Δραματικές είναι οι επιπτώσεις στην ενέργεια από τον πόλεμο στο Ιράν, ο οποίος εγκυμονεί τον κίνδυνο να πυροδοτήσει γενικευμένη σύρραξη στη Μέση Ανατολή, την ώρα που εντείνεται η ανησυχία για τον τουρισμό. Παρά τις προειδοποιήσεις του Ντόναλντ Τραμπ, οι Φρουροί της Επανάστασης τηρούν σκληρή γραμμή, συνεχίζοντας τις επιθέσεις με πυραύλους και drones κατά αμερικανικών βάσεων σε χώρες του Αραβικού Κόλπου, όπως Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, Κατάρ, Μπαχρέιν και Κουβέιτ.
Ωστόσο, τις τελευταίες ώρες παρατηρούνται επιθέσεις με drones κατά κομβικών ενεργειακών υποδομών, όπως συνέβη στο Κατάρ, αλλά και στη Σαουδική Αραβία. Πρόκειται για εξελίξεις, που επιβεβαιώνουν τα δυσμενή σενάρια για τις τιμές σε πετρέλαιο και φυσικό αέριο, στα οποία είχε αναφερθεί νωρίτερα σε εκτενή ανάλυσή του το energygame.gr, την ώρα που ο χρόνος μετρά αντίστροφα για να «τσιμπήσουν» οι τιμές στην αντλία.
Ήδη, άλμα της τάξης του 45% κατέγραψε η τιμή του φυσικού αερίου, λόγω της κλιμάκωση της κρίσης στη Μέση Ανατολή. Πιο συγκεκριμένα, τα συμβόλαια φυσικού αερίου για παράδοση τον Απρίλιο διαμορφώνονται αυτή την ώρα στα 45 ευρώ ανά μεγαβατώρα (MWh), σημειώνοντας ημερήσια αύξηση που ξεπερνά το 40%.
Επίθεση του Ιράν στο Κατάρ πυροδοτεί νέο ράλι στο φυσικό αέριο
Το Κατάρ επιβεβαίωσε ότι ιρανικοί πύραυλοι χτύπησαν δύο εγκαταστάσεις ενέργειας στη χώρα, χωρίς όμως να αναφερθούν τραυματίες ή θύματα. Σε δήλωσή του, το Υπουργείο Άμυνας του Κατάρ ανέφερε ότι ένας πύραυλος χτύπησε μια δεξαμενή αποθήκευσης νερού στο εργοστάσιο Mesaieed Energy, σύμφωνα με το News.Az, το οποίο επικαλείται το Al Jazeera.
Η δεύτερη επίθεση είχε ως στόχο μια εγκατάσταση ενέργειας στην βιομηχανική πόλη Ras Laffan, η οποία ανήκει στην QatarEnergy. Η εταιρεία ανακοίνωσε σήμερα ότι διακόπτει την παραγωγή υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) μετά τις ιρανικές επιθέσεις σε δύο από τις κύριες εγκαταστάσεις επεξεργασίας φυσικού αερίου της. «Λόγω στρατιωτικών επιθέσεων σε εγκαταστάσεις της Qatar Energy που βρίσκονται στις βιομηχανικές ζώνες Ρας Λαφάν και Μεσαγιέντ στο Κατάρ, η Qatar Energy σταμάτησε την παραγωγή υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) και παράγωγων προϊόντων», ανακοίνωσε η εταιρεία.
Υπενθυμίζεται ότι νωρίτερα το energygame είχε γράψει σχετικά: «Οι αναλυτές προειδοποιούν ότι αν η κρίση κλιμακωθεί ακόμα περισσότερο ή δεν αποδειχθεί θέμα λίγων ημερών, είναι ορατό το ενδεχόμενο οι διεθνείς τιμές του μπρεντ -που είχαν ήδη αυξηθεί κατά 20% το τελευταίο δίμηνο στο κλείσιμο της Παρασκευής (73 δολ./βαρέλι) να προσεγγίσουν τα 100 δολ./βαρέλι ή ακόμα υψηλότερα επίπεδα προς τα 120 δολ./βαρέλι σε περίπτωση παρατεταμένης σύγκρουσης. Στον αντίποδα, μια ταχεία εκτόνωση της έντασης θα οδηγούσε τις τιμές στα 80 δολ./βαρέλι».
