Παγκόσμια ανησυχία, για το ενδεχόμενο ενός νέου ενεργειακού σοκ που βρίσκεται προ των πυλών, προκαλεί το σημερινό άλμα κατά 28% στο φυσικό αέριο. Την ίδια ώρα, σε υψηλά επίπεδα συνεχίζει να κινείται η τιμή του πετρελαίου μπρεντ, το οποίο πριν από λίγη ώρα διαπραγματευόταν στα 82,82 δολάρια το βαρέλι, με αύξηση 6% περίπου σε σχέση με το χθεσινό κλείσιμο (78,15 δολάρια).
Το ενδιαφέρον πάντως σήμερα στρέφεται στο φυσικό αέριο, το οποίο για δεύτερη ημέρα πραγματοποιεί έντονο ανοδικό ράλι. Αυτήν τη στιγμή, η τιμή στον ολλανδικό κόμβο κινείται στα 57,2 ευρώ ανά Μεγαβατώρα, από 44,5 ευρώ χθες. Λίγες ώρες νωρίτερα, η τιμή είχε αγγίξει και τα 65,5 ευρώ ανά Μεγαβατώρα.
Εκτιμάται ότι η άνοδος σε σχέση με την περασμένη Παρασκευή (πριν δηλαδή από την ανάφλεξη στη Μέση Ανατολή) προσεγγίζει το 90%. Οι λόγοι της αύξησης είναι κατ’ αρχάς η διακοπή παραγωγής LNG στο Κατάρ από την QatarEnergy, στη μεγαλύτερη εγκατάσταση παραγωγής υγροποιημένου αερίου στον κόσμο. Επίσης, το μπλόκο στα Στενά του Ορμούζ εμποδίζει την ακτοπλοϊκή διακίνηση φορτίων, επιβαρύνοντας τις εφοδιαστικές αλυσίδες με επιπλέον κόστη.
Αναλυτές εκτιμούν πως το αν βρισκόμαστε ή όχι ενώπιον μίας νέας ενεργειακής κρίσης, θα εξαρτηθεί αποκλειστικά από τη διάρκεια της ανάφλεξης. Είναι ενδεικτικό ότι η εταιρεία μελετών ICIS προβλέπει εκτίναξη των τιμών αερίου στα 90 ευρώ ανά Μεγαβατώρα, στην περίπτωση τρίμηνης διακοπής των εξαγωγών LNG από το Κατάρ και διαταραχής στη διαθεσιμότητα spot φορτίων.
Προειδοποίηση Στουρνάρα για τον πληθωρισμό
Στο ίδιο μήκος κύματος, για άνοδο του πληθωρισμού αν συνεχιστεί ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή, προειδοποίησε μιλώντας στο Reuters ο Γιάννης Στουρνάρας, μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου της ΕΚΤ και διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος (ΤτΕ). Τόνισε, δε, ότι η ΕΚΤ πρέπει να δείξει ευελιξία και να διατηρήσει ανοιχτές όλες τις επιλογές της για τη νομισματική πολιτική, καθώς οι συνέπειες της σύγκρουσης με το Ιράν εξαρτώνται από τη διάρκειά της.
Ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος επισήμανε ακόμη ότι μια παρατεταμένη σύγκρουση θα ενίσχυε τις πληθωριστικές πιέσεις, ωστόσο υπογράμμισε πως είναι ακόμη νωρίς για οριστικά συμπεράσματα. «Αν ξεκινήσουν διαπραγματεύσεις, αύριο, θα υπάρξει αποκλιμάκωση» ανέφερε. Και πρόσθεσε: «Αν συνεχιστεί, θα υπάρξει ανοδική πίεση στον πληθωρισμό. Δεν αποκλείω κανένα από τα δύο σενάρια. Επομένως, πρέπει να επιδείξουμε ευελιξία».
Έκτακτη σύσκεψη στο ΥΠΕΝ
Την ίδια στιγμή, για την εκτίμηση της ασφάλειας εφοδιασμού και της εξέλιξης των τιμών των ενεργειακών προϊόντων, το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας (ΥΠΕΝ) έχει συγκαλέσει για αργότερα σήμερα έκτακτη σύσκεψη, με τη συμμετοχή του υπουργού και του υφυπουργού, κ.κ. Σταύρου Παπασταύρου και Νίκου Τσάφου. Στη συνάντηση συμμετέχουν στελέχη των ΡΑΑΕΥ, MOTOR OIL και ΕΛΠΕ, ενώ -σύμφωνα με το πρόγραμμα- ακολουθεί διευρυμένη σύνθεση με τη συμμετοχή και των εταιρειών, που δραστηριοποιούνται στον κλάδο παραγωγής και εμπορίας φυσικού αερίου.
