απόσταση με τα πόδια από την πλατεία Αριστοτέλους.
Θυμόμαστε πολύ καλά ότι οι αρχικές πληροφορίες για το ύψος της επένδυσης τοποθετούσαν το κόστος πάνω από τα 20 εκατ. ευρώ. Στη συνέχεια η δαπάνη άρχισε να σκαρφαλώνει σε υψηλότερα επίπεδα και κυμαινόταν στα 30 εκατ. ευρώ, μέχρι που πλέον έχει πιάσει τα 35 εκατ. ευρώ. Αυτή η παράμετρος των καθυστερήσεων που συνεπάγεται η αρχαιολογική έρευνα, η οποία μπορεί να συνεπάγεται καθυστερήσεις έως και τεσσάρων-πέντε ετών για ένα έργο, ανάλογα με το τι θα αποκαλύψει η ανασκαφή και με τις τροποποιήσεις που θα χρειαστεί ενδεχομένως να γίνουν στα σχέδια, εκτινάσσει το κόστος και λειτουργεί αποτρεπτικά στη δημιουργία greenfield επενδύσεων, ειδικά από ξένους. Το συγκεκριμένο νέο ξενοδοχείο της Electra, δυναμικότητας περίπου 150-160 δωματίων, προβλέπεται ότι θα ολοκληρωθεί και θα λειτουργήσει το 2028, αντί, όπως αρχικά υπολογιζόταν, να λειτουργήσει για τη σεζόν 2026.
Όπως πληροφορείται η στήλη, το μεγάλο ξενοδοχείο δεν θα έχει καταστήματα -κάποια στιγμή είχε συζητηθεί αυτή η επιλογή-, αλλά μόνο τους κοινόχρηστους χώρους εξυπηρέτησης των πελατών και επισκεπτών, στο ισόγειο (ρεσεψιόν, καφέ, εστιατόριο) και ενδεχομένως καφέ-εστιατόριο στο δώμα, ενώ θα διαθέτει και 45 υπόγειες θέσεις πάρκινγκ. Σημειωτέον ότι πολύ κοντά λειτουργεί μηχανικό πάρκινγκ, δίπλα στο κτίριο της ΧΑΝΘ.
Οι Έλληνες οδηγούν τις πωλήσεις πλοίων τύπου capesize
Οι Έλληνες πλοιοκτήτες οδηγούν το νέο κύμα πωλήσεων capesize bulkers, εκμεταλλευόμενοι την εκρηκτική άνοδο των τιμών για μεγάλα, ηλικιωμένα φορτηγά πλοία, ακόμη και σε μια περίοδο διόρθωσης των ναύλων.
Σύμφωνα με το Tradewinds, χαρακτηριστική είναι η περίπτωση του 182.100-dwt Epic (2010) της CM Lemos, ενός από τα ακριβότερα capesizes που παραγγέλθηκαν ποτέ, στο απόγειο του ναυτιλιακού κύκλου του 2008, έναντι 110 εκατ. δολαρίων. Σύμφωνα με ναυλομεσιτικές πηγές, το πλοίο φέρεται να πουλήθηκε έναντι 32-33 εκατ. δολαρίων, τιμή που ευθυγραμμίζεται με τα υψηλά επίπεδα αποτίμησης των 15ετών capesizes, τα οποία βρίσκονται στα υψηλότερα επίπεδα από το 2008.
Η ζήτηση προέρχεται κυρίως από την Κίνα, όπου αγοραστές στρέφονται σε παλαιότερο τονάζ για παράκτιες και διεθνείς μεταφορές βωξίτη. Το επενδυτικό ενδιαφέρον παραμένει ισχυρό, παρά την πρόσφατη πτώση του Baltic Capesize Index, που υποχώρησε κατά 18% σε εβδομαδιαία βάση.
Στο ίδιο μοτίβο κινούνται οι Star Bulk, Centrofin, TMS Dry και Polembros, ενώ η Brave Maritime του Χάρη Βαφειά φέρεται να εξετάζει την πώληση του Cape Evoluzione (2010), με πιθανό σημαντικό κεφαλαιακό κέρδος.
Η αγορά δείχνει να «αγνοεί» τη βραχυπρόθεσμη πίεση στους ναύλους, με τους πλοιοκτήτες να εκμεταλλεύονται το παράθυρο υψηλών αξιών, μετατρέποντας την κυκλικότητα του κλάδου σε ευκαιρία ρευστοποίησης και ενίσχυσης ρευστότητας.