Στην ίδια ανάλυση είχε γίνει λόγος επίσης: «Σενάρια τρόμου “γράφονται” και για τις τιμές του φυσικού αερίου στην Ευρώπη -με ό,τι αυτό συνεπάγεται και για τις τιμές της ηλεκτρικής ενέργειας, καθώς ο δεσμός των δυο παραμένει ακόμα ισχυρός: Είναι ενδεικτικό ότι, σύμφωνα με ανάλυση του ICIS, εάν τα Στενά του Ορμούζ παραμείνουν κλειστά για διάστημα τριών μηνών, αυτό θα μπορούσε να οδηγήσει τις τιμές του LNG στον κόμβο TTF της Ολλανδίας στα επίπεδα των 90 ευρώ/MWh (ενώ την Παρασκευή είχαν κλείσει λίγο πάνω από τα 32 ευρώ/MWh) που παραπέμπουν στην ενεργειακή κρίση του 2022-2023. Το Κατάρ και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα έχουν αποστείλει φέτος σχεδόν 16 εκατ. τόνους LNG μέσω των Στενών του Ορμούζ αν και μόνο μικρό μέρος κατευθύνθηκε απευθείας στην Ευρώπη. Ωστόσο, οποιαδήποτε διακοπή θα προκαλούσε έντονο παγκόσμιο ανταγωνισμό για τα διαθέσιμα φορτία LNG ιδίως μεταξύ Ασίας και Ευρώπης. Καθώς η Ευρώπη εξαρτάται ολοένα και περισσότερο από το LNG μετά τη μείωση των ρωσικών εισαγωγών και με το ποσοστό πλήρωσης των αποθηκών να κινείται στα χαμηλότερα επίπεδα των τελευταίων ετών ενώ η χειμερινή περίοδος δεν έχει τελειώσει, οι αγορές παραμένουν ιδιαίτερα ευαίσθητες. Οι αναλυτές εκτιμούν ότι ακόμη και βραχυπρόθεσμη αβεβαιότητα θα μπορούσε να ωθήσει τις τιμές σημαντικά υψηλότερα, ειδικά εάν αυξηθούν και τα διεθνή σημεία αναφοράς πετρελαίου, όπως το Brent».
Φωτιά στα καύσιμα βάζει ο πόλεμος στο Ιράν
Εν τω μεταξύ, η βενζίνη παίρνει την ανιούσα από την Τρίτη 3 Μαρτίου, διά στόματος του προέδρου της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Πρατηριούχων Εμπόρων Καυσίμων, Θέμη Κιουρτζή. Η μέση τιμή πανελλαδικά έχει ήδη κινηθεί από 1,72 ευρώ/λίτρο στα 1,76 ευρώ/λίτρο τις τελευταίες δύο εβδομάδες, λόγω της προεξόφλησης των γεωπολιτικών κινδύνων από τις διεθνείς αγορές.
«Αύριο τα διυλιστήρια θα ανεβάσουν 3 λεπτά το πετρέλαιο κίνησης και θέρμανσης περίπου και 1,8-2 λεπτά τη βενζίνη. Εκεί φαίνεται με τα σημερινά δεδομένα, ότι θα έχουμε την αύξηση» δήλωσε ο Θέμης Κιουρτζής, στο ΕΡΤnews Radio 105,8 με φόντο τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή. Και πρόσθεσε: «Το ίδιο θα γίνει και την Τρίτη και την Τετάρτη και την Πέμπτη, είναι τριήμερο το »πένθος», δηλαδή η αύξηση δεν έρχεται μονομιάς την μία μέρα. Δεν θα τη δείτε στα πρατήρια γιατί πάντα έρχεται με χρονοκαθυστέρηση η αύξηση και η μείωση, γιατί πάντα έτσι λειτουργεί η αγορά».
Όπως είπε: «Ήδη έχουμε τις πρώτες ανατιμήσεις. Οι διεθνείς αγορές ξεκίνησαν ψηλά. Αυτό αντιστοιχεί περίπου σε τρία λεπτά αύξηση αύριο στα πετρέλαια γιατί τα πετρέλαια κινούνται με διαφορετικό ρυθμό απ’ ό,τι οι βενζίνες. Οι βενζίνες είναι πιο χαμηλά στην αύξηση μέχρι τώρα που μιλάμε, για να το τονίσουμε. Θα υπάρξουν ανατιμήσεις αν δεν αλλάξουν κάποιες συμφωνίες, δεν δοθούν εγγυήσεις, δεν, δεν, δεν και συνεχιστεί ο πόλεμος, θα σκοτώνονται άνθρωποι και κάποιοι θα χάνουν τα λεφτά τους και κάποιοι θα κερδίζουν».
