Μια σημαντική τεχνολογική πρόοδο στον αγώνα για καθαρή και σχεδόν ανεξάντλητη ενέργεια ανακοίνωσε η νεοφυής εταιρεία OpenStar Technologies, η οποία πραγματοποίησε επιτυχημένη δοκιμή πυρηνικής σύντηξης στη Νέα Ζηλανδία, φέρνοντας τους επιστήμονες ένα βήμα πιο κοντά στην αναπαραγωγή της ενέργειας του ήλιου στη Γη.
Στη δοκιμή που πραγματοποιήθηκε στο Ουέλινγκτον, οι ερευνητές κατάφεραν να αιωρήσουν έναν υπεραγώγιμο μαγνήτη μισού τόνου μέσα σε θάλαμο κενού γεμάτο με πλάσμα που θερμάνθηκε σε θερμοκρασίες άνω του ενός εκατομμυρίου βαθμών Κελσίου. Το επίτευγμα παρακολούθησε, μεταξύ άλλων, και ο πρωθυπουργός της Νέας Ζηλανδίας Christopher Luxon.
Παρότι ο αντιδραστήρας δεν παράγει ακόμη περισσότερη ενέργεια από όση καταναλώνει — βασικό εμπόδιο για τη βιώσιμη σύντηξη — η επιτυχής αιώρηση του μαγνήτη θεωρείται κρίσιμο τεχνικό βήμα που επιβεβαιώνει τη βιωσιμότητα του σχεδιασμού.
Απλότητα και χαμηλό κόστος
Ο ιδρυτής και διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας, Ratu Mataira, ποντάρει στην απλότητα του αντιδραστήρα της OpenStar, υποστηρίζοντας ότι το πρώτο πρωτότυπο σύστημα, χαμηλού κόστους σε σχέση με ανταγωνιστικές τεχνολογίες, μπορεί να κλιμακωθεί ταχύτερα και οικονομικότερα.
Η παγκόσμια «κούρσα» για την εμπορική αξιοποίηση της πυρηνικής σύντηξης έχει προσελκύσει επενδύσεις σχεδόν 10 δισ. δολαρίων και περιλαμβάνει περίπου 50 εταιρείες που επιδιώκουν να μετατρέψουν τη θεωρητική τεχνολογία σε πρακτική πηγή ηλεκτρικής ενέργειας, σε μια περίοδο όπου η ζήτηση για ρεύμα αυξάνεται λόγω της τεχνητής νοημοσύνης και της ενεργειακής μετάβασης.
Η σύντηξη βασίζεται στη δημιουργία και τον περιορισμό πλάσματος — μιας εξαιρετικά θερμής ιονισμένης μορφής ύλης — ώστε να συντηχθούν ατομικοί πυρήνες και να παραχθεί τεράστια ποσότητα ενέργειας, όπως συμβαίνει στον Ήλιο.
Σε αντίθεση με τους παραδοσιακούς αντιδραστήρες τύπου tokamak, η OpenStar αναπτύσσει έναν «αιωρούμενο διπολικό» αντιδραστήρα, όπου ο μαγνήτης τοποθετείται μέσα στο πλάσμα, μειώνοντας θεωρητικά το κόστος και την πολυπλοκότητα.
Αβέβαιος ο χρονικός ορίζοντας
Η εταιρεία είχε ήδη επιτύχει περιορισμό πλάσματος το 2024, ενώ επόμενο βήμα είναι η ανάπτυξη νέων πρωτοτύπων τα επόμενα χρόνια, με στόχο ένα σύστημα που θα μπορεί να παράγει νετρόνια και εν τέλει ηλεκτρική ισχύ έως και 200 μεγαβάτ — αρκετή για την τροφοδοσία μιας μικρής πόλης ή μεγάλης βιομηχανικής μονάδας.
Παρά την πρόοδο, οι ειδικοί εκτιμούν ότι η εμπορική αξιοποίηση της σύντηξης παραμένει αβέβαιη χρονικά, με προβλέψεις που κυμαίνονται από 10 έως 30 χρόνια.
Ωστόσο, η πρόσφατη δοκιμή ενισχύει την πεποίθηση ότι η τεχνολογία καθαρής, ασφαλούς και σχεδόν απεριόριστης ενέργειας πλησιάζει περισσότερο στην πρακτική εφαρμογή, αναδιαμορφώνοντας δυνητικά το μέλλον του παγκόσμιου ενεργειακού συστήματος.
