Μέτρα διαφορετικής «περιμέτρου» εφαρμογής περιλαμβάνει το πακέτο των παρεμβάσεων ελάφρυνσης της ενεργοβόρου βιομηχανίας, που ανακοίνωσαν χθες το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας και το υπουργείο Ανάπτυξης. Έτσι, ο βασικός πυλώνας των παρεμβάσεων (που είναι η ενίσχυση των αποζημιώσεων μέσω του μηχανισμού αντιστάθμισης του κόστους έμμεσων εκπομπών CO2) καλύπτει 57 επιλέξιμες βιομηχανίες, οι οποίες απειλούνται από τη λεγόμενη «διαρροή άνθρακα».
Η εξοικονόμηση διαμορφώνεται στα 75 εκατ. ευρώ κάθε χρόνο, για την 5ετία 2026-2030. Οι συγκεκριμένες επιχειρήσεις ωφελούνται και από τη μείωση κατά 50% των χρεώσεων για Υπηρεσίες Κοινής Ωφέλειας (ΥΚΩ), η οποία αποτελεί το δεύτερο μέτρο άμεσου περιορισμού του κόστους ηλεκτροδότησης. Μέτρο το οποίο έχει σαφώς ευρύτερη εφαρμογή, καθώς θα καλύψει όλες τις βιομηχανίες στην υψηλή, μέση και χαμηλή τάση από την έναρξη εφαρμογής του, δηλαδή από την 1η Ιουλίου 2026. Ως αποτέλεσμα, οι δικαιούχοι υπολογίζονται σε 23.000 περίπου επιχειρήσεις, με τη συνολική ελάφρυνση να είναι πάντως μικρότερη, αγγίζοντας τα 26 εκατ. ετησίως.
Οι δύο παραπάνω πρωτοβουλίες αθροίζουν μία συνολική εξοικονόμηση της τάξης των 100 εκατ. ευρώ τον χρόνο, ήτοι 500 εκατ. ευρώ την 5ετία. Επίσης, πλαισιώνονται από πρόγραμμα του Ταμείου Εκσυγχρονισμού, προϋπολογισμού 200 εκατ. ευρώ, το οποίο θα «τρέξει» από τον Ιούνιο για την επιδότηση δράσεων εξοικονόμησης σε ενεργοβόρες επιχειρήσεις.
Επιδότηση έως 35% για «πράσινες» δράσεις
Σχετικά με το πρόγραμμα του Ταμείου Εκσυγχρονισμού, ο υπουργός Ανάπτυξης, Τάκης Θεοδωρικάκος, σημείωσε πως θα περιλαμβάνει κλάδους όπως την παραγωγή αλουμɩνίου, χαλκού, σɩδήρου, μεταλλɩκών κατασκευών, τσɩμέντου, χαρτɩού, ξυλείας, καθώς καɩ τη χημɩκή βɩομηχανία, συμπερɩλαμβανομένης της φαρμακοβɩομηχανίας.
Σημείωσε πως στις επιλέξιμες δράσεις θα περιλαμβάνεται μεταξύ άλλων ο εξηλεκτρɩσμός θερμɩκών δɩεργασɩών και βɩομηχανɩκών οχημάτων, η αναβάθμɩση παλαɩού εξοπλɩσμού, η θερμɩκή αναβάθμɩση βɩομηχανɩκών κτɩρίων, η αναβάθμιση βɩομηχανɩκής ψύξης καɩ free cooling, καθώς και η εγκατάσταση συστημάτων μπαταριών. Όπως συμπλήρωσε ο κ. Θεοδωρικάκος, η δημόσια πρόσκληση για την υποβολή επενδυτικών σχεδίων αναμένεται εντός Ιουνίου.
Σύμφωνα με πληροφορίες του powergame.gr, μέσα στον Ιούνιο πρόκειται να ξεκινήσει και υποβολή αιτήσεων, με το σχετικό «παράθυρο» να διαρκεί 1,5 με 2 μήνες. Η υπαγωγή στο πρόγραμμα, που θα γίνει με την αξιολόγηση των αιτήσεων, θα σημαίνει την επιδότηση των δράσεων με ποσοστό έως και 35%. Οι επιλέξιμες δράσεις θα αφορούν στρατηγικές επενδύσεις, δηλαδή δέσμες δράσεων συνολικού προϋπολογισμού πάνω από 20 εκατ. ευρώ – ίσως και άνω των 30 εκατ.
Σκοπός είναι να επιδοτηθούν «πακέτα» έργων τα οποία θα μειώσουν πολύπλευρα το ενεργειακό κόστος των επιλέξιμων επιχειρήσεων. Μάλιστα, αν το πρόγραμμα έχει απήχηση, τότε εξετάζεται το ενδεχόμενο να τρέξει στη συνέχεια κι άλλος «κύκλος» επιδοτήσεων, και πάλι με κεφάλαια από το Ταμείο Εκσυγχρονισμού.
Ο απολογισμός ΥΠΕΝ και βιομηχανίας
Όσον αφορά τα μέτρα άμεσης μείωσης του κόστους, το ΥΠΕΝ επισημαίνει πως η ενίσχυση του μηχανισμού αντιστάθμισης υπερτερεί σημαντικά έναντι του ιταλικού μοντέλου, καθώς έχει μεγαλύτερη διάρκεια (5 έναντι 3 ετών) και ελαφρώς μεγαλύτερο όφελος (75 έναντι 70 εκατ. ευρώ ετησίως).