Στο τραπέζι σενάρια για ενεργειακό σοκ
Σε ανάλυσή του το Bloomberg υπογραμμίζει ότι η παγκόσμια ενεργειακή σκακιέρα βρίσκεται αντιμέτωπη με το χειρότερο δυνατό σενάριο των τελευταίων δεκαετιών. Μέσα σε μόλις τρία 24ωρα, η καρδιά της παραγωγής υδρογονανθράκων δέχτηκε αλλεπάλληλα πλήγματα, θέτοντας σε κίνδυνο την ομαλή τροφοδοσία της παγκόσμιας αγοράς. Η παράλυση της κυκλοφορίας στα Στενά του Ορμούζ, απ’ όπου διέρχεται το 20% της παγκόσμιας παραγωγής πετρελαίου, σε συνδυασμό με τις επιθέσεις σε κορυφαίες εγκαταστάσεις στο Κατάρ και τη Σαουδική Αραβία, έχουν προκαλέσει «ηλεκτροσόκ» στους εμπόρους ενέργειας.
Και αν στο πετρέλαιο, που δεν σταματά να αυξάνεται, υπάρχουν στρατηγικά αποθέματα και πλεονάζουσα παραγωγική ικανότητα από τον OPEC+, η μεγαλύτερη ανησυχία έγκειται στο φυσικό αέριο, το οποίο φαίνεται να εξελίσσεται στο «μαλακό υπογάστριο» της Ευρώπης. «Δεν υπάρχει ουσιαστικά καθόλου πλεονάζουσα ικανότητα υγροποίησης στον κόσμο» προειδοποιούν ειδικοί της αγοράς LNG. Εξ ου και στην περίπτωση που η διακοπή στο Κατάρ συνεχιστεί πέρα από αυτήν την εβδομάδα, η Ασία και η Ευρώπη ενδέχεται να εμπλακούν σ’ έναν βίαιο «πόλεμο προσφορών» για τα εναπομείναντα φορτία του Ατλαντικού, θυμίζοντας τις εφιαλτικές ημέρες του 2022, όταν είχε ξεσπάσει ο πόλεμος στην Ουκρανία. Σε μια τέτοια εξέλιξη οι επιπτώσεις για τα νοικοκυριά θα ήταν πολύ μεγάλες, με φόντο τις έντονες πληθωριστικές πιέσεις που θα προκληθούν.
Δυσοίωνες προβλέψεις από την JP Morgan: Το καλό και το κακό σενάριο
Η διάρκεια της κρίσης θα κρίνει το τελικό κόστος για τον καταναλωτή. Η JPMorgan εκτιμά ότι αν τα Στενά του Ορμούζ παραμείνουν κλειστά για περισσότερες από 25 ημέρες, οι παραγωγοί θα αναγκαστούν να διακόψουν την άντληση, προκαλώντας χάος στις εφοδιαστικές αλυσίδες. Συγκεκριμένα:
- Το αισιόδοξο σενάριο – Μια γρήγορη αποκλιμάκωση και επιστροφή στις διαπραγματεύσεις θα μπορούσε να επαναφέρει το πετρέλαιο στην περιοχή των 50-60 δολαρίων.
- Το απαισιόδοξο σενάριο – Μια παρατεταμένη σύγκρουση που θα πλήξει τις υποδομές της περιοχής θα μπορούσε να εκτοξεύσει την τιμή του βαρελιού στα 120 δολάρια, πυροδοτώντας νέο κύμα πληθωρισμού παγκοσμίως.
Ήδη, οι τιμές της βενζίνης στις ΗΠΑ βρίσκονται σε υψηλό τριών μηνών, ενώ χώρες όπως η Ινδία και το Πακιστάν, που εξαρτώνται άμεσα από το Κατάρ, εξετάζουν ήδη σενάρια… δελτίου στην κατανάλωση ενέργειας. Το ερώτημα που πλανάται πλέον πάνω από τις διεθνείς αγορές, δεν είναι αν υπάρχει κίνδυνος, αλλά πόσο θα αντέξει η παγκόσμια οικονομία.