Ερωτηθείς, δεδομένου ότι το 20% μόνο της παραγωγής πετρελαίου περνάει από τα στενά του Ορμούζ και ότι ο ΟΠΕΚ προχωρά σε αύξηση της παραγωγής, κατά πόσο μπορεί τελικά να είναι λελογισμένες οι αυξήσεις που θα δούμε στα καύσιμα, ο κ. Κιουρτζής ξεκαθάρισε: «Είναι χρηματιστηριακό προϊόν. Κάποιοι κερδίζουν και θέλουν να κερδίζουν από τη διακύμανση αυτή. Στα διεθνή χρηματιστήρια δεν τον ενδιαφέρει αν έχει το 2% που παράγει το Ιράν ή το 20% που έχει από τα Στενά του Ορμούζ. Τον ενδιαφέρει να έχει δημιουργηθεί κλίμα, όπως το δημιουργήσατε και εσείς οι δημοσιογράφοι από την Παρασκευή, το Σάββατο που έπεσε σε κατάθλιψη ο ελληνικός λαός ότι θα χρεοκοπήσει επειδή θα αυξηθούν οι βενζίνες. Ήρθε ο κόσμος, διπλασίασε, τη διελευσιμότητά του από τα πρατήρια, έχει κάνει τρεις φορές παραγγελίες παραπάνω στο πετρέλαιο θέρμανσης. Υπάρχει μία ψυχολογία κακή στην αγορά».
Όπου φύγει, φύγει από το Ντουμπάι, στο «αέρα» τα πακέτα διακοπών
Η κλιμάκωση της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή, μετά τις επιθέσεις των Ηνωμένες Πολιτείες και του Ισραήλ κατά του Ιράν και τα αντίποινα της Τεχεράνης, έχει προκαλέσει σοβαρές αναταράξεις στις αερομεταφορές στον Κόλπο. Τα αεροδρόμια στο Ντουμπάι, το Άμπου Ντάμπι και το Κατάρ παρέμειναν κλειστά, οδηγώντας σε μαζικές ακυρώσεις πτήσεων και εγκλωβισμό δεκάδων χιλιάδων επιβατών. Πολλοί κάτοικοι των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων αναγκάζονται να μετακινηθούν οδικώς προς το Ομάν ή τη Σαουδική Αραβία, αναζητώντας διαθέσιμες πτήσεις από εναλλακτικά αεροδρόμια.
Την ίδια στιγμή, οι μεγάλες αεροπορικές εταιρείες της περιοχής, όπως η Qatar Airways, η Etihad Airways και η Emirates, ανέστειλαν τις πτήσεις τους, ενώ μέχρι το πρωί της Δευτέρας είχε ακυρωθεί πάνω από το 50% των προγραμματισμένων πτήσεων προς την περιοχή. Συνολικά, περίπου 4.000 πτήσεις ακυρώθηκαν μέσα σε μία ημέρα, πέραν των χιλιάδων του Σαββατοκύριακου. Οι επιπτώσεις έγιναν αισθητές και στα ευρωπαϊκά χρηματιστήρια, με την International Airlines Group (μητρική της British Airways), την Air France-KLM και τη Lufthansa να καταγράφουν σημαντικές απώλειες.
Σύμφωνα με το Reuters, αυξήθηκε κατακόρυφα η ζήτηση για ιδιωτικές και ναυλωμένες πτήσεις. Η EnterJet ανακοίνωσε αύξηση κρατήσεων κατά 40%, με το Μουσκάτ να αποτελεί βασικό κόμβο διαφυγής. Η Luxe Jets ναύλωσε αεροσκάφος από το Μουσκάτ προς την Κωνσταντινούπολη, ενώ οι τιμές εκτοξεύθηκαν -φθάνοντας έως και τις 20.000 λίρες ανά θέση για πτήση προς το Μιλάνο. Ωστόσο, παρά την προθυμία ορισμένων εύπορων πελατών να πληρώσουν υπέρογκα ποσά, οι διαθέσιμες επιλογές παραμένουν περιορισμένες.
Ο Οργανισμός Ασφάλειας της Αεροπορίας της ΕΕ συνέστησε την αποφυγή πτήσεων στην περιοχή, επιβαρύνοντας περαιτέρω την κατάσταση. Σημειώνεται ότι ευρωπαϊκά κράτη, ανάμεσά τους και η Ελλάδα, έχουν έτοιμα σχέδια εκκένωσης προσωπικού, αν και η διαδικασία χαρακτηρίζεται περίπλοκη και δυνητικά επικίνδυνη.
