Η ευρωπαϊκή αγορά ακινήτων εισέρχεται σε μια νέα φάση ωρίμανσης, όπου η βιωσιμότητα παύει να είναι ζήτημα επιλογής ή επικοινωνίας και μετατρέπεται σε παράγοντα κανονιστικής συμμόρφωσης και διατήρησης αξίας. Με την αναθεωρημένη Οδηγία για την Ενεργειακή Απόδοση των Κτιρίων (EPBD – EU/2024/1275), η Ευρωπαϊκή Ένωση μετατοπίζει το επίκεντρο από την κατανάλωση ενέργειας στη συνολική κλιματική επίδοση των κτιρίων σε όλο τον κύκλο ζωής τους.
Κεντρικός άξονας αυτής της μετάβασης είναι ο ενσωματωμένος άνθρακας – δηλαδή οι εκπομπές CO₂ που προκύπτουν από την παραγωγή και μεταφορά των δομικών υλικών. Σύμφωνα με ευρωπαϊκές εκτιμήσεις, ο ενσωματωμένος άνθρακας θα ευθύνεται για έως και 50% του συνολικού ανθρακικού αποτυπώματος των νέων κτιρίων έως το 2050, δεσμεύοντας σημαντικό μέρος του διαθέσιμου «προϋπολογισμού άνθρακα».
Τι αλλάζει πρακτικά με την EPBD
Η νέα Οδηγία δεν περιορίζεται πλέον στην απλή αναφορά και καταγραφή στοιχείων.
Από το 2028, όλα τα νέα κτίρια άνω των 1.000 τ.μ. θα πρέπει να συνοδεύονται από υπολογισμό Δυναμικού Υπερθέρμανσης του Πλανήτη (GWP) κύκλου ζωής, ενώ από το 2030 ο υπολογισμός αυτός θα είναι υποχρεωτικός για κάθε νέα οικοδομική άδεια.
Το ακόμη πιο κρίσιμο στοιχείο είναι ότι τα κράτη-μέλη καλούνται να θεσπίσουν ανώτατες επιτρεπόμενες τιμές GWP, διαφοροποιημένες ανά τυπολογία κτιρίου και κλιματική ζώνη, με σαφή οδικό χάρτη σταδιακής αυστηροποίησης. Παράλληλα, το Πιστοποιητικό Ενεργειακής Απόδοσης (EPC) μετασχηματίζεται από ένα εργαλείο «energy-only» σε ένα Whole Life Carbon Passport.
Για τους επενδυτές και τους developers, το ερώτημα δεν είναι πλέον αν θα αξιολογείται το ανθρακικό αποτύπωμα, αλλά πότε και με ποιες συνέπειες.
Ο ενσωματωμένος άνθρακας ως παράγοντας επενδυτικού ρίσκου
Η διεθνής εμπειρία δείχνει ότι κτίρια με χαμηλό ανθρακικό αποτύπωμα:
- επιτυγχάνουν υψηλότερα μισθώματα,
- εμφανίζουν σχεδόν μηδενικούς χρόνους αδράνειας,
- διατηρούν ισχυρότερη αξία σε βάθος χρόνου.
Ήδη στην ΕΕ, περίπου 22% των γραφειακών χώρων διαθέτει πιστοποίηση βιωσιμότητας, με αποδεδειγμένο οικονομικό όφελος. Αντίστροφα, τα κτίρια με υψηλό ενσωματωμένο CO₂ εκτίθενται σε αυτό που διεθνώς περιγράφεται ως brown devaluation: απώλεια αξίας λόγω κανονιστικών, χρηματοοικονομικών και αγοραστικών πιέσεων.
Υλικά χαμηλού άνθρακα: από τεχνική επιλογή σε στρατηγική απόφαση
Καθώς τα δομικά υλικά ευθύνονται για το μεγαλύτερο μέρος του ενσωματωμένου άνθρακα ενός έργου καθώς και για έως το 11% των παγκόσμιων εκπομπών CO₂, οι επιλογές στη φάση της μελέτης αποκτούν καθοριστική σημασία. Λύσεις σκυροδέματος χαμηλού ανθρακικού αποτυπώματος μπορούν να μειώσουν το συνολικό GWP ενός έργου έως και 30%, χωρίς συμβιβασμούς σε ανθεκτικότητα, απόδοση ή διάρκεια ζωής.
Σε αυτό το πλαίσιο, η INTERBETON έχει αναπτύξει το VELTER™, ένα καινοτόμο σκυρόδεμα χαμηλού άνθρακα, σχεδιασμένο να ανταποκρίνεται στις νέες ευρωπαϊκές απαιτήσεις. Η σειρά VELTER™ ενισχύει την περιβαλλοντική αξία κάθε έργου, επιτρέποντας στις κατασκευές να πετυχαίνουν υψηλές αξιολογήσεις σε διεθνώς αναγνωρισμένα συστήματα πιστοποίησης (LEED, BREEAM και LEVEL(s)) και να ανταποκρίνονται στις απαιτήσεις ενός βιώσιμου και ανθεκτικού κόσμου.
Με έως και 90 kg CO₂ λιγότερο ανά τετραγωνικό μέτρο κατασκευής σε σύγκριση με συμβατικά σκυροδέματα, και με πιστοποιημένες Περιβαλλοντικές Δηλώσεις Προϊόντος (EPDs), το VELTER™ προσφέρει στους επενδυτές ένα ουσιαστικό πλεονέκτημα συμμόρφωσης και μελλοντικής ασφάλειας.
Το μέλλον της αξίας χτίζεται σήμερα
Η μετάβαση σε κτίρια χαμηλού ενσωματωμένου άνθρακα δεν είναι μια μελλοντική τάση· είναι μια παρούσα πραγματικότητα που επηρεάζει ήδη τη χρηματοδότηση, τις πιστοποιήσεις και τη μακροπρόθεσμη αξία των ακινήτων.
Όσοι ενσωματώσουν έγκαιρα τις νέες παραμέτρους στον σχεδιασμό και τις υλικές επιλογές τους, δεν θα περιοριστούν απλώς στη συμμόρφωση. Θα αποκτήσουν ανθεκτικά, εμπορικά ελκυστικά και μελλοντικά αποδεκτά assets σε μια αγορά που αλλάζει με ταχύτητα.