Νέα παραγγελία της Μαρίας Αγγελικούση έπειτα από 10 χρόνια απουσίας
Η Maran Dry Management της Μαρίας Αγγελικούση επιστρέφει δυναμικά στην αγορά νεότευκτων bulk carriers, υπογράφοντας συμφωνία για έως και έξι capesize πλοία στο κινεζικό ναυπηγείο Hengli Heavy Industry, βάζοντας τέλος σε μια σχεδόν δεκαετή απουσία από νέες παραγγελίες.
Σύμφωνα με το Tradewinds, η συμφωνία αφορά τέσσερα firm capesizes χωρητικότητας 180.000 dwt, με option για ακόμη δύο, σύμφωνα με γνωστοποίηση της μητρικής του ναυπηγείου, Songfa Ceramics, στο Χρηματιστήριο της Σαγκάης. Δεν έχουν αποκαλυφθεί ούτε το τίμημα ούτε οι ημερομηνίες παράδοσης, ενώ παραμένει άγνωστη και η επιλογή καυσίμου των πλοίων.
Πρόκειται για την πρώτη απευθείας παραγγελία μεγάλων bulkers από τη Maran Dry από το 2017, όταν είχε συμβληθεί για τέσσερα newcastlemax στη Shanghai Waigaoqiao Shipbuilding. Το 2023 και 2024 η εταιρεία παρέλαβε έξι LNG dual-fuel bulkers 190.000 dwt, τα οποία είχαν αρχικά παραγγελθεί από την Anglo American και στη συνέχεια μεταβιβάστηκαν στη Maran.
Σύμφωνα με στοιχεία της Clarksons, η Maran Dry διαχειρίζεται 44 capesize και newcastlemax πλοία. Η κίνηση εντάσσεται σε ευρύτερο πακέτο 17 πλοίων που ανακοίνωσε η Hengli, συνολικής αξίας 1,6-1,8 δισ. δολαρίων, επιβεβαιώνοντας τη ραγδαία άνοδο του ναυπηγείου, το οποίο έχει συγκεντρώσει βιβλίο παραγγελιών 264 νεότευκτων.
To ηλεκτρικό GAC AION στο Μediterranean Cosmos
Πριν από 20-25 χρόνια, όταν ήθελες να αγοράσεις αυτοκίνητο, οι περισσότεροι γνώστες έλεγαν «αν θέλεις αμάξι, θα πάρεις ή γερμανικό ή γιαπωνέζικο». Μετά μπήκαν πολύ δυναμικά και καθιερώθηκαν τα νοτιοκορεατικά και τώρα πλέον κάνουν πάρτι, με εντυπωσιακή αύξηση στις πωλήσεις, τα κινεζικά ΙΧ αυτοκίνητα και τα ηλεκτρικά λεωφορεία.
Μάλιστα, αυτές τις ημέρες κάνει την εμφάνισή του στο εμπορικό κέντρο Mediterranean Cosmos της Θεσσαλονίκης, το GAC AION, το αμιγώς ηλεκτρικό SUV της κρατικής βιομηχανίας Guangzhou Automobile Group.
Και στον τομέα αυτόν, την αυτοκινητοβιομηχανία, οι Κινέζοι κερδίζουν ταχύτατα έδαφος, όταν οι παραδοσιακοί κατασκευαστές του κλάδου στην Ευρώπη, Γερμανοί κατά κύριο λόγο και μετά Γάλλοι και λοιποί, ψάχνουν να στήσουν αναχώματα, αλλά δύσκολα μπορούν να ανταγωνιστούν την κινεζική μηχανή, που συνδυάζει προϊόντα tech με χαμηλότερες και ελκυστικότερες τιμές.
Στο μεγαλύτερο, λοιπόν, εμπορικό κέντρο της Θεσσαλονίκης, εκεί που είχε στηθεί το ντιζαϊνάτο Tesla, τώρα κάνει την εμφάνισή του το GAC AION. To αυτοκίνητο, όπως διαβάζουμε, είναι αμιγώς ηλεκτρικό, με αυτονομία έως 510km, οκταετή εργοστασιακή εγγύηση και… διάφορα άλλα.
Σήμερα πωλούνται στην ελληνική αγορά περισσότερες από δέκα μάρκες κινεζικών αυτοκινήτων και ο ρυθμός αύξησης των πωλήσεών τους το 2025 ήταν μεγαλύτερος από τον ρυθμό της αγοράς στο σύνολό της. Όσο οι Αμερικανοί αναρωτιούνται γιατί οι Ευρωπαίοι δεν προτιμούν τα αυτοκίνητά τους και οι Ευρωπαίοι θορυβημένοι κάνουν κινήσεις ανασύνταξης, οι Κινέζοι auto-επελαύνουν και κερδίζουν μερίδια της ελληνικής αλλά και της ευρωπαϊκής αγοράς.