Ακόμη σημαντικότερο είναι πως δεν απαιτεί να «επιστραφούν» στην πορεία οι ελαφρύνσεις των επιχειρήσεων. Αντίθετα, στο ιταλικό μοντέλο θα έπρεπε οι βιομηχανίες να εξοφλήσουν το «ενεργειακό δάνειο», προχωρώντας σε επενδύσεις σε ΑΠΕ. Επίσης, η αύξηση των αποζημιώσεων (έναντι της δρομολογούμενης μείωσης) προήλθε έπειτα από διαπραγματεύσεις με την Κομισιόν, η οποία οδήγησε στην αναθεώρηση προς τα πάνω του εθνικού συντελεστή αντιστάθμισης, επειδή όχι μόνο η ελληνική αγορά είναι ισχυρά συζευγμένη με τη βουλγαρική, αλλά και οι εγχώριες τιμές ηλεκτρισμού πολλές ώρες καθορίζονται από τις εισαγωγές από γειτονικά ηλεκτρικά συστήματα, τα οποία έχουν μεγαλύτερο ανθρακικό αποτύπωμα.
Από την πλευρά της, πάντως, η βιομηχανία φαίνεται να κρίνει πως, αν και θετικές, οι παρεμβάσεις δεν αποτελούν πλήρη απάντηση στο υψηλό εγχώριο ενεργειακό κόστος. «Ευπρόσδεκτα, αλλά όχι επαρκή», χαρακτήρισε ενδεικτικά τα μέτρα η διοίκηση του Συνδέσμου Βιομηχανιών Ελλάδος (ΣΒΕ). Ένα επιχείρημα είναι πως δεν είναι αρκετή η μείωση των ΥΚΩ -που αφορά την πλειονότητα των επιχειρήσεων-, όπως δήλωσε και ο Πρόεδρος του Δ.Σ. του ΣΕΒ, Σπύρος Θεοδωρόπουλος.
Στο γεγονός ότι τα μέτρα περιορίζονται κύρια στην ενίσχυση ενός υφιστάμενου μέτρου (εκείνου της αντιστάθμισης CO2, που εφαρμόζεται από το 2013, και δεν αφορά το σύνολο των ενεργοβόρων βιομηχανιών), αναφέρεται στη δήλωσή του στο powergame ο πρόεδρος της ΕΒΙΚΕΝ, Αντώνης Κοντολέων. «Αυτή η ενίσχυση θα δοθεί υπό την προϋπόθεση ότι τα επόμενα έτη θα διατεθούν τα ανάλογα ποσά από τα έσοδα από την πώληση των δωρεάν δικαιωμάτων CO2 (δηλαδή ένα ποσοστό άνω του 25%), λαμβάνοντας υπόψη ότι το 2023 διατέθηκε μόλις το 16,2% και το 2025 μέχρι στιγμής το 20%».
Συνεχίζεται ο διάλογος
Σύμφωνα με τον κ. Κοντολέοντα, προφανώς η μείωση των ΥΚΩ δεν επαρκεί για να αντισταθμίσουν την αύξηση του κόστους ενέργειας εκείνες οι βιομηχανίες που δεν επιδοτούνται από το μέτρο της αντιστάθμισης και αποτελούν και την πλειονότητα. «Ζητάμε από την κυβέρνηση να ενώσει τη φωνή της με τις υπόλοιπες ευρωπαϊκές χώρες, στην προσπάθειά τους να βελτιώσουν το μέτρο που έχει εξαγγελθεί από την Κομισιόν και αφορά επιδότηση πάνω στις τιμές της αγοράς (CISAF), ώστε να εφαρμοστεί παράλληλα με το μέτρο της αντιστάθμισης CO2 (κατάργηση συμψηφισμού)», καταλήγει.
Άλλες πηγές της βιομηχανίας σημειώνουν ότι λαμβάνοντας υπόψη ότι στους πάνω από 7 μήνες που διήρκεσαν οι διαπραγματεύσεις με την Κομισιόν, τα δεδομένα άλλαξαν επί τα χείρω – με τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή να προκαλεί νέα κρίση, γίνεται ακόμη πιο αναγκαίο να ενισχυθεί το πλαίσιο ελάφρυνσης των εγχώριων βιομηχανιών. Σε αυτό το πλαίσιο, στις χθεσινές δηλώσεις του ο κ. Θεοδωρόπουλος υπογράμμισε πως η συζήτηση με το υπουργείο συνεχίζεται. «Έχουμε ήδη καταθέσει νέες σκέψεις για το πώς μπορεί να βοηθηθεί η βιομηχανία, μία εκ των οποίων είναι και η διακοψιμότητα, και σκέψεις οι οποίες δεν είναι υποχρεωτικό να επιβαρύνουν πάντα τον κρατικό προϋπολογισμό», τόνισε.
Στο ίδιο μήκος κύματος, ο κ. Παπασταύρου άφησε εμμέσως ανοικτό το παράθυρο για νέα μέτρα στήριξης. «Η κυβέρνηση παραμένει σε εγρήγορση, καθώς είναι προφανές ότι η ένταση και η έκταση της κρίσης στη Μέση Ανατολή μάς επηρεάζουν όλους», τόνισε.
